قیمت دلار دوباره صعودی شد؛ خیز ارز برای بازگشت به کانال ۱۹۰ هزار تومان
قیمت دلار در معاملات امروز بازار آزاد با افزایش دو هزار و ۵۰۰ تومانی نسبت به رقم پایانی روز یکشنبه، به ۱۸۸ هزار تومان رسید. این اسکناس روز گذشته معاملات خود را در سطح ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان به پایان رسانده بود؛ بنابراین رشد امروز دلار معادل حدود ۱.۳۵ درصد محاسبه میشود.
البته نرخ دلار در بازار آزاد یک قیمت رسمی و یکپارچه نیست و با توجه به ساعت ثبت، محل معامله و منبع اعلامکننده تفاوت دارد. برای نمونه، برخی منابع در ساعتهای مختلف امروز نرخهایی در محدوده ۱۸۷ هزار و ۱۸۰ تا ۱۸۸ هزار تومان منتشر کردهاند. این اختلاف کمتر از هزار تومان را باید بیشتر بازتاب نوسانهای درونروزی بازار دانست تا تناقض در جهت حرکت قیمت.
قیمت یورو نیز همزمان با افزایش دلار، حدود دو هزار تومان بالا رفت و در محدوده ۲۱۴ هزار تومان معامله شد. نرخهای ثبتشده در منابع مختلف برای یورو نیز بین حدود ۲۱۲ هزار و ۵۰۰ تا ۲۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان متفاوت بوده است که حساسیت بازار به زمان ثبت قیمت را نشان میدهد.
چرا دلار پس از چند روز کاهش دوباره گران شد؟
بازار ارز در روزهای قبل تحت تأثیر توقف موقت حملات میان ایران و آمریکا و افزایش امید به ادامه تلاشهای دیپلماتیک وارد مسیر نزولی شده بود. دلار که در پایان هفته قبل در محدوده ۱۹۰ هزار تومان قرار داشت، ابتدا به ۱۸۹ هزار تومان و سپس تا ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان عقب نشست. معاملات شبانه نیز در مقطعی قیمتهایی نزدیک به ۱۸۷ هزار تومان را نشان میداد.
اما فضای سیاسی منطقه همچنان شکننده است. دولت آمریکا اعلام کرده توقف حملات با هدف ایجاد فرصت برای دیپلماسی صورت گرفته، اما همزمان بر آمادگی نیروهای این کشور برای ازسرگیری عملیات تأکید کرده است. این پیام دوگانه باعث شده معاملهگران بازار ارز احتمال پایان قطعی تنش را پایین ارزیابی کنند.
دونالد ترامپ نیز در روزهای اخیر تهدید کرده است در صورت حمله ایران به کشتیها در تنگه هرمز، زیرساختهایی مانند پلها یا نیروگاههای ایران هدف قرار خواهند گرفت. او همچنین در گفتوگویی اعلام کرد که به تصمیمگیری درباره یک حمله بزرگ نزدیک شده، هرچند تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده است. انتشار چنین مواضعی معمولاً تقاضای احتیاطی برای ارز و طلا را در بازار ایران تقویت میکند.
در جنوب لبنان نیز حملات و گلولهبارانهای اسرائیل ادامه داشته و ارتش لبنان اعلام کرده این اقدامات، استقرار نیروهای لبنانی در مناطق جنوبی را با مانع روبهرو کرده است. تداوم این درگیریها به بازار یادآوری میکند که ریسک منطقهای هنوز بهطور کامل از بین نرفته است.
با این حال، نمیتوان افزایش امروز دلار را فقط به یک خبر نظامی یا اظهارنظر سیاسی نسبت داد. نرخ ارز نتیجه همزمان عرضه، تقاضا، انتظارات تورمی، دسترسی به منابع ارزی و رفتار معاملهگران است و واکنش بازار به خبرها همیشه خطی و قابل تفکیک نیست.
جذابشدن قیمت دلار برای خریداران
عامل دوم رشد دلار را باید در رفتار فنی معاملهگران جستوجو کرد. قیمت این ارز طی چند روز از محدوده ۱۹۰ هزار تومان به ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش یافت؛ یعنی حدود ۴۵۰۰ تومان یا نزدیک به ۲.۴ درصد اصلاح کرد.
همین عقبنشینی میتواند بخشی از خریدارانی را که در قیمتهای بالاتر از بازار خارج شده بودند، دوباره فعال کرده باشد. در چنین شرایطی، برخی معاملهگران کاهش قیمت را نه آغاز یک روند نزولی بلندمدت، بلکه فرصتی برای خرید در نرخ پایینتر تلقی میکنند.
بازگشت تقاضا در محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۶ هزار تومان نشان میدهد این ناحیه دستکم در معاملات فعلی به یک حمایت کوتاهمدت تبدیل شده است. البته حمایت در بازار به معنای تضمین افزایش قیمت نیست؛ بلکه محدودهای است که در آن تعداد خریداران نسبت به فروشندگان افزایش پیدا میکند.
اگر اخبار سیاسی منفی بیشتری منتشر شود، دلار میتواند دوباره برای عبور از محدوده ۱۸۸ هزار تومان و ورود به کانال ۱۹۰ هزار تومان تلاش کند. در مقابل، آغاز مذاکرات رسمی یا انتشار خبر معتبر درباره توافق میتواند عرضه ارز را افزایش دهد و حمایت ۱۸۵ هزار تومانی را دوباره در معرض آزمایش قرار دهد.
دلار توافقی هم افزایش یافت
قیمت دلار توافقی یا حوالهای در مرکز مبادله ارز و طلای ایران امروز ۲۱۸ تومان رشد کرد. نرخ فروش حواله دلار به ۱۵۱ هزار و ۷۸۷ تومان و نرخ خرید آن به ۱۵۰ هزار و ۴۲۰ تومان رسید. قیمت فروش روز گذشته ۱۵۱ هزار و ۵۶۹ تومان اعلام شده بود.
