قیمت دام زنده امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند در تهران به مرز ۶۶۸ هزار تومان رسید
نرخهای اعلامشده مربوط به هر کیلوگرم وزن زنده دام است و نباید با قیمت یک رأس گوسفند یا گوساله اشتباه گرفته شود.
| استان | قیمت گوسفند زنده | قیمت گوساله زنده |
|---|---|---|
| تهران | ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان | ۵۳۵ هزار تومان |
| چهارمحالوبختیاری | ۶۵۰ هزار تومان | حدود ۵۳۰ هزار تومان |
| مرکزی | حدود ۶۶۰ هزار تومان | ۵۳۵ هزار تومان |
| خراسان رضوی | حدود ۶۵۵ هزار تومان | ۵۲۶ هزار تومان |
بر این اساس، فاصله بیشترین و کمترین قیمت گوسفند زنده میان استانهای اعلامشده ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان، معادل حدود ۲.۷ درصد است. اختلاف قیمت گوساله تهران و خراسان رضوی نیز به ۹ هزار تومان یا حدود ۱.۷ درصد میرسد. محدودبودن این فاصله نشان میدهد بازار دام در استانهای مختلف، دستکم در نرخهای شاخص، به تعادل نسبی رسیده است.
یک نکته مهم درباره قیمتهای اعلامی دام
بررسی صفحه رسمی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران همگام کشور نشان میدهد نرخ دام بهصورت بازه قیمتی منتشر میشود، نه یک عدد ثابت. در تهران، قیمت گوسفند زنده بین ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و قیمت گوساله زنده بین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان درج شده است. در چهارمحالوبختیاری نیز گوسفند زنده در بازه ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومان عرضه میشود.
بنابراین اعدادی مانند ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند تهران و ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله تهران را باید نرخ شاخص یا میانگین بازار دانست. قیمت واقعی یک محموله میتواند با توجه به نژاد، سن، جنسیت، میزان پروارشدگی، سلامت دام، تعداد خریداریشده، محل تحویل و هزینه حمل متفاوت باشد.
برای نمونه، عدد ۵۳۵ هزار تومان دقیقاً در میانه بازه ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومانی گوساله تهران قرار دارد. نرخ ۶۵۰ هزار تومانی گوسفند چهارمحالوبختیاری نیز میانگین بازه رسمی ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومان است. خریداران عمده باید قبل از معامله، وزنکشی و ارزیابی دام را مبنای قرارداد قرار دهند و تنها به نرخ میانگین منتشرشده اکتفا نکنند.
چرا قیمت گوسفند و گوساله ثابت مانده است؟
یکی از مهمترین دلایل ثبات بازار، افزایش عرضه نسبت به تقاضاست. فعالان صنفی میگویند گرمای شدید در استانهای دامخیز جنوب و جنوبغرب باعث شده برخی دامداران برای جلوگیری از افزایش هزینه نگهداری، دام بیشتری روانه بازار کنند. همزمان، کاهش مراسم و فعالیت تالارهای پذیرایی در برخی مقاطع و افت مصرف گوشت در فصل گرم، تقاضای بازار را محدود کرده است.
این وضعیت قدرت افزایش قیمت را از فروشندگان گرفته، اما به ریزش شدید نرخها نیز منجر نشده است. دامدار همچنان با هزینه خوراک، واکسن، دارو، حملونقل، دستمزد و نگهداری مواجه است و نمیتواند محصول خود را با هر قیمتی عرضه کند. در مقابل، خریدار و کشتارگاه نیز به دلیل کاهش قدرت خرید مصرفکننده، ظرفیت پذیرش نرخهای بالاتر را ندارند.
نتیجه این شرایط، بازاری کمنوسان و نسبتاً کمتحرک است؛ بازاری که در آن معاملات انجام میشود، اما فروشندگان و خریداران برای تغییر قیمت نیازمند سیگنال تازهای از سمت نهادهها، صادرات، سیاستهای تنظیم بازار یا تقاضای مصرفی هستند.
چرا تهران گرانترین دام زنده را دارد؟
بالاتربودن قیمت دام در تهران لزوماً به معنای بالاتربودن نرخ دام در محل تولید نیست. بخش قابلتوجهی از دام مصرفی پایتخت از استانهای دیگر وارد میشود و هزینه حمل، افت وزن در مسیر، نگهداری در میدان دام، خدمات دامپزشکی و واسطهگری به قیمت نهایی اضافه میشود.
تهران همچنین بزرگترین بازار مصرف کشور است و تقاضای قصابیها، رستورانها، مراکز تهیه غذا و واحدهای بستهبندی، نرخ دام باکیفیت را در سطوح بالاتری نگه میدارد. اتحادیه دامپروران بازه قیمت لاشه گوسفندی تهران را یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان و لاشه گوساله را یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام کرده است.
مقایسه نرخ دام زنده با لاشه نشان میدهد قیمت هر کیلو گوشت قابل عرضه، تقریباً دو برابر نرخ وزن زنده است. دلیل آن این است که تمام وزن حیوان به گوشت قابل فروش تبدیل نمیشود و هزینههایی مانند کشتار، حمل، بازرسی بهداشتی، نگهداری سردخانهای، قطعهبندی و سود شبکه توزیع نیز به قیمت اضافه میشود.
