شوک در بازار آهن؛ یک میلگرد در یک روز ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان گران شد!+جدول
براساس قیمتهای اعلامشده در بازار آهن، نرخ برخی محصولات پرتقاضا در معاملات امروز به شرح زیر است. مبنای قیمتها یک کیلوگرم است:
| نوع میلگرد | قیمت امروز | میزان تغییر |
|---|---|---|
| میلگرد ۱۲ آجدار A3 قائم رازی | ۶۵ هزار و ۶۸۸ تومان | افزایش حدود ۱۴۰۰ تومان |
| میلگرد ۱۶ آجدار A3 نیشابور | ۶۴ هزار و ۶۷۹ تومان | افزایش حدود ۵۰۰ تومان |
| میلگرد ۱۴ آجدار A3 ذوبآهن | ۶۶ هزار و ۹۷۲ تومان | بدون تغییر محسوس |
| میلگرد ۱۴ ساده A1 کویر کاشان | ۷۷ هزار و ۶۴ تومان | افزایش ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان |
این نرخها به محل بارگیری، حجم سفارش، هزینه حمل، مالیات بر ارزش افزوده و شرایط تسویه وابستهاند. برخی سامانههای فروش قیمت میلگرد را بدون مالیات درج میکنند؛ بنابراین خریدار باید پیش از مقایسه دو نرخ، از یکسانبودن شرایط تحویل و محاسبه مالیات مطمئن شود. دامنه قیمت میلگرد در بازار نیز بسته به کارخانه، سایز و گرید تفاوت قابلتوجهی دارد.
میلگرد امروز از تیرآهن جدا شد
بازار میلگرد در معاملات پنجم مرداد رفتار متفاوتی با تیرآهن نشان داد. بسیاری از قیمتها ثابت ماندند، اما تعداد محصولات افزایشی بیشتر شد و همین مسئله جهت عمومی بازار را صعودی کرد. در روز گذشته، میلگرد ۱۲ قائم رازی ۶۴ هزار و ۴۰۴ تومان و میلگرد ۱۶ نیشابور ۶۴ هزار و ۲۲۰ تومان قیمتگذاری شده بود؛ درحالیکه نرخ میلگرد ۱۴ ذوبآهن همان ۶۶ هزار و ۹۷۲ تومان اعلام شده بود.
این مقایسه نشان میدهد رشد محصولات آجدار پرمصرف عمدتاً محدود و مرحلهای بوده است. افزایش میلگرد قائم رازی و نیشابور در محدوده چندصد تا حدود ۱۴۰۰ تومان قرار دارد و هنوز نمیتوان از جهش یکپارچه قیمت تمام میلگردهای ساختمانی سخن گفت.
رفتار متفاوت تیرآهن و میلگرد نیز به ساختار تقاضای این دو محصول مربوط میشود. میلگرد در پروژههای مسکونی، عمرانی و سازههای بتنی مصرف گستردهتری دارد و به همین دلیل تغییرات ارز، هزینه تولید و انتظارات تورمی سریعتر در قیمتهای پیشنهادی آن منعکس میشود. تیرآهن، بهخصوص در شرایط رکود ساختوساز، ممکن است با مقاومت بیشتری در برابر افزایش قیمت روبهرو شود.
ماجرای افزایش ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومانی چیست؟
مهمترین اتفاق بازار امروز، افزایش قیمت میلگرد ۱۴ ساده A1 کویر کاشان به ۷۷ هزار و ۶۴ تومان بود. نرخ همین محصول در گزارشهای قبلی بازار حدود ۵۴ هزار و ۵۸۷ تومان ثبت شده بود؛ بنابراین تغییر امروز از نظر درصدی نیز بسیار بزرگتر از نوسان سایر محصولات است.
