مرغ ارزان شد؛ قیمت هر کیلو مرغ کامل به ۳۰۰ هزار تومان رسید
قیمتهای زیر مربوط به بررسی بازار خردهفروشی است و ممکن است با توجه به شهر، برند، شیوه بستهبندی، وزن محصول و فروشگاه عرضهکننده متفاوت باشد.
| محصول | قیمت هر کیلوگرم |
|---|---|
| مرغ کامل | ۳۰۰ هزار تومان |
| ران مرغ با پوست و کمر | ۲۵۵ هزار تومان |
| مغز ران مرغ | ۴۷۷ هزار تومان |
| ساق مرغ بدون پوست | ۵۳۱ هزار تومان |
| بال ساده مرغ | ۳۴۲ هزار تومان |
| بازو ساده مرغ | ۳۲۴ هزار تومان |
ران مرغ با پوست و کمر، با قیمت ۲۵۵ هزار تومان، ارزانترین گزینه در میان اقلام اصلی این فهرست است. در مقابل، ساق بدون پوست و مغز ران به دلیل حذف پوست، استخوان یا بخشهای کممصرف، با قیمت بیشتری عرضه میشوند.
مرغ کامل چقدر ارزان شده است؟
در نخستین روز مرداد، قیمت هر کیلوگرم مرغ کامل حدود ۳۳۰ هزار تومان اعلام شده بود. این رقم در نهم مرداد به حدود ۳۲۰ هزار تومان و در یازدهم مرداد به ۳۱۵ هزار تومان رسید. نرخ ۳۰۰ هزار تومانی امروز، در مقایسه با قیمت ۳۳۰ هزار تومانی ابتدای ماه، از کاهش حدود ۳۰ هزار تومان یا ۹ درصدی حکایت دارد.
البته تمام مراجع بازار یک نرخ واحد اعلام نمیکنند. برخی بررسیهای دوازدهم مرداد، قیمت مرغ کامل تازه را بین ۳۱۵ تا ۳۳۵ هزار تومان و نرخ مرغ منجمد را حدود ۲۹۵ هزار تومان ثبت کردهاند. متوسط عمدهفروشی مرغ کامل نیز در همان مقطع نزدیک به ۳۱۱ هزار تومان گزارش شده است. این اختلاف نشان میدهد نرخ ۳۰۰ هزار تومان را باید قیمت مشاهدهشده در بخشی از بازار دانست، نه یک قیمت رسمی و یکسان برای تمام کشور.
کیفیت، وزن لاشه، تازه یا منجمد بودن، هزینه بستهبندی و حاشیه سود واحد صنفی از جمله عواملی هستند که باعث میشوند قیمت یک محصول در فروشگاههای مختلف تفاوت داشته باشد.
چرا ران مرغ از مرغ کامل ارزانتر است؟
قیمت ۲۵۵ هزار تومانی ران با پوست و کمر ممکن است در نگاه نخست عجیب به نظر برسد، اما این بخش شامل پوست، استخوان و قسمت کمر است. تمام وزن خریداریشده به گوشت خالص قابل مصرف تبدیل نمیشود و به همین دلیل قیمت هر کیلوگرم آن پایینتر از قطعات پاکشده است.
مغز ران با قیمت ۴۷۷ هزار تومان، تقریباً ۸۷ درصد گرانتر از ران با پوست و کمر است. ساق بدون پوست نیز با قیمت ۵۳۱ هزار تومان، بیش از دو برابر نرخ ران کامل عرضه میشود. این فاصله فقط به ارزش گوشت مربوط نیست؛ هزینه قطعهبندی، پاککردن، کاهش وزن محصول، بستهبندی، نیروی انسانی و نگهداری سرد نیز در قیمت قطعات آماده مصرف محاسبه میشود.
برای خانوارهایی که قصد مدیریت هزینه را دارند، خرید مرغ کامل یا ران با استخوان معمولاً بهصرفهتر است؛ بهخصوص زمانی که بتوان از استخوان، گردن و بخشهای دیگر برای تهیه سوپ یا خوراک استفاده کرد. در مقابل، قطعات بدون استخوان با وجود قیمت بالاتر، زمان آمادهسازی کمتری نیاز دارند و ضایعات آنها هنگام پخت کمتر است.
