دلار به ۱۵۵ هزار تومان رسید؛ سقوط واقعی یا استراحت موقت بازار ارز؟
بازار آزاد ارز ایران آخرین روز هفته را در حالی پشت سر گذاشت که فشار فروش از ابتدای معاملات محسوس بود و نمودار دلار در مسیری اصلاحی حرکت کرد. پس از چند هفته نوسانهای شدید و رفتوبرگشتهای قابلتوجه در نرخها، معاملهگران امروز شاهد عقبنشینی قیمتها بودند. با وجود این، نشانههای بنیادی چندانی از تغییر در سمت عرضه و تقاضای اصلی دیده نمیشود و افت اخیر بیشتر به رفتار هیجانی بازار و تأثیر اخبار سیاسی بازمیگردد.
بر اساس دادههای معاملات آزاد، نرخ دلار آمریکا امروز با کاهش ۷۱۰ تومانی به ۱۵۵ هزار و ۷۶۰ تومان رسید. پایینترین نرخ روز ۱۵۵ هزار و ۴۳۰ تومان و بالاترین رقم ۱۵۶ هزار و ۴۷۰ تومان ثبت شد. نوسان محدود قیمت در نیمه دوم معاملات نشان داد که بازار تمایل دارد این محدوده را به عنوان سطح تعادلی کوتاهمدت بپذیرد.
همجهتی ارزهای مهم با مسیر نزولی دلار
امروز نهتنها دلار بلکه دیگر ارزهای اصلی نیز در مسیر کاهشی قرار گرفتند. یورو با افت ۸۲۰ تومانی در سطح ۱۸۴ هزار و ۸۰ تومان ایستاد و درهم امارات نیز با کاهش ۱۹۰ تومانی به شماره ۴۲ هزار و ۴۱۵ تومان رسید. پوند انگلیس با افت ۹۵۰ تومانی ۲۱۲ هزار تومان معامله شد و دلار کانادا و لیر ترکیه نیز به ترتیب ۵۱۰ و ۱۰ تومان عقب نشستند.
این الگوی همجهت شدن نشان میدهد فشار فروش به شکل عمومی در بازار ارز وجود داشته است، هرچند حجم معاملات کاهش یافته و بازار در آستانه تعطیلات در فضای انتظار به سر میبرد. به باور معاملهگران، بخشی از فروشهای سنگین هفته گذشته نتیجه سیو سود در سقفهای قیمتی و انتقال نقدینگی به بازارهای موازی همچون سکه و سهام بوده است.
چرا افت دلار هنوز عمیق نشده است؟
با وجود کاهش محسوس در نمودار قیمت، کارشناسان بر این باورند که ریشهای تثبیتشده برای ادامه روند نزولی وجود ندارد. در حوزه درآمدهای ارزی کشور، بهویژه از محل فروش نفت و بازگشت منابع خارجی، نشانهای از رشد قابل توجه دیده نمیشود. همچنین تغییر در سیاستهای ارزی بانک مرکزی یا بهبود در دسترسی به منابع بینالمللی گزارش نشده است.
بنابراین، ریزش فعلی بیش از آنکه حاصل تغییر متغیرهای واقعی اقتصاد باشد، به تخلیه هیجان بازار و واکنش کوتاهمدت به اخبار سیاسی مرتبط است. برخی فعالان بازار از «نوسانگیری هیجانی» سخن میگویند؛ جایی که معاملهگران پس از رشدهای شدید اخیر ترجیح دادهاند در برابر خبرهای غیرقطعی سیاسی موقعیت فروش اتخاذ کنند تا در قیمتهای پایینتر مجدداً وارد بازار شوند.
نقش اخبار سیاسی در رفتار سرمایهگذاران ارزی
در فضای فعلی اقتصاد ایران، اخبار سیاسی و بینالمللی بیش از هر عامل دیگری بر انتظارات ارزی تأثیرگذار است. از تحولات منطقهای گرفته تا روند مذاکرات دیپلماتیک، هر خبر میتواند جهتگیری انتظارات را تغییر دهد. فعالان حرفهای بازار تأکید دارند در چنین شرایطی تحلیلهای تکنیکال و حتی بنیادی نیز تحت تأثیر جریان خبر رنگ میبازد.
تحلیلگران معتقدند هرگونه سیگنال مثبت از مسیر مذاکرات یا بهبود روابط اقتصادی میتواند به تقویت عرضه ارز و کنترل انتظارات تورمی بینجامد. در مقابل، تداوم ابهام یا تشدید تنشها فشار روانی تازهای بر نرخها وارد میکند. از این رو، بازار ارز عملاً در وضعیتی نیمهانتظاری قرار گرفته که واکنش سریع به خبرها مشخصه اصلی آن است.