بر این اساس، رشد روزانه نرخ فروش دلار توافقی حدود ۰.۱۴ درصد بوده است؛ رقمی که در مقایسه با افزایش تقریبی ۱.۳۵ درصدی دلار آزاد، بسیار محدودتر به نظر میرسد.
تفاوت نرخ خرید و فروش دلار توافقی نیز ۱۳۶۷ تومان است. این فاصله معادل حدود ۰.۹ درصد نرخ خرید محاسبه میشود و هزینه تبدیل موقعیت خرید به فروش در این بازار را نشان میدهد.
در معاملات امروز مرکز مبادله، نرخ حواله برخی ارزهای دیگر از جمله یورو، درهم، روبل و یوان نیز افزایش یافته است. با این حال، بازار آزاد بهدلیل اثرپذیری سریعتر از اخبار سیاسی و انتظارات عمومی، نوسان شدیدتری نسبت به نرخهای توافقی نشان میدهد.
شکاف دلار آزاد و توافقی به بیش از ۳۶ هزار تومان رسید
با فرض نرخ ۱۸۸ هزار تومانی دلار آزاد و نرخ فروش ۱۵۱ هزار و ۷۸۷ تومانی دلار توافقی، فاصله دو بازار به ۳۶ هزار و ۲۱۳ تومان میرسد.
به بیان دیگر، دلار آزاد حدود ۲۳.۹ درصد گرانتر از دلار حوالهای مرکز مبادله معامله میشود. این شکاف نشان میدهد بخش مهمی از تقاضای بازار آزاد تحت تأثیر ریسک، محدودیت دسترسی، انتظارات تورمی و نیازهای ارزی خارج از سازوکار رسمی قرار دارد.
افزایش شکاف دو نرخ میتواند انگیزه تقاضا برای ارز ارزانتر را بیشتر کند، اما دسترسی به نرخ توافقی برای همه متقاضیان آزاد نیست و به مقررات تجاری، ثبت سفارش، نوع مصرف و ضوابط مرکز مبادله وابسته است.
از سوی دیگر، کاهش پایدار فاصله بازار آزاد و توافقی تنها با افزایش تدریجی نرخ رسمی به دست نمیآید. چنین اتفاقی به تقویت عرضه، دسترسی قابل پیشبینی واردکنندگان و صادرکنندگان به ارز و کاهش ریسکهای سیاسی نیاز دارد.
آیا دلار وارد روند صعودی جدید شده است؟
افزایش یکروزه قیمت دلار برای تأیید یک روند صعودی پایدار کافی نیست. بازار پس از چند روز کاهش، در حال ارزیابی کفهای قیمتی جدید است و حرکت امروز میتواند هم آغاز یک موج افزایشی و هم صرفاً اصلاح افت روزهای گذشته باشد.
نخستین محدوده مهم برای بازار، کانال ۱۸۸ هزار تومان است. تثبیت قیمت بالاتر از این سطح میتواند تقاضای بیشتری را فعال کند و زمینه بازگشت دلار به محدوده ۱۸۹ تا ۱۹۰ هزار تومان را فراهم آورد. دلار در روزهای پایانی تیر و ابتدای مرداد عمدتاً در محدوده ۱۸۹ تا ۱۹۲ هزار تومان نوسان کرده بود؛ ازاینرو کانال ۱۹۰ هزار تومان همچنان مرز روانی مهم بازار محسوب میشود.
در سناریوی کاهشی، از دست رفتن محدوده ۱۸۵ هزار و ۵۰۰ تومان میتواند مسیر عقبنشینی بیشتر را باز کند. اما این سناریو به انتشار اخبار سیاسی مثبت، کاهش تقاضای احتیاطی و افزایش عرضه بازارساز نیاز دارد.
بازار ارز ایران در شرایط فعلی بیش از متغیرهای معمول اقتصادی، به خبرهای نظامی و دیپلماتیک واکنش نشان میدهد. به همین دلیل ممکن است یک خبر تأییدشده درباره مذاکرات، آتشبس یا ازسرگیری حملات، ظرف چند ساعت محاسبات معاملهگران را تغییر دهد.
پیشبینی قیمت دلار در روزهای آینده
در کوتاهمدت میتوان سه سناریو را برای قیمت دلار در نظر گرفت. در صورت ادامه تهدیدهای نظامی یا تشدید درگیریهای منطقه، احتمال ورود دوباره دلار به کانال ۱۹۰ هزار تومان بالا میرود. اگر وضعیت سیاسی بدون خبر تعیینکننده باقی بماند، نوسان میان محدوده ۱۸۵ تا ۱۹۰ هزار تومان محتملتر خواهد بود.
سناریوی سوم، انتشار خبر معتبر از پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکاست. در این وضعیت، ممکن است تقاضای احتیاطی کاهش یابد و فروشندگان بیشتری وارد بازار شوند؛ هرچند تجربه روزهای اخیر نشان میدهد افت قیمت میتواند بار دیگر تقاضای خرید را فعال کند.
در مجموع، رشد امروز قیمت دلار نتیجه ترکیبی از بازگشت تقاضا پس از اصلاح چندروزه و افزایش دوباره ریسک سیاسی است. دلار برای تثبیت روند افزایشی باید از محدوده ۱۸۸ هزار تومان عبور کند و در کانال ۱۹۰ هزار تومان ماندگار شود. در مقابل، هر خبر معتبر درباره کاهش تنش میتواند ورق بازار را برگرداند و نرخ ارز را دوباره به سمت حمایت ۱۸۵ هزار تومانی هدایت کند.