اصلاح سنگین قیمت طلا در سایه قدرتنمایی دلار؛ بازار جهانی در فاز احتیاط و انتظار
بازار جهانی فلزات گرانبها پس از هفتهها نوسان صعودی و ثبت رکوردهای کمسابقه، اکنون وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که نشانههای آشکار اصلاح قیمتی، احتیاط معاملهگران و بازنگری سرمایهگذاران در استراتژیهای کوتاهمدت را بههمراه دارد. تحولات اخیر، بهویژه در بازار طلا، نشان میدهد که مجموعهای از عوامل اقتصادی، پولی و سیاسی در سطح جهانی و منطقهای، مسیر این فلز گرانبها را دستخوش تغییر کرده است.
علی عقیلی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به تحولات اخیر بازارهای جهانی طلا، معتقد است که نگرانیهای اقتصادی و ژئوپولیتیکی در هفتههای گذشته، مهمترین موتور محرک رشد قیمت انس جهانی بودهاند، اما با تغییر فضای انتظارات و تقویت شاخص دلار، این روند صعودی متوقف و جای خود را به اصلاح قیمتی داده است.
دلار قوی؛ دشمن سنتی طلا
یکی از مهمترین متغیرهایی که این روزها فشار نزولی بر بازار طلا وارد کرده، افزایش ارزش دلار آمریکا در برابر سایر ارزهاست. عقیلی در اینباره تأکید میکند که تقویت دلار، جذابیت طلا را بهعنوان یک دارایی امن کاهش میدهد، چراکه با گرانتر شدن طلا برای دارندگان ارزهای دیگر، تقاضای سرمایهگذاری افت میکند.
این رابطه معکوس میان دلار و طلا، بار دیگر در معاملات اخیر خود را نشان داده است. همزمان با رشد شاخص دلار، سرمایهگذاران بخشی از داراییهای خود را از بازار طلا خارج کردند؛ رفتاری که به افزایش فشار فروش و تشدید روند نزولی انجامید.
برخورد با مقاومتها و آغاز سودگیری معاملهگران
بازار طلا پس از عبور از سطوح قیمتی حساس و نزدیک شدن به محدودههای مقاومتی، با موجی از شناسایی سود مواجه شد. عقیلی معتقد است که بسیاری از معاملهگرانی که در قیمتهای پایینتر وارد بازار شده بودند، با رسیدن قیمتها به سطوح بالا، ترجیح دادند سود خود را تثبیت کرده و بهصورت موقت از بازار خارج شوند.
همین رفتار، در کنار عوامل بنیادی، باعث شد که قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه سیزدهم بهمن، حدود یک و نیم درصد کاهش یابد و فضای احتیاطی بر بازار حاکم شود؛ فضایی که نشاندهنده تغییر فاز کوتاهمدت بازار از هیجان صعودی به محافظهکاری است.
افت سنگین انس و نقره؛ نشانه خروج نقدینگی
بر اساس دادههای بازارهای جهانی در زمان انجام این گفتوگو، قیمت هر اونس طلا با افتی بیش از چهار درصدی مواجه شد و با کاهش ۲۱۵ دلاری، معادل ۴.۴۱ درصد، در بازهای بین ۴۶۰۰ تا ۴۶۹۱ دلار نوسان کرد. این افت قابلتوجه، یکی از شدیدترین اصلاحهای کوتاهمدت بازار طلا در ماههای اخیر محسوب میشود.
همزمان با طلا، بازار نقره نیز روزی پرنوسان را پشت سر گذاشت و قیمت این فلز گرانبها با ریزشی سنگین در هر اونس همراه شد. کاهش همزمان قیمت طلا و نقره، بهگفته عقیلی، نشاندهنده افزایش سطح احتیاط سرمایهگذاران و خروج بخشی از نقدینگی از بازار فلزات گرانبهاست؛ پدیدهای که معمولاً در دورههای عدمقطعیت تشدید میشود.
سیاست پولی فدرال رزرو؛ عامل کلیدی نوسان
از دیگر عوامل مهمی که بر چشمانداز بازار طلا سایه انداخته، تغییر انتظارات سرمایهگذاران نسبت به سیاستهای پولی بانک مرکزی آمریکاست. فعالان بازار با رصد سیگنالهای فدرال رزرو، احتمال تداوم سیاستهای انقباضی، افزایش نرخ بهره و کاهش محرکهای اقتصادی را جدیتر از گذشته دنبال میکنند.
عقیلی تأکید میکند که افزایش نرخ بهره، جذابیت طلا را بهعنوان دارایی بدون بازده کاهش میدهد و سرمایهها را به سمت ابزارهای مالی دلاری سوق میدهد. همین انتظارات، یکی از دلایل اصلی افزایش عرضه در بازار طلا و تشدید فشار فروش در روزهای اخیر بوده است.
