سیمان آرام ماند، اما خطر جهش قیمت از برق میآید؛ پاکت صوفیان ۲۸۹ هزار تومان
بازار سیمان چهارم مرداد را بدون نوسان تازه آغاز کرد. چهار محصول پرمراجعه در فهرست عمدهفروشی دقیقاً با نرخهای سوم مرداد عرضه شدند؛ موضوعی که نشان میدهد فروشندگان در شروع هفته تغییری در قیمتهای پیشنهادی ایجاد نکردهاند. بااینحال، این نرخها قیمتهای اعلامی عمده بازار هستند و ممکن است هزینه حمل، تخلیه، مالیات، مسافت کارخانه تا پروژه و حداقل حجم سفارش به آنها افزوده شود.
جدول قیمت سیمان عمده امروز ۴ مرداد ۱۴۰۵
| نوع سیمان | قیمت هر پاکت | معادل تقریبی هر تن |
|---|---|---|
| سیمان پاکتی تهران تیپ ۲ | ۲۵۳ هزار تومان | ۵ میلیون و ۶۰ هزار تومان |
| سیمان پاکتی صوفیان تیپ ۲ | ۲۸۹ هزار تومان | ۵ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان |
| سیمان پاکتی ساوه تیپ ۲ | ۲۵۷ هزار تومان | ۵ میلیون و ۱۴۰ هزار تومان |
| سیمان پاکتی آبیک تیپ ۲ | ۲۵۵ هزار تومان | ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان |
معادل هر تن با فرض پاکتهای استاندارد ۵۰ کیلوگرمی و بدون احتساب کرایه حمل محاسبه شده است. در یک تن سیمان پاکتی ۲۰ کیسه ۵۰ کیلویی قرار میگیرد؛ بنابراین قیمت تحویل در محل پروژه، بهویژه برای مقصدهای دور از کارخانه، میتواند به شکل محسوسی بیشتر باشد.
آیا بازار سیمان واقعاً ثابت است؟
در مقایسه روزانه، پاسخ مثبت است. سیمان تهران، صوفیان، ساوه و آبیک در سوم و چهارم مرداد با نرخهای یکسان اعلام شدهاند. اما بررسی بازه طولانیتر نشان میدهد قیمتها کاملاً بدون حرکت نبودهاند. دهم تیر، سیمان صوفیان ۲۸۱ هزار تومان و ساوه ۲۵۳ هزار تومان قیمت داشت؛ درحالیکه نرخ امروز آنها بهترتیب ۲۸۹ و ۲۵۷ هزار تومان است. تهران و آبیک در همین فاصله روی ۲۵۳ و ۲۵۵ هزار تومان ثابت ماندهاند.
بنابراین عبارت دقیقتر این است که بازار در روزهای اخیر وارد دوره توقف نوسان شده، نه اینکه همه برندها در تمام تیر و مرداد بدون افزایش باقی مانده باشند. صوفیان از دهم تیر تاکنون هشت هزار تومان و ساوه چهار هزار تومان افزایش ثبت کردهاند، هرچند این تغییر در مقایسه با نوسانهای بزرگتر ماههای قبل محدود است.
قیمت سیمان از زمستان تاکنون چقدر بالا رفته است؟
مقایسه نرخهای امروز با فهرست دوم بهمن ۱۴۰۴، افزایش قابلتوجهتری را نشان میدهد. در آن تاریخ سیمان تهران ۱۴۷ هزار تومان، آبیک ۱۴۳ هزار تومان، ساوه ۱۷۹ هزار تومان و صوفیان در یکی از ردیفهای مشابه ۱۹۴ هزار تومان اعلام شده بود.
با مقایسه این ارقام، قیمت سیمان تهران در حدود شش ماه بیش از ۷۲ درصد و آبیک حدود ۷۸ درصد رشد کرده است. افزایش ساوه نسبت به نرخ ۱۷۹ هزار تومانی نزدیک ۴۴ درصد و صوفیان نسبت به قیمت ۱۹۴ هزار تومانی حدود ۴۹ درصد برآورد میشود.
البته فهرستهای بازار ممکن است از نظر شرایط تحویل، عمده یا خردهبودن سفارش و زمان بهروزرسانی تفاوت داشته باشند. این درصدها برای نمایش جهت کلی بازار مناسباند، اما نباید بهعنوان شاخص رسمی تورم صنعت سیمان تلقی شوند.