ثبات دام زنده چرا به ارزانی گوشت منجر نمیشود؟
یکی از پرسشهای اصلی مصرفکنندگان این است که چرا با توقف یا کاهش قیمت دام زنده، نرخ گوشت در فروشگاهها به همان نسبت پایین نمیآید. پاسخ را باید در فاصله زمانی میان خرید دام و عرضه گوشت، هزینههای جانبی و ساختار توزیع جستوجو کرد.
کاهش چنددرصدی قیمت دام زنده تنها بخشی از هزینه تمامشده را تغییر میدهد. کشتارگاه، حملونقل، سردخانه، بستهبندی، اجاره واحد صنفی و افت وزنی همچنان هزینههای ثابت یا افزایشی دارند. از سوی دیگر، قطعات مختلف لاشه ارزش یکسانی ندارند؛ ماهیچه، ران و راسته با نرخ بیشتری عرضه میشوند، در حالی که بخشهایی مانند قلوهگاه یا استخوان قیمت پایینتری دارند.
گزارشهای بازار در روزهای ابتدایی مرداد نیز نشان دادهاند افزایش عرضه دام و کاهش محدود قیمت در مبدا، هنوز اثر محسوسی بر بهای گوشت برای مصرفکننده نداشته است. برخی فعالان بازار، اختلاف میان نرخ دام و گوشت را نیازمند نظارت دقیقتر بر زنجیره کشتار تا خردهفروشی میدانند.
وضعیت تولید گوشت قرمز در کشور
براساس اعلام رئیس سازمان دامپزشکی کشور، بیش از ۹۵ درصد گوشت قرمز موردنیاز ایران از تولید داخل تأمین میشود و واردات گوشت در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۰ درصد کاهش داشته است. همچنین ماهانه بیش از یک میلیون رأس دام در کشور ذبح میشود که نزدیک به ۳۰ درصد آن وارد شبکه بستهبندی میشود.
آمار کشتارگاههای رسمی نشان میدهد در اردیبهشت ۱۴۰۵ بیش از ۳۷ هزار تن گوشت قرمز عرضه شده که ۵۶.۹ درصد آن به گاو و گوساله اختصاص داشته است. سهم بالای دام سنگین توضیح میدهد چرا تغییر قیمت گوساله میتواند اثر قابلتوجهی بر بازار گوشت، صنایع فرآوری و محصولات پروتئینی داشته باشد.
البته آمار کشتارگاههای رسمی تمام بازار را پوشش نمیدهد؛ زیرا بخشی از کشتار، بهویژه در حوزه دام سبک، خارج از کشتارگاههای ثبتشده انجام میشود. بنابراین حجم واقعی تولید و مصرف میتواند از آمار رسمی عرضه بیشتر باشد.
قیمت دام زنده در روزهای آینده چه میشود؟
در سناریوی نخست، اگر عرضه دام در سطح فعلی باقی بماند و تقاضای مصرفی افزایش چشمگیری نداشته باشد، قیمت گوسفند و گوساله احتمالاً در همین محدوده نوسان خواهد کرد. اختلاف محدود نرخها میان استانها نیز نشان میدهد بازار فعلاً با کمبود جدی دام روبهرو نیست.
در سناریوی دوم، افزایش هزینه خوراک یا ایجاد اختلال در توزیع نهادههای دامی میتواند فشار افزایشی ایجاد کند. دامدار برای پرواربندی به جو، ذرت، کنجاله و علوفه نیاز دارد و هر تغییر در قیمت یا دسترسی به این نهادهها با فاصله زمانی در نرخ دام منعکس میشود.
سناریوی سوم، کاهش بیشتر قیمت دام به دلیل ادامه عرضه بالا و ضعف تقاضاست. این وضعیت شاید در کوتاهمدت به نفع خریداران باشد، اما اگر نرخ فروش از هزینه تولید پایینتر بیاید، میتواند به حذف دام مولد یا کاهش انگیزه پرواربندی منجر شود و در ماههای بعد زمینه افزایش قیمت را فراهم کند.
جمعبندی
قیمت دام زنده امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ بدون نوسان جدی اعلام شد. گوسفند زنده در تهران با نرخ شاخص ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان بالاترین قیمت را دارد و چهارمحالوبختیاری با ۶۵۰ هزار تومان در پایینترین سطح قرار گرفته است. گوساله زنده نیز در تهران و مرکزی ۵۳۵ هزار تومان و در خراسان رضوی ۵۲۶ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
بااینحال، صفحه رسمی اتحادیه نرخها را بهصورت بازه اعلام میکند و قیمت قطعی هر معامله به کیفیت و مشخصات دام بستگی دارد. افزایش عرضه در فصل گرم، کاهش تقاضای مصرفی و نبود کمبود در بازار از عوامل اصلی ثبات قیمت هستند. ادامه این روند نیز به هزینه نهادهها، سیاست صادراتی، میزان تقاضا و نحوه مدیریت زنجیره توزیع گوشت وابسته خواهد بود.