شوک ۱۱۰ میلیونی به آیفون ۱۶؛ قیمت بعضی گوشی‌ها در پنج ماه دو برابر شد + جدول

قیمت تلفن همراه از ابتدای اسفند ۱۴۰۴ تا هفته نخست مرداد ۱۴۰۵ در اغلب رده‌ها افزایش یافته است. گوشی‌های اقتصادی، میان‌رده‌های پرفروش و پرچمداران اپل و سامسونگ همگی با نرخ‌هایی بالاتر از پنج ماه قبل عرضه می‌شوند؛ هرچند میزان افزایش آنها یکسان نیست. داده‌های اصلی این مقایسه ابتدا در گزارشی مربوط به هفتم مرداد منتشر و یک روز بعد در رسانه‌های دیگر بازنشر شد.

نکته مهم این است که این آمار یک «شاخص رسمی تورم موبایل» نیست. قیمت‌ها از رصد تعدادی مدل منتخب به دست آمده‌اند و روش جمع‌آوری، تعداد فروشگاه‌ها، قیمت معامله قطعی یا پیشنهادی و جزئیات کامل همه نسخه‌ها در گزارش اولیه تشریح نشده است. بنابراین نتایج، تصویری از جهت بازار ارائه می‌کنند اما نباید به کل گوشی‌های موجود در ایران تعمیم داده شوند.

جدول افزایش قیمت گوشی از اسفند ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵

محاسبات جدول براساس قیمت‌های ابتدا و انتهای دوره در گزارش ایسنا انجام شده است. میانگین ساده رشد این ۹ محصول حدود ۶۸ درصد است؛ اما این عدد نیز میانگین کل بازار نیست، زیرا تعداد فروش هر مدل و سهم آن از بازار در محاسبه لحاظ نشده است.

ردمی نوت ۱۴ دو برابر نشده است

در گزارش اولیه گفته شده قیمت ردمی نوت ۱۴ «نزدیک به دو برابر» شده است. این گوشی از ۲۷ میلیون تومان به حدود ۵۰ میلیون تومان رسیده که معادل افزایش ۸۵.۲ درصدی است. برای دو برابرشدن کامل، قیمت باید به ۵۴ میلیون تومان می‌رسید.

بااین‌حال، جهش ۲۳ میلیون تومانی یک گوشی میان‌رده در پنج ماه همچنان قابل‌توجه است. قیمت حدود ۵۰ تا ۵۱ میلیون تومانی این مدل در روزهای پایانی تیر و هفتم مرداد در چند جدول بازار نیز ثبت شده است. نسخه مورد مقایسه باید دقیقاً از نظر حافظه، میزان رم، 4G یا 5G بودن، نوع رام و پک منطقه‌ای یکسان باشد؛ زیرا ردمی نوت ۱۴ با ترکیب‌های مختلف حافظه و ارتباطات عرضه شده است.

بیشترین رشد جدول به ردمی نوت ۱۴ پرو تعلق دارد که از ۳۵ به ۷۰ میلیون تومان رسیده و دقیقاً ۱۰۰ درصد گران شده است. پوکو X7 پرو ۵۱۲ گیگابایتی نیز با رشد حدود ۷۳ درصدی از ۵۵ به ۹۵ میلیون تومان رسیده است. قیمت نزدیک به ۹۶ میلیون تومان برای پوکو X7 پرو در یکی از فهرست‌های بازار اواخر تیر نیز دیده می‌شود.

معمای گلکسی A55؛ چرا مدل قدیمی از جانشین خود گران‌تر است؟

قیمت گلکسی A55 در داده‌های مورد بررسی از ۵۲ به ۹۵ میلیون تومان افزایش یافته است. این رشد حدود ۸۳ درصدی در نگاه نخست یکی از شدیدترین جهش‌های بازار محسوب می‌شود؛ اما A55 اکنون دیگر جدیدترین میان‌رده این خانواده نیست.

سامسونگ گلکسی A56 را در مارس ۲۰۲۵ به‌عنوان جانشین A55 وارد بازار جهانی کرد. در بعضی فهرست‌های فعلی ایران، A56 با قیمت حدود ۸۹ میلیون تومان عرضه شده؛ یعنی حتی از نرخ ۹۵ میلیون تومانی اعلام‌شده برای A55 ارزان‌تر است. این وضعیت نشان می‌دهد افزایش قیمت یک مدل قدیمی ممکن است ناشی از کمیاب‌شدن موجودی، محدودبودن فروشنده یا قیمت‌گذاری نامتعارف چند فروشگاه باشد و الزاماً افزایش ارزش واقعی آن گوشی را نشان نمی‌دهد.