چرا سیمان صوفیان گرانتر است؟
در میان چهار محصول بررسیشده، سیمان صوفیان با پاکتی ۲۸۹ هزار تومان، ۳۲ تا ۳۶ هزار تومان از سه برند دیگر گرانتر است. این اختلاف الزاماً فقط به کیفیت محصول مربوط نیست. فاصله جغرافیایی از بازار مقصد، هزینه حمل، موجودی انبار، میزان عرضه منطقهای و شرایط سفارش عمده میتواند قیمت نهایی را تغییر دهد.
برای مثال، سیمانی که نزدیک تهران تولید یا انبار شده، ممکن است برای پروژهای در پایتخت هزینه حمل کمتری داشته باشد؛ اما همان محصول برای یک پروژه شمالغرب کشور انتخاب اقتصادی نباشد. ازاینرو، خریدار عمده نباید فقط قیمت پاکت را مقایسه کند. «قیمت تحویل در پروژه» معیار دقیقتری از قیمت درجشده در جدول است.
همچنین تیپ ۲ در برابر حملات متوسط سولفاتی و حرارت هیدراتاسیون نسبتاً کمتر، در بسیاری از پروژههای عمومی ساختمانی استفاده میشود؛ اما انتخاب نوع سیمان باید براساس مشخصات سازه، خاک، محیط و نظر مهندس پروژه انجام شود، نه صرفاً ارزانترین نرخ بازار.
خطر اصلی بازار؛ کارخانههایی با ۱۵ درصد برق موردنیاز
مهمترین ریسک کوتاهمدت بازار سیمان، محدودیت برق است. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان اعلام کرده بود برای تیر و مرداد محدودیت ۸۵ درصدی برق در نظر گرفته شده است؛ یعنی برخی واحدها ممکن است فقط حدود ۱۵ درصد برق موردنیاز خود را دریافت کنند. او هشدار داده بود چنین سطحی از تخصیص برق در بعضی کارخانهها حتی برای ادامه کامل فرایند تولید کافی نیست و نگرانی درباره توقف تولید و توزیع را افزایش میدهد.
تولید سیمان یک فرایند پیوسته و انرژیبر است. آسیاب مواد، کوره، تولید کلینکر و آسیاب نهایی به برق و سوخت پایدار نیاز دارند. کاهش برق ممکن است کارخانه را مجبور کند بخشی از خطوط را متوقف کند، از موجودی کلینکر استفاده کند یا برنامه تحویل را تغییر دهد.
انجمن صنعت سیمان همچنین اعلام کرده بود قیمت برق خریداریشده از بورس انرژی از حدود هفت هزار تومان به ۹ هزار تومان بهازای هر کیلوواتساعت افزایش یافته است. این رقم در کنار هزینه سوخت جایگزین و حملونقل، مستقیماً بر بهای تمامشده تولید اثر میگذارد.
چرا با وجود محدودیت برق هنوز کمبود ایجاد نشده است؟
بخشی از پاسخ به موجودی کلینکر و ظرفیت بالای تولید کشور مربوط است. کارخانهها میتوانند در دورهای که کورهها با محدودیت مواجه میشوند، از ذخایر قبلی کلینکر برای تولید سیمان استفاده کنند. علاوه بر این، رکود ساختوساز در برخی مناطق تقاضای مصرفی را کاهش داده و اجازه نداده افت تولید بلافاصله به کمبود سراسری تبدیل شود.
در اردیبهشت، دبیرکل انجمن سیمان گفته بود تولید از تقاضای موجود بیشتر است و کمبود فوری در بازار وجود ندارد. او بخشی از افزایش قیمت سیمان پاکتی را به رشد هزینه کیسههای تولیدشده از محصولات پتروشیمی نسبت داد و تأکید کرد تولید و عرضه در آن مقطع ادامه داشت.
اما شرایط در خرداد تغییر کرد. آمار اعلامشده از سوی انجمن نشان میداد در دو ماه نخست سال حدود ۱۱ میلیون تن سیمان تولید شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹.۶ درصد افزایش داشت، درحالیکه تولید ۱۳ میلیون تنی کلینکر حدود پنج درصد کاهش یافته بود. کاهش کلینکر میتواند با تأخیر بر ظرفیت تولید سیمان اثر بگذارد؛ بهخصوص اگر محدودیت انرژی ادامه پیدا کند و موجودی انبارها کاهش یابد.
