شروع منفی بورس با برتری سنگین عرضهها
بازار سهام در معاملات امروز سهشنبه ۲۳ تیرماه تحت تأثیر فضای منفی روزهای گذشته، با برتری محسوس فروشندگان آغاز به کار کرد. حجم بالای سفارشهای فروش در مرحله پیشگشایش از همان ابتدا نشان میداد بخش مهمی از سهامداران همچنان نسبت به روند کوتاهمدت بازار بدبین هستند.
در مرحله پیشگشایش، ۳۷۷ نماد با صف فروش به ارزش بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان روبهرو بودند؛ در مقابل، تعداد نمادهای دارای صف خرید به ۱۵۳ نماد و ارزش صفهای خرید به حدود ۴ هزار و ۲۹۸ میلیارد تومان میرسید. این اختلاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا باعث شد شاخص کل در دقایق ابتدایی معاملات با سرعت زیادی کاهش پیدا کند. ص کل بورس در ابتدای بازار بیش از ۷۵ هزار واحد افت کرد و برای مدتی خطر تشدید هیجان فروش و افزایش صفهای عرضه وجود داشت. بااینحال، مشابه رفتاری که در نیمه دوم معاملات روزهای گذشته مشاهده شده بود، بهتدریج بخشی از فروشندگان عقبنشینی کردند و خریداران در برخی نمادهای بنیادی و کوچکتر فعالتر شدند.
شاخص کل بخشی از ریزش خود را جبران کرد
افزایش نسبی تقاضا در میانه معاملات باعث شد شاخص کل فاصله قابل توجهی از کف روزانه بگیرد. در پایان بازار، شاخص کل با کاهش ۴۲ هزار و ۷۸ واحدی، معادل ۰.۸۵ درصد، در سطح ۴ میلیون و ۹۲۴ هزار و ۶۸۱ واحد قرار گرفت.
شاخص هموزن نیز که وضعیت عمومیتر شرکتهای کوچک و متوسط بازار را نشان میدهد، تنها ۳ هزار و ۱۶۱ واحد، معادل ۰.۲۴ درصد، کاهش یافت و در محدوده یک میلیون و ۳۲۳ هزار واحد ایستاد. کمتر بودن افت شاخص هموزن در مقایسه با شاخص کل نشان میدهد فشار فروش در نمادهای بزرگ و شاخصساز شدیدتر از شرکتهای کوچکتر بوده است. تفاوت میان عملکرد دو شاخص یکی از مهمترین نشانههای معاملات امروز بود. در واقع، بازار بهطور کامل از فضای منفی خارج نشد، اما در بخشی از نمادهای کوچک و صنایع دفاعی، تقاضای مؤثرتری نسبت به شرکتهای بزرگ شکل گرفت.
داروییها و غذاییها در کانون توجه خریداران
گروههای دارویی و غذایی از جمله صنایعی بودند که در معاملات امروز وضعیت متعادلتری نسبت به کلیت بازار داشتند. تعدادی از نمادهای این دو صنعت در محدوده مثبت معامله شدند یا توانستند بخش بزرگی از فشار فروش ابتدای بازار را جبران کنند.
قرار گرفتن نمادهای «دارو» و «ددانا» در میان نمادهای دارای بیشترین تقاضا و حضور «غبشهر» در فهرست نمادهای با بیشترین افزایش قیمت، نشانهای از توجه معاملهگران به صنایع دارویی و غذایی بود. ضا برای سهام دارویی و غذایی در دورههای افزایش نااطمینانی بازار معمولاً با ماهیت دفاعی این صنایع ارتباط دارد. محصولات این شرکتها از تقاضای مصرفی نسبتاً پایداری برخوردارند و درآمد بسیاری از آنها در مقایسه با صنایع صادراتی، وابستگی کمتری به نوسانات بازارهای جهانی دارد.
البته مثبت شدن چند نماد بهتنهایی به معنای آغاز روند صعودی فراگیر در این صنایع نیست. تداوم تقاضا به گزارشهای مالی شرکتها، تغییر نرخ فروش محصولات، هزینه مواد اولیه و سیاستهای قیمتگذاری بستگی خواهد داشت.
صنایع بزرگ همچنان زیر فشار فروش
در مقابل، صنایع پالایشی، پتروشیمی، فلزی و بانکی همچنان با کمبود تقاضای مؤثر مواجه بودند. این گروهها به دلیل وزن بالایی که در محاسبه شاخص کل دارند، نقش اصلی را در منفی ماندن نماگر اصلی بازار ایفا کردند.