بنابراین استفاده از گلکسی A55 به‌عنوان شاخص عمومی بازار سامسونگ نیازمند احتیاط است. خریدار باید پیش از انتخاب، قیمت نسل جدیدتر، وضعیت گارانتی و موجودی واقعی را نیز بررسی کند.

پرچمداران ۷۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان گران شدند

گلکسی S25 اولترا ۲۵۶ گیگابایتی از ۱۸۸ به ۲۷۸ میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی ۹۰ میلیون تومانی که معادل حدود ۴۸ درصد محاسبه می‌شود. نرخ ۲۷۸ میلیون تومان این مدل در فهرست‌های هفتم و هشتم مرداد نیز تکرار شده است.

در محصولات اپل، بیشترین افزایش اسمی جدول به آیفون ۱۶ نسخه CH تعلق دارد. قیمت این گوشی از ۱۶۰ میلیون تومان به حدود ۲۷۰ میلیون تومان رسیده؛ یعنی ۱۱۰ میلیون تومان یا نزدیک ۶۹ درصد افزایش.

بااین‌حال، گزارش اولیه میزان حافظه آیفون ۱۶ را مشخص نکرده است. مقایسه قیمت اسفند و مرداد زمانی معتبر است که هر دو عدد مربوط به ظرفیت ذخیره‌سازی، پارت‌نامبر، وضعیت رجیستری، گارانتی و اکتیو یا نات‌اکتیوبودن یکسان باشند. در غیر این صورت، بخشی از اختلاف ممکن است ناشی از مقایسه دو نسخه متفاوت باشد.

آیفون ۱۷ نسخه CH با حافظه ۲۵۶ گیگابایت نیز از ۱۸۵ به ۲۸۰ میلیون تومان رسیده است. نرخ‌های نزدیک ۲۷۸ تا ۲۸۱ میلیون تومان برای این مدل در روزهای پایانی تیر ثبت شده‌اند و قیمت فعلی گزارش‌شده را تأیید می‌کنند. نسخه‌های چین و سایر مناطق می‌توانند در نوع سیم‌کارت و کد مدل تفاوت داشته باشند؛ موضوعی که باید هنگام مقایسه قیمت در نظر گرفته شود.

کمترین رشد درصدی جدول متعلق به آیفون ۱۷ پرو ZAA است. این گوشی از ۳۲۰ به ۳۹۰ میلیون تومان رسیده که معادل حدود ۲۲ درصد است. بنابراین ادعای افزایش ۳۰ تا بیش از ۹۰ درصدی برای تمام مدل‌های فهرست دقیق نیست؛ دامنه واقعی افزایش در همین نمونه از ۲۱.۹ تا ۱۰۰ درصد متغیر است.

گوشی اقتصادی ۲۴ میلیون تومانی

گلکسی A06 با حافظه ۶۴ گیگابایت از ۱۳ به حدود ۲۴ میلیون تومان رسیده و نزدیک ۸۵ درصد گران شده است. نرخ‌های روزهای نزدیک به هشتم مرداد، این محصول را بین ۲۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تا حدود ۲۴ میلیون تومان نشان می‌دهند.

افزایش قیمت گوشی‌های اقتصادی از نظر معیشتی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مشتری این گروه معمولاً به‌دنبال حداقل امکانات ضروری است و امکان انتقال آسان به یک رده ارزان‌تر را ندارد. گران‌شدن پرچمدار ممکن است مشتری را به میان‌رده هدایت کند، اما افزایش قیمت پایین‌رده‌ها، بخشی از مصرف‌کنندگان را به تعمیر گوشی فعلی یا خرید دستگاه دست‌دوم سوق می‌دهد.

رئیس انجمن تلفن همراه نیز گفته است بسیاری از مردم خرید گوشی نو را به تعویق انداخته و به تعمیر یا بازار دست‌دوم روی آورده‌اند. او اندازه بازار موبایل ایران را در سال ۱۴۰۳ حدود ۱.۸ میلیارد دلار اعلام کرده؛ در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۰ حدود چهار میلیارد دلار بوده است.

آیا دلار عامل اصلی دو برابرشدن قیمت گوشی بود؟

قیمت دلار آزاد در سوم اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۶۴ هزار و ۳۶۰ تومان ثبت شده بود و در هشتم مرداد ۱۴۰۵ در محدوده ۱۹۲ هزار تومان قرار داشت. رشد دلار در این فاصله حدود ۱۶.۸ درصد بوده است؛ رقمی بسیار کمتر از افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی بسیاری از گوشی‌های جدول.

این مقایسه نشان می‌دهد نرخ آزاد دلار تنها عامل گرانی نیست. البته همه گوشی‌ها مستقیماً با دلار آزاد روز وارد نمی‌شوند و هزینه نهایی آنها از نرخ ارز تأمین واردات، زمان خرید محموله، تعرفه، حمل، بیمه، رجیستری، مالیات و شرایط عرضه نیز تأثیر می‌گیرد.

