جهش ۸۸ هزار واحدی شاخص کل بورس؛ آیا اصلاح بازار سهام به پایان رسیده است؟
بازار سرمایه در سومین روز کاری هفته معاملات خود را با رشد بیش از ۷۸ هزار واحدی شاخص کل آغاز کرد؛ اما قدرت خریداران به دقایق ابتدایی محدود نماند. تا ساعت ۱۰ صبح، شاخص کل بورس با افزایش ۸۸ هزار و ۶۵۰ واحدی به سطح چهار میلیون و ۸۴۴ هزار واحد رسید و دوباره وارد کانال ۴.۸ میلیون واحدی شد.
گزارشهای منتشرشده در دقایق ابتدایی بازار نیز نشان میداد شاخص کل ابتدا با رشد حدود ۷۸ هزار واحدی به محدوده چهار میلیون و ۸۳۳ هزار واحد رسیده و حدود ۸۶ درصد بازار سبزپوش شده است. افزایش دامنه رشد شاخص تا ساعت ۱۰ نشان میدهد تقاضای ایجادشده در شروع بازار نهتنها تضعیف نشده، بلکه بهتدریج تقویت شده است.
فملی، فارس و شبندر موتور رشد شاخص کل شدند
بررسی نمادهای اثرگذار بر شاخص کل بورس نشان میدهد شرکت ملی صنایع مس ایران با نماد «فملی» بیشترین نقش را در صعود امروز بازار داشته است. پس از فملی، نمادهای فارس و شبندر در رتبههای بعدی بیشترین تأثیر مثبت بر شاخص کل قرار گرفتند.
اثرگذاری این سه نماد نشان میدهد بخش مهمی از رشد شاخص کل توسط صنایع بزرگ فلزی، پتروشیمی و پالایشی رقم خورده است. فملی در همان دقایق ابتدایی معاملات حدود ۲۱ هزار واحد شاخص کل را افزایش داد و مورد توجه خریداران حقیقی قرار گرفت.
حضور همزمان فملی، فارس و شبندر در میان نمادهای شاخصساز اهمیت زیادی دارد. رشد بازارهایی که تنها به یک صنعت یا چند سهم محدود متکی هستند، معمولا از پایداری کمتری برخوردارند؛ اما در معاملات امروز، تقاضا در چند صنعت بزرگ و اثرگذار توزیع شده است. این موضوع میتواند یکی از نشانههای بازگشت نسبی اعتماد به سهام بنیادی و بزرگ بازار باشد.
رشد شاخص هموزن چه پیامی برای معاملهگران دارد؟
یکی از مهمترین اتفاقات معاملات بورس امروز، رشد بیش از ۲۱ هزار واحدی شاخص کل هموزن است. شاخص هموزن برخلاف شاخص کل، به شرکتهای کوچک و بزرگ وزن تقریبا یکسانی میدهد و به همین دلیل تصویر دقیقتری از وضعیت عمومی نمادهای بازار ارائه میکند.
افزایش همزمان شاخص کل و شاخص هموزن نشان میدهد صعود امروز صرفا نتیجه رشد چند شرکت بزرگ و شاخصساز نبوده است. تا ساعت ۱۰ صبح، ۶۵۲ نماد در محدوده مثبت و تنها ۱۷۲ نماد در محدوده منفی معامله شدند. به بیان دیگر، بخش عمده بازار در سمت تقاضا قرار گرفته است.
فراوانی نمادهای مثبت نیز این موضوع را تأیید میکند. در این ساعت، ۴۷۲ نماد در بازه مثبت دو تا مثبت سه درصد معامله میشدند؛ محدودهای که بیشترین تعداد نمادها را به خود اختصاص داده بود. چنین توزیعی معمولا نشاندهنده شکلگیری موج عمومی تقاضا در بازار است، نه رشد محدود چند سهم شاخصساز.
ورود ۱.۴ همت پول حقیقی؛ مهمترین سیگنال بورس امروز
مهمترین داده معاملات امروز را میتوان ورود حدود ۱.۴ همت پول حقیقی به بازار سرمایه دانست. ورود سرمایه حقیقی به معنای آن است که ارزش خرید سرمایهگذاران خرد از ارزش فروش آنها بیشتر شده و پول جدیدی وارد سهام، حقتقدمها و صندوقهای سهامی شده است.
اهمیت این عدد زمانی بیشتر میشود که بدانیم برای نخستین بار در ۱۰ روز گذشته، سرانه خرید حقیقی از سرانه فروش حقیقی عبور کرده است. این اتفاق نشان میدهد علاوه بر افزایش تعداد خریداران، قدرت سفارشهای خرید نیز نسبت به سفارشهای فروش بیشتر شده است.
در روزهای گذشته، بورس تهران با خروج قابل توجه پول حقیقی و افزایش احتیاط سرمایهگذاران مواجه بود. نوسان شدید جریان نقدینگی نشان داده است بازار سهام همچنان نسبت به تحولات سیاسی و اقتصادی حساس است؛ بهطوری که در مقاطعی ورود چندهمتی پول حقیقی تنها طی یک روز جای خود را به خروج سنگین نقدینگی داده بود.
