گوسفند زنده روی ۶۶۷ هزار تومان قفل شد؛ قیمت گوشت پایین می‌آید؟

طبق اطلاعات منتشرشده بر مبنای آمار اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، دام سبک و سنگین در معاملات امروز نسبت به روزهای گذشته نوسان محسوسی نداشته‌اند. بیشترین نرخ گوسفند زنده در تهران و کمترین قیمت در چهارمحال‌وبختیاری ثبت شده است. در بازار گوساله نیز تهران و مرکزی در بالاترین سطح و خراسان رضوی در پایین‌ترین سطح قرار دارند.

جدول قیمت دام زنده امروز ۶ مرداد ۱۴۰۵

فاصله گران‌ترین و ارزان‌ترین گوسفند جدول تنها ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان، معادل حدود ۲.۷ درصد است. دامنه اختلاف گوساله نیز به ۹ هزار تومان یا حدود ۱.۷ درصد می‌رسد. این فاصله محدود نشان می‌دهد بازار دام زنده در استان‌های مورد بررسی فعلاً از یک الگوی نسبتاً هماهنگ پیروی می‌کند.

یک گوسفند زنده در تهران چند تمام می‌شود؟

قیمت‌های اعلام‌شده بر مبنای هر کیلوگرم وزن زنده هستند. بنابراین بهای نهایی دام به وزن آن بستگی دارد.

برای مثال، یک گوسفند ۵۰ کیلوگرمی با نرخ تهران حدود ۳۳ میلیون و ۳۸۷ هزار تومان قیمت دارد. قیمت یک دام ۶۰ کیلوگرمی نیز به حدود ۴۰ میلیون و ۶۵ هزار تومان می‌رسد.

به همین ترتیب، یک گوساله ۴۰۰ کیلوگرمی با قیمت کیلویی ۵۳۵ هزار تومان، ارزشی حدود ۲۱۴ میلیون تومان خواهد داشت.

البته تمام وزن زنده دام به گوشت قابل عرضه تبدیل نمی‌شود. پوست، استخوان، احشاء، سر و پا و بخشی از افت وزن در مراحل حمل و کشتار از وزن اولیه کسر می‌شوند. به همین دلیل، نمی‌توان نرخ هر کیلو دام زنده را مستقیماً با قیمت یک کیلو ران، سردست یا ماهیچه در قصابی مقایسه کرد.

چرا قیمت لاشه تقریباً دو برابر دام زنده است؟

اطلاعات مستقیم اتحادیه صنعت دامپروران نشان می‌دهد دام سبک در تهران در بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان به‌صورت زنده معامله می‌شود، درحالی‌که قیمت هر کیلوگرم لاشه گوسفندی حدود یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان است.

در بخش دام سنگین نیز نرخ گوساله زنده تهران بین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان و قیمت کشتار آن حدود یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده است. این بازه‌های رسمی با نرخ‌های میانگین منتشرشده برای معاملات روزانه سازگاری نسبی دارند.

افزایش قیمت از مرحله دام زنده تا لاشه فقط سود واسطه نیست. کاهش وزن پس از کشتار، هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، نگهداری سردخانه‌ای، بازرسی بهداشتی و توزیع نیز به قیمت اضافه می‌شود. پس از رسیدن لاشه به واحد صنفی، هزینه قطعه‌بندی و حاشیه فروش خرده‌فروش نیز نرخ نهایی هر قسمت را تغییر می‌دهد.

برخی قطعات مانند فیله، ماهیچه و راسته معمولاً بسیار گران‌تر از نرخ متوسط لاشه عرضه می‌شوند، درحالی‌که قطعات استخوان‌دار یا دارای چربی بیشتر قیمت پایین‌تری دارند.

ثبات دام زنده چرا به ارزانی گوشت منجر نشد؟

ثابت‌ماندن قیمت به این معنی است که دام نسبت به روزهای گذشته گران‌تر نشده؛ نه اینکه قیمت آن پایین آمده باشد. گوسفند زنده همچنان در محدوده ۶۵۰ تا ۶۶۸ هزار تومان قرار دارد و قیمت لاشه آن از مرز یک میلیون و ۲۸۰ هزار تومان عبور کرده است.

از سوی دیگر، گوشت موجود در مغازه‌ها ممکن است با دام خریداری‌شده در روزهای قبل تأمین شده باشد. در نتیجه، اثر کاهش یا ثبات قیمت دام معمولاً با فاصله زمانی در بازار خرده‌فروشی مشاهده می‌شود.

هزینه‌های ثابت شبکه توزیع نیز به‌سرعت پایین نمی‌آیند. حتی در صورت کاهش محدود قیمت دام، هزینه حمل، دستمزد، اجاره، انرژی و نگهداری سردخانه‌ای ممکن است مانع انتقال کامل کاهش قیمت به مصرف‌کننده شود.

آیا عرضه دام و گوشت کافی است؟

آمار مرکز آمار ایران که از سوی ایرنا منتشر شده، نشان می‌دهد در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شده است. این میزان نسبت به فروردین حدود ۱۰ درصد افزایش داشت.

در مقایسه سالانه، عرضه گوشت گاو و گوساله تقریباً بدون تغییر بود، اما عرضه گوشت گوسفند و بره یک درصد کاهش پیدا کرد. بنابراین افزایش ماهانه عرضه، الزاماً به معنی رشد قابل‌توجه تولید گوسفندی نسبت به سال قبل نیست.

