دینار عراق رکورد سهماهه زد؛ هزینه ۲۰۰ هزار دینار به ۲۹.۳ میلیون تومان رسید
هر دینار عراق در آغاز معاملات امروز با نرخ ۱۴۶.۵ تومان خریدوفروش شد. این ارز معاملات روز گذشته را با افزایش ۴.۴ تومانی به پایان رسانده بود و در نتیجه توانست به بالاترین قیمت خود طی سه ماه اخیر برسد. بررسی دادههای بازار نشان میدهد دینار در هفت روز گذشته ۶.۶ درصد و در بازه یکماهه نزدیک به ۲۰ درصد گران شده است.
قیمت فعلی دینار در چند منبع لحظهای بازار ارز نیز ۱۴۶.۵ تومان اعلام شده است. همزمان، دلار آزاد در محدوده ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان و یورو در سطح حدود ۲۲۳ هزار تومان قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد رشد دینار بخشی از حرکت عمومی نرخ ارز در بازار ایران است و نمیتوان آن را صرفاً به تحولات اقتصادی عراق نسبت داد.
با توجه به لحظهای بودن نرخها، قیمت خرید از مشتری و نرخ فروش به مشتری ممکن است در صرافیها متفاوت باشد. بستههای کوچک اسکناس دینار، هزینه تأمین نقدی، محل خرید و افزایش تقاضا در شهرهای مرزی نیز میتوانند فاصله قیمت خرید و فروش را بیشتر کنند.
جدول هزینه خرید دینار عراق با نرخ امروز
با احتساب نرخ ۱۴۶.۵ تومان برای هر دینار، هزینه تقریبی خرید مقادیر مختلف دینار عراق به شرح زیر است:
| مقدار دینار عراق | هزینه تقریبی به تومان |
|---|---|
| هزار دینار | ۱۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان |
| ۱۰ هزار دینار | یک میلیون و ۴۶۵ هزار تومان |
| ۵۰ هزار دینار | هفت میلیون و ۳۲۵ هزار تومان |
| ۱۰۰ هزار دینار | ۱۴ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان |
| ۲۰۰ هزار دینار | ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان |
| ۵۰۰ هزار دینار | ۷۳ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان |
| یک میلیون دینار | ۱۴۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
این محاسبات بر اساس نرخ اعلامشده بازار آزاد انجام شدهاند و کارمزد فروشنده یا اختلاف میان نرخ خریدوفروش در آن لحاظ نشده است. بنابراین هزینه نهایی تهیه اسکناس ممکن است کمی بیشتر از ارقام جدول باشد.
جهش ۱۴۴ درصدی دینار عراق در یک سال
دینار عراق در ۲۸ تیر سال گذشته حدود ۶۰ تومان قیمت داشت، اما اکنون به ۱۴۶.۵ تومان رسیده است. به این ترتیب، قیمت هر دینار طی یک سال حدود ۸۶.۵ تومان افزایش یافته و بازده آن به بیش از ۱۴۴ درصد رسیده است.
این جهش به معنای آن است که هزینه خرید ۲۰۰ هزار دینار در بازار آزاد از حدود ۱۲ میلیون تومان در سال گذشته به ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در سال جاری رسیده است. در نتیجه یک زائر یا مسافری که قصد خرید همین مقدار دینار را دارد، نسبت به سال قبل حدود ۱۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بیشتر پرداخت میکند.
قیمت دینار در بازه یکماهه نیز حدود ۲۴ تومان افزایش یافته است. نرخ تقریبی یک ماه قبل حدود ۱۲۲.۵ تومان بود که با رسیدن به ۱۴۶.۵ تومان، رشد نزدیک به ۲۰ درصدی را نشان میدهد. افزایش ششماهه نیز حدود ۳۳ تومان اعلام شده است.
چرا قیمت دینار عراق در ایران گران شد؟
مهمترین متغیر تعیینکننده قیمت ریالی دینار، نرخ دلار در بازار ایران است. بانک مرکزی عراق نرخ دلار را در محدوده ۱۳۱۰ دینار اعلام کرده است؛ بنابراین ارزش جهانی دینار در برابر دلار طی این مدت تغییر جهشی مشابه بازار ایران نداشته است.
با تقسیم قیمت حدود ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومانی دلار آزاد بر نرخ ۱۳۱۰ دینار، ارزش نظری هر دینار نزدیک به ۱۴۸.۵ تومان به دست میآید. این عدد به نرخ ۱۴۶.۵ تومانی بازار آزاد بسیار نزدیک است. در نتیجه میتوان گفت بخش اصلی رشد قیمت دینار در ایران، از افزایش نرخ دلار و کاهش ارزش ریال ناشی میشود، نه جهش مستقل ارزش پول عراق. این محاسبه یک برآورد ساده است و هزینه اسکناس و فاصله نرخ خریدوفروش را شامل نمیشود.
