دلار دوباره جهش کرد؛ بازار ارز در شوک تنگه هرمز و تنشهای ایران و آمریکا
بازار ارز امروز با فضای افزایشی آغاز شد. قیمت دلار آزاد که روز گذشته در محدوده ۱۷۶ هزار تومان قرار داشت، امروز با رشد حدود سه هزار تومانی به ۱۷۹ هزار تومان رسید. دنیای اقتصاد در گزارش روز شنبه ۲۰ تیر، نرخ دلار را ۱۷۶ هزار و ۳۸۰ تومان اعلام کرده بود؛ عددی که مبنای مقایسه رشد امروز بازار آزاد قرار میگیرد.
افزایش امروز دلار در شرایطی رخ داد که برخی دادههای لحظهای بازار ارز، نوسانهای متفاوتی را در ساعات مختلف روز ثبت کردهاند. شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز نیز برای بازار امروز دامنه نوسان دلار را با سقف بالای ۱۸۲ هزار تومان و کف ۱۶۶ هزار تومان نشان داده است؛ مسئلهای که از پراکندگی نرخها و التهاب مقطعی در بازار حکایت دارد.
چرا دلار امروز گران شد؟
مهمترین محرک رشد دلار، افزایش ریسک سیاسی و نظامی بود. بازار ارز ایران در شرایط عادی نیز به اخبار سیاسی حساس است، اما وقتی پای تنگه هرمز، درگیری نظامی و آینده مذاکرات ایران و آمریکا به میان میآید، این حساسیت چند برابر میشود. گزارشهای امروز از وضعیت تنگه هرمز، بسته بودن این آبراهه و افزایش تنش در منطقه، انتظارات معاملهگران را به سمت خرید ارز سوق داد. همشهری آنلاین به نقل از خبرنگار صداوسیما گزارش داده نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرده تنگه هرمز بسته است.
در کنار آن، گزارشهایی از ادامه تنش میان ایران و آمریکا منتشر شده است. ایران اینترنشنال به نقل از سنتکام از دور تازه حملات آمریکا و هدف قرار گرفتن حدود ۱۴۰ هدف نظامی در ایران خبر داده و نوشته این حملات در پاسخ به ادعای حمله ایران به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز انجام شده است. رسانههای داخلی نیز از اظهارات سخنگوی ارتش درباره تلاش آمریکا برای تثبیت مسیری غیراصولی در جنوب تنگه هرمز و پاسخ ایران به مداخله شب گذشته خبر دادهاند.
دلار در بازار آزاد؛ سیاست از اقتصاد جلو زد
در معاملات امروز، عوامل اقتصادی کلاسیک مانند عرضه و تقاضای تجاری، نرخ حواله و سیاست بازارساز به تنهایی توضیحدهنده رشد دلار نبودند. آنچه بازار را حرکت داد، ریسک سیاسی بود. وقتی معاملهگران احتمال تشدید تنش را بالا ارزیابی میکنند، رفتار احتیاطی آنها معمولاً به شکل افزایش تقاضا برای دلار، تتر، طلا و سکه ظاهر میشود.
به همین دلیل، رشد سه هزار تومانی دلار را باید بیشتر واکنش بازار به خبر دانست تا تغییر بنیادین در عرضه و تقاضای ارز. در چنین روزهایی، حتی شایعهها و تیترهای سیاسی نیز میتوانند نرخها را جابهجا کنند؛ زیرا معاملهگران ترجیح میدهند پیش از روشن شدن وضعیت، بخشی از دارایی خود را به ارز تبدیل کنند.
قیمت یورو امروز؛ صعود تا ۲۰۵ هزار تومان
همزمان با افزایش دلار، یورو نیز در بازار آزاد رشد کرد و با افزایش حدود سه هزار تومانی نسبت به روز گذشته، روی رقم ۲۰۵ هزار تومان قرار گرفت. افزایش یورو در بازار آزاد نشان میدهد موج تقاضا فقط به دلار محدود نبوده و سایر ارزهای پرتقاضا نیز از فضای افزایشی بازار اثر گرفتهاند.
با این حال، در بازار رسمی و تالار حواله، رفتار یورو متفاوت بود. گزارش قیمت ارز مرکز مبادله نشان میدهد نرخ حواله یورو امروز در سمت فروش به ۱۷۰ هزار و ۴۹۲ تومان رسید که نسبت به روز قبل کاهش جزئی داشته است. این تفاوت میان بازار آزاد و مرکز مبادله نشان میدهد بازار غیررسمی بیش از نرخهای رسمی به شوکهای سیاسی واکنش نشان میدهد.
رشد محدود دلار توافقی در مرکز مبادله
در بازار رسمی، قیمت دلار توافقی امروز افزایشی بود اما شدت رشد آن بسیار کمتر از بازار آزاد بود. طبق گزارش تابناک و اقتصادنیوز، نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله از ۱۴۹ هزار و ۱۴۹ تومان به ۱۴۹ هزار و ۳۲۷ تومان رسید؛ یعنی رشد ۱۷۸ تومانی. نرخ خرید حواله دلار نیز ۱۴۷ هزار و ۹۸۳ تومان اعلام شد.