بااینحال، مقایسه این محصول با میلگردهای آجدار ساختمانی میتواند تصویر نادرستی از کل بازار ایجاد کند. میلگرد ساده A1 از نظر مشخصات، کاربرد و بازار مصرف با میلگرد آجدار A3 تفاوت دارد. تغییر موجودی، شرایط فروش کارخانه، طول شاخه، محل تحویل یا اصلاح قیمت ثبتشده میتواند نرخ این محصول خاص را بهطور ناگهانی جابهجا کند.
بنابراین تیتر «افزایش ۲۴ هزار تومانی قیمت میلگرد» درست است، اما باید تأکید کرد که این افزایش به یک محصول ساده و خاص مربوط میشود و میلگردهای پرمصرف آجدار چنین رشدی نداشتهاند. نرخ میلگرد ذوبآهن ثابت مانده و افزایش میلگرد نیشابور نیز حدود ۵۰۰ تومان گزارش شده است.
دلار چگونه بازار میلگرد را بالا کشید؟
قیمت دلار در بازار آزاد پنجم مرداد در محدوده تقریبی ۱۸۸ تا ۱۹۰ هزار تومان نوسان داشت. یکی از نرخهای ثبتشده، قیمت ۱۸۹ هزار و ۹۸۰ تومان را نشان میدهد و منابع لحظهای دیگر نیز دلار را نزدیک ۱۸۸ هزار و ۶۰۰ تومان گزارش کردهاند.
افزایش نرخ ارز از چند مسیر بر بازار میلگرد اثر میگذارد. نخست، ارزش جایگزینی فولاد و مواد اولیه را بالا میبرد. دوم، هزینه قطعات، الکترود، فروآلیاژها و برخی تجهیزات وابسته به واردات افزایش پیدا میکند. سوم، کارخانهها و فروشندگان با انتظار رشد هزینههای آینده، تمایل کمتری به فروش محصول با قیمتهای قبلی دارند.
اثر روانی دلار نیز کمتر از اثر مستقیم آن نیست. هنگامی که ارز در مسیر افزایشی قرار میگیرد، برخی خریداران برای جلوگیری از پرداخت قیمت بالاتر در آینده، خرید خود را جلو میاندازند. همین تقاضای احتیاطی میتواند حتی در بازاری که مصرف واقعی آن ضعیف است، نرخهای پیشنهادی را بالا ببرد.
محدودیت برق، هزینه پنهان بازار فولاد
محدودیت انرژی همچنان یکی از مهمترین ریسکهای زنجیره فولاد است. معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران پیشتر اعلام کرده بود محدودیت برق واحدهای فولادی برای اردیبهشت ۴۰ درصد و برای خرداد ۶۰ درصد ابلاغ شده است. به گفته فعالان این صنعت، تداوم محدودیتها کاهش تولید و افزایش هزینه را اجتنابناپذیر میکند.
کاهش ساعات فعالیت خطوط تولید فقط حجم عرضه را کم نمیکند. توقف و راهاندازی مجدد تجهیزات، خرید برق با نرخهای بالاتر، کاهش بهرهوری نیروی انسانی و عقبافتادن برنامه تحویل نیز هزینه تمامشده کارخانه را افزایش میدهد.
بیش از چهار هزار مگاوات از حدود ۵۵۰۰ مگاوات برق مصرفی صنعت فولاد توسط نیروگاههای اختصاصی این صنعت تأمین میشود، اما ناترازی شبکه و محدودیت دسترسی به سوخت همچنان میتواند تولید را مختل کند.
در نتیجه، حتی اگر تقاضای مصرفی بازار ضعیف باقی بماند، کاهش عرضه یا افزایش هزینه انرژی میتواند مانع افت قیمت میلگرد شود.
چرا رکود مسکن جلوی افزایش بیشتر را میگیرد؟
بازار مسکن و ساختوساز همچنان با رکود معاملات، افزایش هزینههای ساخت و کاهش قدرت خرید روبهروست. گزارشهای میدانی تیرماه نشان میداد پس از جهش قیمتها، معاملات مسکن دوباره متوقف شده و متغیرهای سیاسی و نوسان بازارهای موازی فضای رکودی را تشدید کردهاند.