افزایش تقاضای فصلی نیز میتواند بر بازار نقدی دینار اثر بگذارد. عرضه ارز اربعین از ۲۰ تیر آغاز شده و تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ ادامه دارد. در همین بازه، افزایش تعداد متقاضیان سفر به عراق میتواند تقاضا برای اسکناس دینار، بهویژه در بازار آزاد و شهرهای مرزی را تقویت کند.
با این حال، نمیتوان تمام رشد ۲۰ درصدی یکماهه دینار را به تقاضای اربعین نسبت داد. مسیر دلار آزاد، ریسکهای سیاسی، انتظارات تورمی و میزان عرضه اسکناس در بازار نیز در شکلگیری قیمت نقش دارند.
نرخ بانک مرکزی با قیمت بازار آزاد چه تفاوتی دارد؟
بانک مرکزی ایران برای ۲۸ تیر، نرخ موزون هر ۱۰۰ دینار عراق را ۱۰۴ هزار و ۴۴۰ ریال اعلام کرده است. این رقم معادل ۱۰ هزار و ۴۴۴ تومان برای ۱۰۰ دینار یا حدود ۱۰۴.۴ تومان برای هر دینار است. در مقابل، نرخ بازار آزاد ۱۴۶.۵ تومان گزارش شده است.
با وجود این اختلاف، نرخ درجشده در وبسایت بانک مرکزی را نباید قیمت قطعی قابل خرید دینار دانست. خود بانک مرکزی تأکید کرده که نرخ موزون بر مبنای معاملات سامانه ارزی محاسبه میشود، جنبه نمایهای دارد و نرخ معاملاتی جدید محسوب نمیشود. بنابراین محاسبه هزینه ارز زیارتی باید بر اساس نرخ واقعی اعلامشده از سوی بانک یا صرافی فروشنده در روز ثبت درخواست انجام شود.
این تفاوت یکی از دلایل سردرگمی کاربران در جستوجوی «قیمت دینار عراق امروز» است. برخی سایتها نرخ بازار آزاد، برخی قیمت ۱۰۰ دینار، بعضی نرخ خرید صرافی و گروهی دیگر نرخهای بانکی یا محاسباتی را نمایش میدهند. پیش از مقایسه ارقام باید مشخص شود قیمت برای یک دینار است یا ۱۰۰ دینار و آیا نرخ خرید است یا فروش.
سهمیه ارز اربعین ۱۴۰۵ چقدر است؟
طبق دستورالعمل بانک مرکزی، هر متقاضی بالای پنج سال میتواند حداکثر ۲۰۰ هزار دینار عراق بهصورت اسکناس دریافت کند. فروش این ارز از ۲۰ تیر تا ساعت ۱۵ روز ۱۲ مرداد از طریق بانکها، مؤسسات اعتباری و صرافیهای دارای مجوز ارزی انجام میشود. متقاضی باید اصل کارت ملی و گذرنامه معتبر یا برگه تردد اربعین را ارائه کند.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده فروش ارز اربعین با نرخ مورد توافق خریدار و نهاد فروشنده انجام میشود. در نتیجه قیمت آن ثابت نیست و ممکن است روزانه تغییر کند. دریافت این سهمیه نیز مانع استفاده متقاضی از سایر سرفصلهای مجاز ارزی، مانند ارز مسافرتی، نخواهد شد.
با نرخ بازار آزاد امروز، ارزش ۲۰۰ هزار دینار به ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان میرسد. بنابراین زائران باید نرخ نهایی بانک یا صرافی مجاز را با بازار آزاد مقایسه کنند و اختلاف قیمت، کارمزد، زمان تحویل و امکان تأمین اسکناس را همزمان در نظر بگیرند.
آیا دینار عراق باز هم گران میشود؟
مسیر کوتاهمدت قیمت دینار بیش از هر عامل دیگری به نوسان دلار آزاد وابسته است. اگر دلار در محدوده ۱۹۴ تا ۱۹۵ هزار تومان باقی بماند و نرخ رسمی دلار در عراق نیز نزدیک ۱۳۱۰ دینار تثبیت شود، ماندگاری دینار در بازه تقریبی ۱۴۵ تا ۱۵۰ تومان دور از انتظار نیست. این محدوده یک برآورد بر پایه نسبت دلار به دینار است و پیشبینی قطعی بازار محسوب نمیشود.
افزایش تقاضای سفرهای اربعین نیز ممکن است فاصله قیمت خریدوفروش اسکناس را در روزهای آینده بیشتر کند. در مقابل، کاهش نرخ دلار، افزایش عرضه ارز زیارتی یا افت تقاضای نقدی میتواند زمینه اصلاح قیمت دینار را فراهم کند.
در مجموع، ثبت نرخ ۱۴۶.۵ تومانی و رسیدن دینار عراق به سقف سهماهه، بیش از آنکه نشانه تقویت بنیادی پول عراق باشد، بازتاب افزایش قیمت دلار در ایران و رشد تقاضای فصلی برای اسکناس دینار است. برای مسافران عراق، مهمترین نکته مقایسه نرخ واقعی ارز اربعین با بازار آزاد و خودداری از خرید عجولانه از فروشندگان غیرمجاز است.