جهش قیمت دینار عراق در آستانه اربعین؛ خرید با کارت چقدر گران‌تر تمام می‌شود؟

آخرین گزارش از بازار صرافی‌های عراق نشان می‌دهد قیمت هزار دینار در خرید با کارت بانکی ایرانی به ۱۳۲ هزار تومان رسیده است. این نرخ نسبت به روز سه‌شنبه پنج هزار تومان افزایش دارد. قیمت خرید هزار دینار با پول نقد ایران نیز ۱۲۴ هزار تومان اعلام شده است.

روز سه‌شنبه، هزار دینار در صرافی‌های عراق با کارت بانکی ۱۲۷ هزار تومان و با پول نقد ایران ۱۲۰ هزار تومان فروخته می‌شد. بنابراین برخلاف تیتر کلی افزایش پنج‌هزار تومانی، رشد نرخ نقدی چهار هزار تومان بوده است.

چرا خرید دینار با کارت گران‌تر است؟

اختلاف قیمت میان پرداخت کارتی و نقدی به هشت هزار تومان برای هر هزار دینار رسیده است. به بیان دیگر، خرید دینار با کارت حدود ۶.۵ درصد گران‌تر از تحویل پول نقد تمام می‌شود.

این فاصله می‌تواند از مجموعه‌ای از عوامل شکل بگیرد: هزینه خدمات پرداخت و تسویه، ریسک انتقال پول، کارمزد واسطه‌ها، محدودیت دسترسی صراف به منابع بانکی و حاشیه سودی که برای تراکنش‌های کارتی در نظر گرفته می‌شود.

نرخ ۱۳۲ هزار تومان لزوماً قیمت واحد تمام صرافی‌های عراق نیست. محل صرافی، شهر مقصد، میزان خرید، نوع اسکناس و شرایط لحظه‌ای بازار می‌توانند رقم نهایی را تغییر دهند. نرخ‌های اعلام‌شده باید به‌عنوان تصویری از بازار همان روز تلقی شوند و مسافر بهتر است پیش از انجام تراکنش، مبلغ نهایی دریافتی و همه کارمزدها را از صراف سؤال کند.

خرید ۱۰۰ هزار دینار چقدر هزینه دارد؟

اختلاف ظاهراً محدود هشت‌هزار تومانی، هنگام خرید مبالغ موردنیاز سفر به عدد قابل‌توجهی تبدیل می‌شود.

بنابراین خرید ۲۰۰ هزار دینار با کارت بانکی، براساس نرخ امروز، حدود ۲۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان هزینه دارد؛ درحالی‌که همان مقدار با پول نقد ایران ۲۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تمام می‌شود.

این محاسبه براساس نرخ پایه اعلام‌شده انجام شده است. کارمزد جداگانه، محدودیت تراکنش یا نرخ متفاوت صراف می‌تواند مبلغ پرداختی را تغییر دهد.

اختلاف قیمت دینار در ایران و عراق

نرخ دینار فقط در بازار عراق اعلام نمی‌شود. در بازار آزاد ایران نیز امروز قیمت فروش ۱۰۰ دینار عراق حدود ۱۲ هزار و ۸۲۰ تومان ثبت شده که معادل ۱۲۸ هزار و ۲۰۰ تومان برای هزار دینار است. قیمت خرید ۱۰۰ دینار نیز ۱۲ هزار و ۵۶۰ تومان گزارش شده است.

این ارقام نشان می‌دهد نرخ بازار آزاد داخل ایران در میانه قیمت نقدی و کارتی اعلام‌شده در عراق قرار دارد:

• نرخ نقدی در عراق: ۱۲۴ هزار تومان

• نرخ بازار آزاد ایران: حدود ۱۲۸ هزار و ۲۰۰ تومان

• نرخ کارتی در عراق: ۱۳۲ هزار تومان

تفاوت منابع به معنای اشتباه بودن یکی از قیمت‌ها نیست؛ زیرا بازار، زمان ثبت نرخ، حجم معامله و نوع پرداخت متفاوت است. قیمت اعلامی بازار آزاد ایران معمولاً براساس نرخ دلار، نسبت رسمی دلار به دینار و حاشیه خریدوفروش اسکناس محاسبه می‌شود، اما نرخ صرافی‌های عراق می‌تواند هزینه تسویه تومان و خدمات پرداخت را نیز در خود داشته باشد.

آیا خود دینار عراق گران شده است؟

بانک مرکزی عراق نرخ رسمی دلار را در محدوده ۱۳۱۰ دینار برای هر دلار نمایش می‌دهد. این عدد نشان می‌دهد نرخ رسمی دینار مقابل دلار با ثبات نسبی مدیریت می‌شود.