این رکود به بازار مصالح ساختمانی منتقل میشود. وقتی سازنده نتواند واحد تکمیلشده را بفروشد یا منابع مالی لازم برای شروع پروژه جدید را تأمین کند، خرید میلگرد، سیمان و تیرآهن را کاهش میدهد. به همین دلیل، افزایش هزینه تولید لزوماً به رشد هماندازه قیمت فروش منجر نمیشود.
برآوردهای مطرحشده در صنعت ساختمان، هزینه ساخت هر مترمربع را در برخی پروژهها نزدیک ۶۰ میلیون تومان نشان میدهد. افزایش قیمت میلگرد میتواند هزینه اسکلت و سرمایه موردنیاز سازندگان را بیشتر کند، اما رکود بازار اجازه نمیدهد همه این افزایش بلافاصله به قیمت فروش مسکن منتقل شود.
نتیجه این وضعیت، شکلگیری رکود تورمی است؛ مصالح گرانتر میشوند، اما تعداد پروژهها و میزان تقاضای واقعی رشد نمیکند.
میلگرد ۶۵ هزار تومانی برای پروژهها چه معنایی دارد؟
با قیمت ۶۵ هزار و ۶۸۸ تومان برای هر کیلوگرم میلگرد قائم رازی، بهای یک تن از این محصول به حدود ۶۵ میلیون و ۶۸۸ هزار تومان میرسد. قیمت یک تن میلگرد ۱۴ ذوبآهن نیز براساس نرخ اعلامی امروز حدود ۶۶ میلیون و ۹۷۲ هزار تومان است.
این ارقام هزینه حمل، تخلیه و تفاوت قیمت خردهفروشی را شامل نمیشوند. بنابراین مبلغ نهایی تحویل در محل پروژه میتواند بیشتر باشد.
افزایش ۱۴۰۰ تومانی قیمت هر کیلوگرم به معنای اضافهشدن حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به هزینه خرید هر تن است. در یک پروژه متوسط که دهها تن میلگرد مصرف میکند، حتی تغییرات محدود روزانه میتواند بودجه خرید مصالح را چند ده میلیون تومان جابهجا کند.
همین مسئله باعث میشود پیمانکاران و سازندگان حرفهای بهجای توجه صرف به قیمت هر کیلو، هزینه نهایی بار تحویلشده، وزن واقعی، زمان ارسال و اعتبار کارخانه را نیز بررسی کنند.
پیشبینی قیمت میلگرد در روزهای آینده
سه سناریو برای ادامه بازار قابل تصور است. در سناریوی نخست، اگر دلار در کانالهای فعلی باقی بماند و محدودیت برق ادامه پیدا کند، قیمت میلگرد احتمالاً با شیب ملایم افزایشی یا در محدودههای بالا تثبیت میشود.
در سناریوی دوم، انتشار اخبار سیاسی مثبت و کاهش نرخ ارز میتواند بخشی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کند. در این حالت، محصولاتی که بدون پشتوانه تقاضای واقعی رشد کردهاند، ظرفیت اصلاح بیشتری خواهند داشت.
در سناریوی سوم، تشدید ریسکهای سیاسی، جهش دلار یا محدودترشدن عرضه کارخانهها میتواند میلگردهای آجدار را نیز وارد موج افزایش سریعتر کند. در این وضعیت، تیرآهن نیز ممکن است با کمی تأخیر به روند صعودی بازار میلگرد نزدیک شود.
در مجموع، بازار میلگرد پنجم مرداد ۱۴۰۵ افزایشی است، اما رشد آن یکدست نیست. جهش ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومانی میلگرد ساده کویر کاشان اتفاق مهمی محسوب میشود، ولی معیار مناسبی برای سنجش کل بازار نیست. جهت پایدار قیمتها را باید در رفتار میلگردهای آجدار پرمصرف، نرخ ارز، محدودیت انرژی و حجم واقعی خرید پروژههای ساختمانی جستوجو کرد.