افزایش عرضه چگونه بازار مرغ را آرام کرد؟
گزارشهای استانی از افزایش یا تداوم جوجهریزی در بخشهای مختلف کشور حکایت دارند. میزان جوجهریزی در خراسان رضوی ۲۰ درصد بیشتر از تعهد تعیینشده بوده و خراسان جنوبی نیز تا پایان تیر از رشد قابلتوجه تولید نسبت به برنامه ابلاغی خبر داده است. در استان کرمان هم افزایش جوجهریزی و تولید، از عوامل ایجاد ثبات در بازار عنوان شده است.
جوجههایی که در هفتهها و ماههای گذشته وارد مرغداری شدهاند، اکنون به مرحله عرضه رسیدهاند. وقتی حجم کشتار و عرضه از میزان تقاضای روزانه بیشتر شود، فروشندگان برای جلوگیری از ماندگاری محصول و افزایش هزینه نگهداری، ناچار به تعدیل قیمت میشوند.
آمار رسمی کشتارگاهها نیز نشان میدهد در فروردین ۱۴۰۵ بیش از ۲۰۰ هزار تن گوشت مرغ در کشتارگاههای رسمی کشور عرضه شده است. این حجم تولید نشان میدهد مرغ همچنان مهمترین بخش بازار گوشت طیور کشور را تشکیل میدهد.
کاهش فشار تقاضا نیز در آرامش بازار نقش دارد. پس از دورههایی که نگرانی از کمبود یا گرانی موجب افزایش خرید خانوارها میشد، اکنون دسترسی مناسبتر فروشگاهها به محصول باعث شده بخشی از رفتار هیجانی مصرفکنندگان کاهش پیدا کند.
کاهش قیمت به معنای رضایت مرغداران نیست
ارزانشدن مرغ برای مصرفکننده خبر مثبتی است، اما در سمت تولید تصویر متفاوتی دیده میشود. رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده قیمت مرغ زنده در استانهای مختلف حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ هزار تومان است و در مقایسه با هفتههای قبل تغییر محسوسی نداشته است. او همچنین گفته مرغدارانی که محصول فعلی را با نهادهها و جوجه یکروزه گران تولید کردهاند، در هر کیلوگرم با زیان قابلتوجهی مواجهاند.
پیشتر نیز قیمت مرغ زنده در برخی واحدها حدود ۱۵ درصد پایینتر از هزینه تمامشده برآورد شده بود. تداوم فروش زیر قیمت تولید میتواند سرمایه در گردش مرغداران را کاهش دهد و انگیزه آنها برای جوجهریزی دوره بعد را از بین ببرد.
در چنین شرایطی، کاهش قیمت فعلی ممکن است پایدار نباشد. اگر مرغداران برای جبران زیان، میزان تولید را کاهش دهند، بازار چند هفته بعد با افت عرضه و افزایش دوباره قیمت مواجه خواهد شد. بنابراین سیاست تنظیم بازار باید میان قدرت خرید مصرفکننده و ادامه فعالیت اقتصادی تولیدکننده تعادل ایجاد کند.
نهادههای دامی همچنان مهمترین ریسک بازارند
خوراک طیور بیشترین سهم را در هزینه تولید مرغ دارد. ذرت و کنجاله سویا، قیمت جوجه یکروزه، واکسن، دارو، دستمزد و حملونقل مستقیماً بر هزینه نهایی مرغدار اثر میگذارند. گزارشهای صنفی نشان میدهد بخشی از مرغ موجود در بازار با ذرت کیلویی حدود ۳۰ هزار تومان و سویای ۷۰ تا ۱۱۰ هزار تومانی تولید شده است.
اگر تأمین نهاده با قیمت و زمان مناسب ادامه یابد، تولیدکننده میتواند برای دورههای بعد برنامهریزی کند. اما هرگونه اختلال در واردات، توزیع یا تخصیص ارز، هزینه تولید را افزایش میدهد و با فاصله چند هفتهای در قیمت مرغ ظاهر میشود.
جوجه یکروزه نیز متغیر مهم دیگری است. کاهش قیمت جوجه میتواند هزینه دوره جدید تولید را پایین بیاورد، اما افت بیش از اندازه آن ممکن است به زیان تولیدکنندگان جوجه و کاهش عرضه در مراحل بعدی منجر شود. بازار مرغ یک زنجیره پیوسته است و اختلال در هر مرحله، از مرغ مادر تا کشتارگاه، میتواند کل بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
خاموشی و گرمای هوا؛ تهدید پنهان تولید
فصل گرم برای مرغداریها با مصرف بیشتر برق و نیاز شدیدتر به تهویه همراه است. گزارشهای استان کرمان نشان میدهد محدودیتهای انرژی و خاموشیهای برنامهریزیشده، واحدهای پرورش طیور را به استفاده از مولدهای برق وادار کرده است. اختلال در سیستم تهویه میتواند طی مدت کوتاهی تلفات سنگینی به مرغداری تحمیل کند.