در سال ۱۴۰۵ مبنای محاسبه ارزش گمرکی موبایل، متوسط نرخ ارز بهمن ۱۴۰۴ تعیین شده و هر یورو حدود ۱۵۵ هزار و ۱۹۶ تومان در نظر گرفته شده است. همچنین ساختار تعرفه برای گوشی‌های مختلف پلکانی است و دستگاه‌های گران‌تر با حقوق ورودی بالاتری روبه‌رو می‌شوند. این تغییرات به‌ویژه بر قیمت پرچمداران اثر می‌گذارند.

توقف ثبت سفارش، عامل پنهان جهش قیمت‌ها

مهدی اسدی، رئیس انجمن تلفن همراه، گفته است در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ ثبت سفارش جدیدی برای واردات گوشی انجام نشده و بازار عمدتاً از محل سفارش‌ها و موجودی‌های سال قبل تأمین شده است. او میانگین رشد قیمت گوشی طی سه تا چهار ماه گذشته را حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد برآورد کرده و تأکید داشته افزایش قیمت فقط ناشی از ارز نیست.

کاهش جریان ورود کالا باعث می‌شود بعضی مدل‌ها سریع‌تر از سایر محصولات کمیاب شوند. در چنین شرایطی ممکن است یک گوشی قدیمی یا کم‌طرفدار با قیمت غیرمنطقی بالایی در چند فروشگاه باقی بماند، در حالی که نسل جدید همان دستگاه ارزان‌تر عرضه شود.

رئیس انجمن تلفن همراه معتقد است ازسرگیری ثبت سفارش و افزایش عرضه می‌تواند حتی با نرخ فعلی ارز به کاهش قیمت منجر شود؛ زیرا واردکنندگان برای حفظ سهم بازار و گردش سرمایه، حاشیه سود خود را کاهش می‌دهند.

قیمت‌های اینترنتی الزاماً قیمت معامله نیستند

بازار موبایل نرخ واحدی ندارد. قیمت یک دستگاه می‌تواند براساس رنگ، میزان رم، حافظه، پارت‌نامبر، وضعیت رجیستری، گارانتی، فروش نقدی یا اقساطی و موجودی فروشگاه ده‌ها میلیون تومان تفاوت داشته باشد.

برای نمونه، اعلام «آیفون ۱۶ CH با قیمت ۲۷۰ میلیون تومان» بدون ذکر حافظه و وضعیت رجیستری، امکان مقایسه دقیق با قیمت ۱۶۰ میلیون تومانی اسفند را فراهم نمی‌کند. درباره گلکسی A55 نیز حافظه و رم در جدول تاریخی مشخص نشده است.

پیش از خرید باید دست‌کم این موارد کنترل شوند:

• کد دقیق مدل و ظرفیت حافظه؛

• مقدار رم در گوشی‌های اندرویدی؛

• رجیستر و فعال‌بودن دستگاه؛

• پارت‌نامبر و تعداد سیم‌کارت؛

• گارانتی و شرکت واردکننده؛

• قیمت نقدی در چند فروشگاه معتبر.

بازار موبایل به کدام سمت می‌رود؟

در صورت ادامه توقف ثبت سفارش، کاهش موجودی مدل‌های پرفروش می‌تواند اختلاف قیمت میان فروشگاه‌ها را بیشتر کند. گوشی‌هایی که واردات یا موجودی محدودتری دارند، احتمالاً سریع‌تر از میانگین بازار گران می‌شوند.

در مقابل، بازشدن مسیر ثبت سفارش، افزایش تخصیص ارز و ورود محموله‌های تازه می‌تواند بخشی از حباب مدل‌های کمیاب را تخلیه کند. در این سناریو، لزوماً تمام گوشی‌ها به قیمت اسفند بازنمی‌گردند؛ زیرا نرخ ارز و هزینه گمرکی نسبت به آن زمان بالاتر است، اما فاصله‌های غیرعادی ممکن است کاهش یابد.

دقیق‌ترین جمع‌بندی این است: قیمت موبایل در پنج ماه گذشته به‌شدت افزایش یافته، اما تمام رشد را نمی‌توان به دلار نسبت داد. توقف ثبت سفارش، کاهش عرضه، تعرفه‌های تازه و تفاوت نسخه‌های موجود در بازار، بخشی از جهش‌ها را توضیح می‌دهند. براساس اعداد منتشرشده، رشد مدل‌های منتخب از حدود ۲۲ تا ۱۰۰ درصد بوده و تنها ردمی نوت ۱۴ پرو واقعاً دو برابر شده است.