رئیس اتحادیه طلا: بازار در شرایط بحرانی؛ ثبات به زودی میرسد؟
در هفتهای که گذشت، بازار جهانی طلا شاهد جهشی چشمگیر بود؛ قیمت هر اونس طلا با افزایشی ۷۲ دلاری به سطح بیسابقه ۵۱۷۴ دلار رسید. این تحول جهانی، بلافاصله بر بازار داخلی ایران اثر گذاشت و نمود آن در رشد قابلتوجه قیمت انواع سکه و طلای خام دیده شد. در حالیکه ماههای پایانی سال معمولاً با افزایش خریدهای شب عید همراه است، اینبار صعود سریع قیمتها موجب توقف بخش عمدهای از تقاضا و ایجاد رکود در بازار شد.
ابراهیم بذرافشان، رییس اتحادیه طلا و جواهر تهران در گفتوگو با رسانهها تأکید کرده که روند افزایشی اخیر ناشی از سه عامل اساسی بوده است: صعود قیمت جهانی طلا، نوسان نرخ ارز در بازار داخلی و انتشار خبرهای سیاسی و اقتصادی تأثیرگذار. به گفته او، همکاران صنف در شرایط دشواری فعالیت میکنند و افزایش شدید قیمتها، عملاً فروش را به حداقل رسانده است.
نوسان ارز و اونس؛ دو متغیر کلیدی در تعیین نرخ طلا
بررسی بازار نشان میدهد که هرگونه تغییر در نرخ ارز یا اونس جهانی، به طور مستقیم بر قیمت طلا در ایران اثرگذار است. با توجه به آنکه شاخص دلار در ماههای اخیر در حال ضعف جهانی بوده، سرمایهگذاران بینالمللی بار دیگر به بازار امن طلا روی آوردهاند. همین رفتار باعث شد ارزش اونس جهانی تا مرز ۵ هزار دلار بالا رود و بازارهای داخلی کشورهای مختلف، از جمله ایران، با اثرات جانبی این افزایش روبهرو شوند.
در داخل کشور، نرخ دلار آزاد و نیمایی در هفته گذشته دامنه نوسان قابلتوجهی را تجربه کرد. این تغییرها موجب شد قیمت سکه و طلا نهتنها با افزایش اونس همسو شود، بلکه به علت انتظارات تورمی در بازار ارز، رشد بیشتری را به خود ببیند. به این ترتیب، دو نیروی همزمان—یکی خارجی از مسیر اونس و دیگری داخلی از مسیر نرخ ارز—بازار طلا را در وضعیت صعودی و متلاطم قرار دادهاند.
رکود بازار و نگرانی فعالان صنف طلا
با وجود رشد قیمتی چشمگیر، بازار طلا و جواهر در ایران حال و هوای مطلوبی ندارد. بذرافشان از رکود شدید در معاملات خبر داده و گفته است که به دلیل بیثباتی مداوم، تقاضا برای خرید طلا، به ویژه مصنوعات، کاهش محسوسی داشته است. در شرایطی که بسیاری از واحدهای صنفی در هفتههای پایانی سال چشمانتظار رونق بودند، نوسانات مکرر قیمت، خریداران را محتاطتر کرده و حجم دادوستدها به حداقل رسیده است.
این رکود باعث شده حباب سکه نیز کاهش پیدا کند؛ طبق اعلام اتحادیه، حباب سکه با ۱ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان کاهش، اکنون به ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است. کاهش حباب در واقع نشاندهنده کاهش انتظارات سفتهبازانه در بازار و ورود قیمتها به فاز واقعگرایانهتری است. با این حال، بازار هنوز با انتظار تثبیت و بازگشت آرامش روبهروست.