هزینه سوخت ژنراتورها و نگهداری تجهیزات نیز به هزینه تولید اضافه میشود. اگر خاموشیها گستردهتر شوند، حتی جوجهریزی مناسب نیز لزوماً به عرضه کافی منجر نخواهد شد. به همین دلیل، ثبات بازار تابستانی علاوه بر نهادهها به تأمین برق پایدار واحدهای تولیدی وابسته است.
صادرات چه اثری بر قیمت مرغ دارد؟
مجوز صادرات ماهانه ۱۰ هزار تن گوشت مرغ در تیرماه صادر شده و صادرات مرغ قطعهبندیشده به بازارهایی مانند عراق و افغانستان نیز در دستور کار قرار گرفته است. صادرات میتواند مازاد تولید را جذب کند و از سقوط قیمت مرغ زنده و زیان بیشتر مرغداران جلوگیری کند.
بااینحال، حجم صادرات باید براساس موجودی و نیاز داخلی مدیریت شود. افزایش صادرات در دورهای که تولید کاهش پیدا کند، میتواند عرضه بازار داخل را محدود کرده و قیمت مصرفکننده را بالا ببرد. از سوی دیگر، ممنوعیت کامل صادرات در دوران مازاد تولید نیز به زیان تولیدکننده منجر میشود.
مدیریت شناور صادرات، ذخیرهسازی مرغ منجمد و خرید حمایتی از ابزارهایی هستند که میتوانند نوسان میان کمبود و مازاد را کاهش دهند.
قیمت مرغ در روزهای آینده چه میشود؟
در سناریوی نخست، اگر جوجهریزی، تأمین نهاده و توزیع بازار بدون اختلال ادامه پیدا کند، قیمت مرغ کامل احتمالاً در محدوده ۳۰۰ تا ۳۳۰ هزار تومان نوسان خواهد کرد. افزایش تولید در استانهای مختلف و ثبات قیمت مرغ زنده از این سناریو حمایت میکند.
در سناریوی دوم، تشدید زیان مرغداران میتواند عرضه دورههای آینده را کاهش دهد. اثر این کاهش فوری نیست و معمولاً پس از پایان دوره پرورش در بازار دیده میشود. در این حالت، قیمت مرغ ممکن است پس از یک دوره ثبات دوباره وارد مسیر افزایشی شود.
سناریوی سوم به شوکهایی مانند افزایش قیمت نهاده، قطعی برق، اختلال حملونقل یا رشد تقاضای مناسبتی مربوط است. وقوع هر یک از این عوامل میتواند تعادل شکننده بازار را برهم بزند؛ بنابراین توقف روند صعودی به معنای حذف کامل ریسک افزایش قیمت نیست.
جمعبندی
قیمت مرغ کامل امروز در بخشی از بازار به حدود ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است. ران با پوست و کمر ۲۵۵ هزار تومان، مغز ران ۴۷۷ هزار تومان، ساق بدون پوست ۵۳۱ هزار تومان، بال ساده ۳۴۲ هزار تومان و بازو ساده ۳۲۴ هزار تومان قیمتگذاری شدهاند.
مقایسه نرخها با ابتدای مرداد، از کاهش تقریبی ۹ درصدی قیمت مرغ کامل حکایت دارد؛ اما اختلاف میان فروشگاهها و مراجع قیمتی نشان میدهد نرخ بازار هنوز یکدست نیست. افزایش جوجهریزی و عرضه مناسب از قیمت حمایت کرده، در حالی که زیان مرغداران، هزینه نهاده و محدودیت برق میتواند ثبات فعلی را در هفتههای آینده تهدید کند.
بازار فعلاً نه در مسیر جهش شدید قرار دارد و نه با ریزش گسترده روبهروست. ادامه آرامش به حفظ تولید، توزیع منظم و جلوگیری از انتقال زیان تولیدکننده به دورههای بعدی بستگی خواهد داشت.