رفتار معاملهگران در مسیر اصلاح نرخها
تجربه سالهای اخیر بازار ارز ایران نشان میدهد اصلاحهای قیمتی عمیق بهندرت اتفاق میافتد. معمولاً با افت قیمت تا سطوح پایینتر، تقاضای پنهان خریداران فعال میشود و مانع از ادامه ریزش میگردد. این اتفاق زمانی تشدید میشود که نگاه عمومی نسبت به آینده اقتصاد تورمی باقی بماند.
در روزهای اخیر نیز هرچه دلار به محدوده ۱۵۵ هزار تومان نزدیکتر شد، حجم خریدهای خرد افزایش یافت. معاملهگران خرد این قیمت را «فرصت ورود مجدد» تلقی کردهاند. همین رویکرد باعث میشود اصلاح قیمتی شکل فرسایشی بگیرد و بازار در بازهای محدود میان حمایت و مقاومت حرکت کند.
چشمانداز کوتاهمدت دلار و ارزهای همتراز
پیشبینی کوتاهمدت برای دلار نشان میدهد که تا زمانی که تغییری در سیاستهای ارزی بانک مرکزی یا وضعیت مذاکرات صورت نگیرد، روند بازار بیشتر نوسانی و محدود خواهد بود. در نگاه تکنیکی، سطح ۱۵۵ هزار تومان حمایت کلیدی تلقی میشود و مقاومت مهم بعدی حوالی ۱۵۷ هزار و ۵۰۰ تومان قرار دارد.
کارشناسان یادآور میشوند که بازار در چنین فازهایی بیشتر از منطق اقتصادی از اخبار تغذیه میکند. بنابراین، انتشار حتی یک خبر اثرگذار در حوزه سیاسی یا اقتصادی میتواند ظرف چند ساعت جهت قیمتها را کاملاً معکوس کند. در مقابل، نبود خبرهای تازه، به تداوم معاملات آرام و کمحجم منجر خواهد شد.
جمعبندی تحلیلی
بازار ارز ایران در ۱۹ بهمن ۱۴۰۴، پس از دورهای از رشد سریع، وارد فاز استراحت و اصلاح شده است. افت امروز دلار به ۱۵۵ هزار و ۷۶۰ تومان نه نشانه آغاز یک روند نزولی پایدار، بلکه نتیجه تخلیه هیجان و رفتار کوتاهمدت بازیگران بازار است. متغیرهای بنیادین هنوز به نفع کاهش پایدار عمل نمیکنند و نبود تغییر محسوس در درآمدهای ارزی یا سیاستهای کلان این روند را تأیید میکند.
با توجه به شرایط فعلی، مسیر بعدی دلار بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی، سرنوشت مذاکرات و رویکرد دولت در سیاست ارزی وابسته است. تا زمانی که سیگنال روشنی از این حوزهها صادر نشود، بازار ارز در حالت تعادل شکننده میان خریداران و فروشندگان باقی خواهد ماند. در چنین فضایی، تحلیلگران توصیه میکنند فعالان اقتصادی با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرند و از رفتارهای هیجانی که میتواند موجب زیانهای سنگین شود، پرهیز کنند.
قیمت سایر ارزها در بازار آزاد
| ارز | قیمت زنده (تومان) | تغییر | کمترین | بیشترین |
|---|---|---|---|---|
| دلار | ۱۵۵٬۷۶۰ | ۷۱۰ ↓ (۰٫۴۶٪) | ۱۵۵٬۴۳۰ | ۱۵۶٬۴۷۰ |
| یورو | ۱۸۴٬۰۸۰ | ۸۲۰ ↓ (۰٫۴۵٪) | ۱۸۳٬۷۲۰ | ۱۸۴٬۹۴۰ |
| درهم امارات | ۴۲٬۴۱۵ | ۱۹۰ ↓ (۰٫۴۵٪) | ۴۲٬۳۳۲ | ۴۲٬۶۱۵ |
| پوند انگلیس | ۲۱۲٬۰۱۰ | ۹۵۰ ↓ (۰٫۴۵٪) | ۲۱۱٬۵۹۰ | ۲۱۳٬۰۱۰ |
| لیر ترکیه | ۳٬۵۷۰ | ۱۰ ↓ (۰٫۲۸٪) | ۳٬۵۶۰ | ۳٬۵۸۰ |
| دلار کانادا | ۱۱۳٬۹۴۰ | ۵۱۰ ↓ (۰٫۴۵٪) | ۱۱۳٬۷۱۰ | ۱۱۴٬۴۷۰ |