در نتیجه، افزایش قیمت دینار برای خریدار ایرانی الزاماً به معنای جهش مستقل ارزش پول عراق نیست. بخش بزرگی از تغییر قیمت تومانی دینار از نوسان ارزش ریال ایران در برابر دلار و شرایط عرضه و تقاضای محلی تأثیر می‌گیرد.

به زبان ساده، حتی اگر نرخ دلار در عراق تقریباً ثابت بماند، افزایش قیمت دلار در ایران می‌تواند دینار را نیز برای مسافر ایرانی گران کند. علاوه بر این، در روزهای نزدیک به اربعین تقاضای فصلی برای اسکناس دینار افزایش پیدا می‌کند و ممکن است حاشیه فروش صرافی‌ها بیشتر شود.

ارز اربعین ارزان‌تر از بازار است؟

زائران واجد شرایط می‌توانند در سال ۱۴۰۵ تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق از شبکه بانکی و صرافی‌های مجاز دریافت کنند. نرخ این ارز براساس قیمت فروش اسکناس در مرکز مبادله ارز و طلای ایران تعیین می‌شود. فروش ارز اربعین از ۲۰ تیر آغاز شده و تا ساعت ۱۵ روز ۱۲ مرداد ادامه دارد. ثبت‌نام در سامانه سماح و دریافت کد رهگیری نیز از شرایط اصلی دریافت ارز است.

به همین دلیل، زائرانی که هنوز ارز خود را تهیه نکرده‌اند، باید قبل از خرید در صرافی‌های عراق، نرخ روز ارز اربعین را با بازار آزاد و قیمت صرافی مقصد مقایسه کنند. خرید از شبکه رسمی علاوه بر احتمال قیمت مناسب‌تر، ریسک دریافت اسکناس نامعتبر و اختلاف بر سر مبلغ را نیز کاهش می‌دهد.

بازه فروش ارز زیارتی رو به پایان است و موکول‌کردن خرید به روزهای آخر می‌تواند زائر را با ازدحام شعب یا محدودیت دسترسی به اسکناس روبه‌رو کند.

پول نقد ببریم یا از کارت استفاده کنیم؟

از نظر قیمت امروز، پرداخت نقدی هشت هزار تومان به‌ازای هر هزار دینار ارزان‌تر است. بااین‌حال، حمل حجم زیادی پول نقد نیز ریسک سرقت، گم‌شدن یا اختلاف در شمارش اسکناس را افزایش می‌دهد.

راه منطقی‌تر برای مسافر، تقسیم منابع مالی است. بخشی از دینار موردنیاز می‌تواند پیش از سفر از مسیر رسمی تهیه شود و مبلغی محدود نیز برای شرایط پیش‌بینی‌نشده در کارت یا به‌صورت نقد همراه مسافر باشد.

هنگام خرید دینار در عراق باید به این موارد توجه کرد:

• نرخ نهایی را قبل از تحویل پول قطعی کنید.

• درباره کارمزد جداگانه کارت سؤال کنید.

• اسکناس‌ها را در مقابل صراف بشمارید.

• از مراکز ناشناس یا دلالان خیابانی خرید نکنید.

• رسید معامله را تا پایان سفر نگه دارید.

• اسکناس‌های آسیب‌دیده یا دارای پارگی را نپذیرید.

آیا قیمت دینار باز هم افزایش می‌یابد؟

در کوتاه‌مدت، تقاضای سفر اربعین، نوسان دلار در ایران و موجودی اسکناس در صرافی‌ها سه عامل اصلی تعیین‌کننده قیمت هستند. نرخ بازار آزاد ایران در هفت روز گذشته بین ۱۲۳ هزار و ۴۰۰ تومان تا ۱۲۸ هزار و ۷۰۰ تومان برای هر هزار دینار نوسان کرده و نرخ امروز به سقف این محدوده نزدیک شده است.

افزایش پنج‌هزار تومانی نرخ کارتی در عراق نشان می‌دهد بازار معاملات تومانی نسبت به رشد تقاضا حساس شده است. با نزدیک‌شدن به روز اربعین، احتمال نوسان و تفاوت بیشتر میان صرافی‌ها وجود دارد؛ هرچند پس از عبور از اوج سفرها ممکن است بخشی از تقاضای فصلی کاهش پیدا کند.

در شرایط فعلی، نرخ ۱۳۲ هزار تومانی خرید کارتی گران‌ترین گزینه میان قیمت‌های بررسی‌شده است. مسافری که امکان دریافت ارز اربعین یا خرید از بازار رسمی داخل ایران را دارد، بهتر است پیش از استفاده از کارت بانکی در عراق، هزینه نهایی هر سه روش را مقایسه کند.