رئیس شورای تأمین دام نیز در تیرماه اعلام کرده بود عرضه موجود با تقاضای عادی بازار تناسب دارد، هرچند در مقاطع افزایش مصرف باید روند تأمین و واردات تسهیل شود. کاهش تقاضای فصلی در تابستان نیز می‌تواند یکی از عوامل حفظ ثبات بازار دام باشد.

واردات گوشت چه اثری بر قیمت دام دارد؟

بازار گوشت داخلی فقط از عرضه دام ایرانی تأثیر نمی‌گیرد. حجم واردات گوشت گرم و منجمد نیز می‌تواند بر انتظارات فروشندگان و قیمت عمده‌فروشی اثر بگذارد.

رئیس شورای تأمین دام در تیرماه گفته بود قیمت گوشت منجمد به دلیل کاهش واردات تغییر کرده و برنامه‌هایی برای افزایش دوباره ورود محصول وجود دارد. افزایش واردات معمولاً فشار تقاضا بر تولید داخلی را کمتر می‌کند؛ در مقابل، کاهش یا تأخیر در واردات ممکن است خریداران عمده را به سمت دام داخلی سوق دهد.

بااین‌حال، واردات بیش‌ازحد نیز می‌تواند درآمد تولیدکننده داخلی را تحت فشار قرار دهد. سیاست تنظیم بازار زمانی موفق است که هم قیمت مصرف‌کننده را کنترل کند و هم دامدار را از چرخه تولید خارج نکند.

نهاده‌های دامی؛ خطر پنهان بازار گوشت

بخش بزرگی از هزینه پرورش دام به خوراک و نهاده‌ها مربوط است. آخرین جدول اتحادیه دامپروران، قیمت ذرت وارداتی را در برخی مبادی حدود ۴۱ تا ۵۰ هزار تومان و قیمت انواع کنجاله سویا را بسته به برند و محل عرضه، در دامنه‌ای بسیار گسترده‌تر ثبت کرده است.

افزایش نرخ ارز، هزینه حمل یا اختلال در تخصیص نهاده می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد، حتی اگر قیمت دام در چند روز متوالی ثابت باقی بماند. دامدار ممکن است مدتی افزایش هزینه را تحمل کند، اما ادامه این شرایط معمولاً به افزایش قیمت فروش، کاهش وزن‌گیری دام یا کاهش انگیزه برای نگهداری و پرواربندی منجر می‌شود.

به همین دلیل، ثبات پایدار بازار گوشت بیش از آنکه به کنترل روزانه قیمت وابسته باشد، به تأمین منظم خوراک دام، دسترسی به سرمایه در گردش و پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌های تجاری نیاز دارد.

چرا تهران بالاترین قیمت را دارد؟

بالاتربودن قیمت دام در تهران می‌تواند تحت تأثیر هزینه انتقال دام از استان‌های تولیدکننده، تقاضای بزرگ‌تر بازار مصرف، هزینه جایگاه‌های نگهداری و شرایط عرضه در کشتارگاه‌ها باشد.

این اختلاف البته بسیار محدود است. قیمت گوسفند تهران فقط حدود ۲.۷ درصد از کف ثبت‌شده در چهارمحال‌وبختیاری بالاتر است. بنابراین انتقال دام از استان ارزان‌تر به تهران، پس از محاسبه کرایه، افت وزن، تلفات احتمالی و هزینه نگهداری، لزوماً سود غیرعادی ایجاد نمی‌کند.

قیمت دقیق هر دام نیز با توجه به نژاد، سن، جنسیت، وزن، سلامت و میزان گوشت‌دهی متفاوت است. نرخ‌های جدول را باید شاخص عمومی بازار دانست، نه قیمت قطعی تمام دام‌های عرضه‌شده.

پیش‌بینی قیمت دام زنده و گوشت

سناریوی ثبات

اگر عرضه داخلی در سطح فعلی باقی بماند، تقاضای تابستانی افزایش ناگهانی پیدا نکند و واردات گوشت ادامه یابد، دام سبک می‌تواند در محدوده ۶۵۰ تا ۶۷۰ هزار تومان و گوساله در محدوده ۵۲۵ تا ۵۴۰ هزار تومان نوسان کند. این سناریو با وضعیت فعلی بازار سازگارتر است.

سناریوی افزایشی

رشد قیمت نهاده‌ها، افزایش نرخ ارز، کاهش واردات یا بالا رفتن تقاضا می‌تواند نرخ دام را از محدوده فعلی خارج کند. در این حالت، اثر افزایش قیمت با فاصله زمانی به لاشه و سپس قطعات خرده‌فروشی منتقل خواهد شد.

سناریوی کاهشی

افزایش عرضه دام، ورود محموله‌های جدید گوشت و تداوم ضعف تقاضای مصرفی می‌تواند زمینه کاهش محدود قیمت را فراهم کند. با توجه به هزینه بالای تولید، کاهش شدید و پایدار بدون ارزان‌شدن نهاده‌ها چندان آسان نخواهد بود.

جمع‌بندی

قیمت دام زنده امروز ۶ مرداد ۱۴۰۵ بدون نوسان محسوس باقی ماند. گوسفند زنده در تهران کیلویی ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و در چهارمحال‌وبختیاری ۶۵۰ هزار تومان قیمت دارد. گوساله نیز در تهران و مرکزی ۵۳۵ هزار تومان و در خراسان رضوی ۵۲۶ هزار تومان معامله می‌شود.

این ثبات می‌تواند از شکل‌گیری شوک جدید در بازار گوشت جلوگیری کند، اما به معنی ارزانی فوری نیست. قیمت بالای لاشه، هزینه توزیع و قطعه‌بندی و ریسک افزایش نهاده‌های دامی همچنان مانع کاهش محسوس قیمت برای مصرف‌کننده هستند.