هزینه پاکت؛ عامل پنهان در قیمت سیمان
قیمت سیمان پاکتی فقط از ارزش خود سیمان تشکیل نمیشود. پاکت، بارگیری، پالت، افت و ضایعات و شبکه توزیع نیز در نرخ نهایی سهم دارند. صنعت سیمان اعلام کرده بود قیمت هر کیسه خالی که در ابتدای سال قبل حدود ۹ هزار تومان بود، در پایان سال به محدوده ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان رسیده است. نوسان مواد اولیه پتروشیمی نیز فشار بیشتری بر قیمت بستهبندی وارد کرده بود.
این موضوع توضیح میدهد چرا قیمت سیمان پاکتی میتواند سریعتر از سیمان فله تغییر کند. پروژههای بزرگ معمولاً در صورت داشتن سیلو و تجهیزات مناسب، سیمان فله خریداری میکنند؛ اما پروژههای کوچک و مصرفکنندگان خرد به پاکت وابستهاند و هزینه بستهبندی را بهطور کامل میپردازند.
بورس کالا چه نقشی در قیمت سیمان دارد؟
بخش اصلی سیمان کارخانهها از مسیر بورس کالا عرضه میشود و قیمت نهایی براساس قیمت پایه و میزان رقابت خریداران شکل میگیرد. اگر عرضه کافی باشد و تقاضا هیجانی نشود، فاصله نرخ معامله با قیمت پایه محدود میماند. اما کاهش عرضه ناشی از قطعی برق میتواند رقابت را بالا ببرد و سپس اثر آن با تأخیر به بازار آزاد برسد.
قیمتهای جدول امروز لزوماً همان نرخ کشفشده در بورس کالا نیستند. نرخ عمده بازار میتواند هزینههای انبار، حمل، سود توزیعکننده و شرایط تسویه را نیز شامل شود. به همین دلیل، عبارت «قیمت کارخانه» باید با احتیاط استفاده شود؛ مگر اینکه محل تحویل، کارخانه تولیدکننده، هزینه حمل و شرایط خرید دقیقاً مشخص باشد.
سیمان در مرداد گران میشود؟
در سناریوی باثبات، کارخانهها با استفاده از موجودی کلینکر و مدیریت ساعات تولید، عرضه را حفظ میکنند و رکود نسبی پروژههای ساختمانی مانع افزایش سریع قیمت میشود. در این حالت، بازار ممکن است همچنان با نوسانهای محدود چند هزار تومانی حرکت کند.
در سناریوی افزایشی، ادامه محدودیت ۸۵ درصدی برق، کاهش موجودی انبار و افزایش تقاضای عمرانی میتواند ابتدا رقابت در بورس کالا و سپس قیمت عمده را بالا ببرد. تجربه سال گذشته نیز نشان داده بود تنها چند روز محدودیت بسیار شدید برق میتواند تولید را متوقف و بازار را ملتهب کند.
در سناریوی نزولی، کاهش تقاضای ساختوساز و عرضه منظم کارخانهها ممکن است فروشندگان را به تخفیف محدود وادار کند؛ اما با توجه به رشد برق، سوخت، دستمزد، پاکت و حملونقل، کاهش شدید و پایدار قیمت سیمان فعلاً پشتوانه هزینهای قدرتمندی ندارد.
جمعبندی؛ ثبات امروز شکننده است
قیمت سیمان عمده در چهارم مرداد نسبت به روز گذشته تغییر نکرده است. تهران با ۲۵۳ هزار تومان ارزانترین و صوفیان با ۲۸۹ هزار تومان گرانترین محصول در میان چهار برند بررسیشده هستند. ساوه و آبیک نیز بهترتیب ۲۵۷ و ۲۵۵ هزار تومان قیمت دارند.
بااینحال، ثبات روزانه نباید با آرامش پایدار اشتباه گرفته شود. قیمت سیمان تهران و آبیک نسبت به بهمن گذشته بیش از ۷۰ درصد بالا رفته و صنعت با محدودیت سنگین انرژی روبهروست. موجودی کلینکر، رکود نسبی ساختوساز و عرضه بورس کالا فعلاً مانع جهش گسترده شدهاند، اما ادامه قطعی برق میتواند این تعادل را تغییر دهد.
برای پروژههای ساختمانی، تصمیم منطقی مقایسه قیمت تحویل در محل، هزینه انبارداری و برنامه واقعی مصرف است. خرید هیجانی ممکن است هزینه نگهداری و افت کیفیت ایجاد کند؛ در مقابل، پروژهای که برنامه بتنریزی قطعی دارد باید ریسک تأخیر در تحویل ناشی از محدودیت تولید را نیز در محاسبات خود بگنجاند.