نمادهای فملی، فارس، شپنا، شبندر، وپاسار، وبملت و شستا در میان نمادهای اثرگذار بر شاخص کل قرار گرفتند. همچنین شبندر و شتران از نمادهای دارای بیشترین عرضه بازار بودند؛ موضوعی که ادامه فشار فروش در گروه پالایشی را تأیید میکند. گشت پایدار شاخص کل بدون افزایش تقاضا در نمادهای بزرگ دشوار خواهد بود. حتی در شرایطی که تعداد بیشتری از نمادهای کوچک مثبت شوند، فشار فروش در شرکتهای بزرگ فلزی، پتروشیمی، پالایشی و بانکی میتواند شاخص کل را در محدوده منفی نگه دارد.
خروج پول حقیقی همچنان ادامه دارد
یکی از مهمترین نکات منفی معاملات امروز، ادامه خروج نقدینگی حقیقی از بازار سهام بود. بر اساس آمار پایان معاملات، حدود ۲ هزار و ۶۲۷ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. سرانه فروش نیز ۱۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، درحالیکه سرانه خرید در سطح ۸۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قرار داشت. چه میزان خروج پول نسبت به معاملات روز دوشنبه کاهش یافته است، اما همچنان رقم قابل توجهی محسوب میشود. روز دوشنبه حدود ۳ هزار و ۹۵۹ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شده بود و شاخص کل نیز افتی نزدیک به ۸۹ هزار واحد را ثبت کرد. یسه این دو روز نشان میدهد سرعت خروج نقدینگی تا حدودی کمتر شده، اما جریان پول هنوز به نفع بازار سهام تغییر نکرده است. تا زمانی که خروج سرمایه حقیقی متوقف نشود و ارزش خرید معاملهگران حقیقی افزایش پیدا نکند، نمیتوان کاهش فشار فروش را به معنای پایان اصلاح بازار دانست.
چرا کاهش فشار فروش اهمیت دارد؟
مهمترین نکته امیدوارکننده معاملات امروز، توان بازار برای جذب بخشی از عرضههای سنگین ابتدای جلسه بود. شاخص کل که در دقایق نخست بیش از ۷۵ هزار واحد کاهش یافته بود، در نهایت با افت حدود ۴۲ هزار واحدی بسته شد.
این رفتار نشان میدهد در محدودههای منفی، بخشی از خریداران آماده ورود هستند و بازار کاملاً با خلأ تقاضا مواجه نیست. بااینحال، تقاضای شکلگرفته هنوز به اندازهای قدرتمند نبود که شاخصها را مثبت کند یا صفهای فروش صنایع بزرگ را بهطور کامل جمعآوری کند.
در مجموع ۶۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون برگه اوراق بهادار طی بیش از ۶۱۱ هزار نوبت معاملاتی دادوستد شد. حجم بالای معاملات در کنار کاهش فاصله شاخص از کف روزانه میتواند نشانهای از دستبهدست شدن سهام میان فروشندگان هیجانی و خریداران جدید باشد؛ هرچند تأیید این فرضیه نیازمند تداوم تقاضا در جلسات آینده است. چشمانداز بورس؛ تعادل نزدیک است یا ریزش ادامه دارد؟
رفتار بازار امروز نشان داد بورس در محدوده فعلی با دو نیروی متضاد روبهروست. از یکسو خروج پول حقیقی، صفهای فروش و ضعف تقاضا در صنایع شاخصساز همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، کاهش فشار فروش در نیمه دوم معاملات و عملکرد بهتر گروههای دارویی، غذایی و برخی نمادهای کوچک، احتمال حرکت بازار به سمت تعادل را افزایش داده است.
محدوده ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار واحد از نظر روانی برای شاخص کل اهمیت زیادی دارد. حفظ این محدوده و کاهش خروج پول حقیقی میتواند زمینه را برای متعادل شدن معاملات فراهم کند. در مقابل، افزایش مجدد عرضه در نمادهای بزرگ ممکن است شاخص را بار دیگر با فشار نزولی مواجه کند.
برای شکلگیری بازگشت معتبر، بازار به سه نشانه نیاز دارد: کاهش محسوس ارزش صفهای فروش، توقف خروج نقدینگی حقیقی و افزایش تقاضا در گروههای بزرگ پالایشی، پتروشیمی، فلزی و بانکی. تا پیش از مشاهده همزمان این نشانهها، بهتر است کاهش فشار فروش امروز بهعنوان مرحلهای از تخلیه هیجان منفی ارزیابی شود، نه آغاز قطعی یک موج صعودی.