این اختلاف رفتار میان بازار آزاد و بازار رسمی نکته مهمی دارد. مرکز مبادله معمولاً با هدف تأمین نیازهای تجاری و کنترل نوسانات فعالیت میکند، بنابراین نرخها در آن آهستهتر و مدیریتشدهتر تغییر میکنند. اما بازار آزاد مستقیماً از انتظارات روانی، خبرهای سیاسی و نگرانیهای کوتاهمدت اثر میگیرد.
جدول قیمت ارز امروز ۲۱ تیر ۱۴۰۵
| ارز | قیمت امروز | تغییر |
|---|---|---|
| دلار آزاد | ۱۷۹,۰۰۰ تومان | حدود ۳,۰۰۰ تومان افزایش |
| یورو آزاد | ۲۰۵,۰۰۰ تومان | حدود ۳,۰۰۰ تومان افزایش |
| دلار توافقی فروش | ۱۴۹,۳۲۷ تومان | ۱۷۸ تومان افزایش |
| دلار توافقی خرید | ۱۴۷,۹۸۳ تومان | ۱۷۷ تومان افزایش |
| حواله یورو فروش | ۱۷۰,۴۹۲ تومان | کاهش محدود |
| حواله دلار روز قبل | ۱۴۹,۱۴۹ تومان | مبنای مقایسه |
تنگه هرمز؛ متغیر اصلی بازار ارز
تنگه هرمز در هفتههای اخیر به یکی از مهمترین متغیرهای بازارهای مالی ایران تبدیل شده است. این آبراهه نهتنها مسیر راهبردی انرژی جهان است، بلکه برای بازار داخلی ایران نیز یک شاخص ریسک سیاسی محسوب میشود. هر خبر درباره بسته شدن، باز شدن، درگیری دریایی یا تغییر ترتیبات عبور و مرور در این منطقه، میتواند نرخ دلار و طلا را تحت تأثیر قرار دهد.
باشگاه خبرنگاران جوان نیز در گزارشی به نقل از بلومبرگ نوشته بود پس از حملات آمریکا به ایران، ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز تقریباً متوقف شده است. همین نوع خبرها باعث میشود فعالان بازار، آینده درآمدهای ارزی، تجارت خارجی و هزینه ریسک کشور را با احتیاط بیشتری ارزیابی کنند.
بازار تا چه زمانی پرنوسان میماند؟
تا زمانی که تکلیف وضعیت تنگه هرمز، سطح تنش نظامی و مسیر مذاکرات ایران و آمریکا روشن نشود، احتمال تداوم نوسان در بازار ارز بالاست. تحلیلگران بازار ارز معتقدند در چنین شرایطی، قیمتها بیش از آنکه از متغیرهای اقتصادی روزانه اثر بگیرند، با اخبار سیاسی جابهجا میشوند. اگر تنشها کاهش پیدا کند یا سیگنال مذاکره و آتشبس تقویت شود، احتمال عقبنشینی دلار وجود دارد. اما اگر خبرهای نظامی ادامه پیدا کند، دلار میتواند بار دیگر به سمت سقفهای بالاتر حرکت کند.
نکته مهم این است که رشد امروز دلار هنوز به معنای تثبیت قطعی در کانالهای بالاتر نیست. بازار در روزهای پرخبر، معمولاً با جهش و اصلاحهای سریع همراه میشود. بنابراین معاملهگران حرفهای معمولاً در چنین شرایطی با احتیاط بیشتری وارد موقعیت خرید یا فروش میشوند.
جمعبندی
قیمت دلار امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ در بازار آزاد با رشد حدود سه هزار تومانی به ۱۷۹ هزار تومان رسید. یورو نیز همسو با دلار افزایش یافت و روی رقم ۲۰۵ هزار تومان قرار گرفت. محرک اصلی بازار، افزایش تنشهای سیاسی و نظامی، خبرهای مربوط به تنگه هرمز و نگرانی معاملهگران از ادامه درگیریها بود. در بازار رسمی اما رشد دلار محدودتر بود و نرخ فروش دلار توافقی مرکز مبادله با افزایش ۱۷۸ تومانی به ۱۴۹ هزار و ۳۲۷ تومان رسید.
پیام امروز بازار ارز روشن است: دلار فعلاً بیش از هر چیز به سیاست واکنش نشان میدهد. اگر تنشها کاهش یابد، امکان تخلیه بخشی از رشد امروز وجود دارد؛ اما اگر وضعیت تنگه هرمز و درگیریهای ایران و آمریکا مبهم بماند، بازار ارز در فضای پرریسک و نوسانی باقی خواهد ماند.