بنابراین ورود ۱.۴ همت پول حقیقی یک نشانه مثبت محسوب میشود، اما ادامه این جریان در معاملات بعدی برای تأیید تغییر رفتار سرمایهگذاران ضروری است.
افزایش صفهای خرید و کاهش فشار فروش
تا ساعت ۱۰ صبح، ۲۹۱ نماد دارای صف خرید و ۴۴ نماد دارای صف فروش بودند. فاصله قابل توجه میان تعداد صفهای خرید و فروش نشان میدهد کفه تقاضا در بازار امروز به شکل محسوسی سنگینتر شده است.
این وضعیت در مقایسه با معاملات هفته گذشته تغییر مهمی محسوب میشود. بازار در روز ۲۱ تیر با افت حدود ۱۲۷ هزار واحدی شاخص کل، خروج بیش از ۴.۴ همت پول حقیقی و سرخپوشی ۸۵ درصد نمادها مواجه شده بود. در آن روز بیش از ۲۲ همت سفارش فروش بدون خریدار باقی مانده بود.
تغییر وضعیت بازار از صفهای سنگین فروش به تشکیل نزدیک به ۳۰۰ صف خرید، نشاندهنده کاهش ترس و افزایش ریسکپذیری معاملهگران است. با این حال، صف خرید بهتنهایی تضمینکننده تداوم صعود نیست و باید ارزش معاملات انجامشده، میزان عرضه در نیمه دوم بازار و رفتار خریداران در روز بعد نیز بررسی شود.
کدام صنایع بیشترین ورود پول را داشتند؟
بررسی جریان نقدینگی در صنایع مختلف نشان میدهد صندوقهای سهامی، گروه فرآوردههای نفتی و صنعت دارویی بیشترین ورود پول حقیقی را ثبت کردهاند. در میان نمادها نیز شبندر، تاصیکو و فملی در رتبههای اول تا سوم ورود پول حقیقی قرار گرفتهاند.
ورود نقدینگی به صندوقهای سهامی میتواند نشانهای از افزایش تمایل سرمایهگذاران کمریسکتر برای بازگشت غیرمستقیم به بورس باشد. از سوی دیگر، حضور گروه نفتی و نماد شبندر در صدر ورود پول حقیقی نشان میدهد پالایشیها بار دیگر به یکی از محورهای اصلی توجه معاملهگران تبدیل شدهاند.
تا ساعت ۱۰ صبح، گروههای فرآوردههای نفتی، محصولات شیمیایی و فلزات اساسی بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. این سه صنعت بخش بزرگی از ارزش بازار بورس تهران را تشکیل میدهند و افزایش گردش نقدینگی در آنها میتواند به تقویت شاخص کل کمک کند.
از نظر حجم معاملات نیز گروههای خودرو، بانک و کانههای فلزی در صدر بازار قرار گرفتند. بالا بودن حجم معاملات در خودروییها و بانکیها نشان میدهد تقاضای امروز تنها در سهام بزرگ کالایی متمرکز نبوده و گروههای ریالی نیز مورد توجه معاملهگران قرار گرفتهاند.
آیا اصلاح بورس تمام شده است؟
صعود قدرتمند شاخصها، افزایش تعداد نمادهای مثبت، برتری صفهای خرید، ورود پول حقیقی و عبور سرانه خرید از سرانه فروش، همگی نشانههایی امیدوارکننده برای بازار سهام هستند. این تحولات پس از دورهای رخ داده که شاخص کل در چند روز متوالی کاهش یافته و بسیاری از نمادهای شاخصساز بین ۱۵ تا ۲۰ درصد و در برخی موارد بیش از ۲۰ درصد اصلاح کرده بودند.
با وجود این، یک روز مثبت برای اعلام پایان قطعی اصلاح کافی نیست. برای تأیید بازگشت پایدار بورس، باید ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند، ارزش معاملات خرد در سطح قابل قبول باقی بماند و عرضههای احتمالی در محدودههای مقاومتی توسط تقاضای واقعی جذب شود.
شاخص کل در محدوده چهار میلیون و ۸۰۰ هزار واحد با نخستین آزمون مهم خود روبهرو است. تثبیت شاخص بالاتر از این محدوده میتواند امیدها به ادامه حرکت صعودی را افزایش دهد؛ اما بازگشت سریع فشار فروش، رشد امروز را به یک نوسان موقت در مسیر اصلاح تبدیل خواهد کرد.
در مجموع، معاملات صبح دوشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۵ از تغییر محسوس رفتار معاملهگران حکایت دارد. بازار از فاز ترس و فروش گسترده فاصله گرفته و شاهد بازگشت تقاضا در بخش بزرگی از نمادهاست. با این حال، پاسخ نهایی به پرسش «آیا اصلاح بورس تمام شده است؟» به عملکرد بازار در نیمه دوم معاملات و تداوم ورود نقدینگی طی روزهای آینده وابسته خواهد بود.