رشد قیمت انواع سکه و طلا در معاملات هفته گذشته
طبق گزارش اتحادیه طلا و جواهر تهران، در بازار داخلی ایران تمام انواع سکه و طلا رشد محسوسی را در طول هفته شاهد بودهاند. سکه طرح جدید با ۵۰۰ هزار تومان افزایش دادوستد شد و سکه طرح قدیم جهش ۲ میلیون تومانی را ثبت کرد. نیمسکه نیز با ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رشد، به سطح جدیدی از قیمت رسید. ربع سکه با افزایش ۵۰۰ هزار تومانی و سکههای بانک مرکزی با رشد ۱ میلیون تومان مواجه شدند.
در بخش طلای خام، هر گرم طلای ۱۸ عیار در طول هفته ۲۸۵ هزار تومان افزایش قیمت داشت؛ هر مثقال طلای ۱۷ عیار نیز با رشد ۱ میلیون و ۲۴۰ هزار تومانی معامله شد. این ارقام نشان میدهد که روند صعودی نهتنها در انواع سکه، بلکه در کل بازار طلا تثبیت شده است. چنین افزایشی در یک بازه زمانی کوتاه، نشاندهنده حساسیت شدید بازار نسبت به تحولات جهانی است.
پیشبینی بازار در هفته پیشرو
به گفته رییس اتحادیه طلا و جواهر تهران، پیشبینی میشود تا روز دوشنبه نوسانات افزایشی شدیدی در بازار مشاهده نشود. اگر تا پایان روز جمعه تغییر قابلتوجهی در اونس جهانی رخ ندهد، قیمتها احتمالاً در همین محدوده فعلی با دامنه نوسان یک تا پنج درصدی به دادوستد خواهند رسید. بازار چشمانتظار مشخص شدن جهت حرکت نرخ ارز و واکنش جهانی به خبرهای سیاسی و اقتصادی تازه است.
کارشناسان معتقدند در چنین وضعیتی، هرگونه خبر مثبت از کاهش تنشهای جهانی یا ثبات در نرخ ارز میتواند به آرامش بازار کمک کند، اما در مقابل، هر شوک اقتصادی یا سیاسی ممکن است جرقه افزایش دوباره قیمتها باشد. از همین رو، هفته پیشرو برای بازار طلا و سکه، هفتهای حساس و تعیینکننده خواهد بود.
چشمانداز ثبات و چالشهای پیشرو
بازار طلا در ایران در آستانه پایان سال ۱۴۰۵ نیازمند سیاستهای اقتصادی باثبات است تا بتواند از رکود خارج شود. فعالان صنف بر این باورند که کنترل نرخ ارز، مدیریت انتظارات تورمی و شفافیت در سیاستهای پولی میتواند زمینهساز بازگشت آرامش به این بازار شود. ثبات قیمتها نهتنها به سود خریداران و فروشندگان است، بلکه در حفظ ارزش سرمایههای خرد مردم نیز نقشی کلیدی دارد.
در حال حاضر، بسیاری از سرمایهگذاران ترجیح میدهند تا مشخص شدن جهتگیری بازار جهانی، از خریدهای پرریسک خودداری کنند. این رویکرد احتیاطی باعث کاهش تقاضای فوری در بازار میشود، اما در بلندمدت میتواند زمینهساز بازسازی تعادل در قیمتها باشد.
جمعبندی تحلیلی
افزایش شدید قیمت جهانی طلا در کنار نوسانات نرخ ارز، بازار داخلی ایران را با فشارهای صعودی مواجه کرده است. رکود معاملاتی، کاهش حباب سکه و انتظار برای ثبات، سه ویژگی اصلی وضعیت این روزهای بازار محسوب میشود. به نظر میرسد در کوتاهمدت، قیمتها در محدوده فعلی نوسان خواهند داشت و هرگونه تغییر پایدار، در گرو جهت حرکت نرخ ارز و شرایط سیاسی و اقتصادی جهان خواهد بود. در مجموع، چشمانداز میانمدت حاکی از آرامش نسبی پس از دورهای پرتنش است؛ آرامشی که فعالان صنف طلا و جواهر امیدوارند هرچه زودتر تحقق یابد.