تضاد عوامل بنیادی و تداوم نوسان
بازار طلا در شرایط کنونی، تحت تأثیر مجموعهای از عوامل متضاد قرار دارد. از یک سو، تنشهای ژئوپولیتیکی و نگرانیها نسبت به اختلال در زنجیرههای تأمین میتواند فشار صعودی بر قیمتها وارد کند و از سوی دیگر، دلار قوی و سیاستهای انقباضی پولی، نیرویی قدرتمند در جهت کاهش قیمتها ایجاد کردهاند.
این تضاد، بهگفته تحلیلگران، باعث شده که بازار طلا در وضعیت عدمقطعیت قرار بگیرد و نوسانات کوتاهمدت همچنان ادامهدار باشد. رفتار اخیر قیمتها نیز مؤید این تحلیل است؛ طلا پس از یک روند صعودی پرشتاب که حتی در مقاطعی تا محدوده ۵۷۰۰ دلار پیش رفته بود، اکنون وارد فاز اصلاح شده است.
نقش تحلیلهای تکنیکال و معاملات الگوریتمی
عقیلی به نقش عوامل تکنیکال در تشدید افت اخیر قیمتها نیز اشاره میکند. به گفته او، با شکسته شدن برخی سطوح حمایتی مهم، فشار فروش افزایش یافت و نشانههای اصلاح قیمتی در نمودارها تقویت شد. در چنین شرایطی، معاملات الگوریتمی و فعال شدن حد ضررها، به حرکتهای مکانیکی و سریع قیمت دامن زد.
این پدیده، محدود به بازار طلا نبوده و در بازارهای دیگر از جمله رمزارزها نیز مشاهده شده است؛ جایی که افت قیمتهایی مانند بیتکوین و تتر، همزمان با فعال شدن رباتهای معاملاتی رخ داد و نوسانات را تشدید کرد.
اثر دیپلماسی و بازار ارز بر طلای داخلی
تحولات سیاسی نیز در هفتههای اخیر نقش پررنگی در آرامش نسبی بازار ایفا کردهاند. عقیلی یکی از متغیرهای مهم مورد توجه معاملهگران را مذاکرات پیشروی ایران و آمریکا در عمان میداند. بهگفته او، انتشار اخبار مثبت دیپلماتیک، سطح تنشها را کاهش داده و انتظارات تورمی را تعدیل کرده است؛ عاملی که نهتنها در بازار داخلی، بلکه در بازارهای جهانی نیز بازتاب داشته است.
در بازار ارز داخلی، قیمت دلار که تا محدوده ۱۶۷ هزار تومان افزایش یافته بود، با انتشار این اخبار عقبنشینی کرد و در کانال ۱۶۱ هزار تومان تثبیت شد. این افت نرخ ارز، بهسرعت خود را در بازار طلا و سکه نشان داد.
عقبنشینی طلا و سکه در بازار داخل
همزمان با کاهش قیمت انس جهانی طلا و افت نرخ دلار در داخل، قیمت طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۹ میلیون و ۳۱۱ هزار تومان رسید و سکه امامی نیز تا محدوده ۱۹۸ میلیون تومان عقبنشینی کرد. این کاهش، بازار داخلی طلا را وارد فاز نزولی کرد و باعث شد حجم معاملات نیز با افت محسوسی مواجه شود.
بهگفته عقیلی، فضای روانی بازار در حال حاضر آمیختهای از سردرگمی و احتیاط است؛ چراکه از یک سو شوک منفی سیاسی مشخصی وجود ندارد و از سوی دیگر، معاملهگران ترجیح میدهند در شرایط ابهام، با حجم کمتری معامله کنند.
اصلاح قیمتی؛ استراحت پس از یک جهش بزرگ
این کارشناس اقتصادی معتقد است که بازار طلا پس از رشد سریع و پرشتاب ماههای گذشته، بهطور طبیعی نیازمند اصلاح قیمتی بوده است. در دو تا سه ماه اخیر، قیمتها در بازار ارز و طلا به سطوح بسیار بالایی رسیده بودند و بخشی از این رشد، جلوتر از متغیرهای بنیادی حرکت کرده بود.
از نگاه عقیلی، حتی اگر چشمانداز بلندمدت طلا همچنان صعودی باشد و این فلز گرانبها جایگاه خود را بهعنوان دارایی امن حفظ کند، اصلاحهای مقطعی در کوتاهمدت اجتنابناپذیر است و نباید بهعنوان تغییر روند بلندمدت تلقی شود.
شایعات و فیکنیوزها؛ عامل تشویش بازار
در کنار عوامل واقعی، انتشار برخی اخبار تأییدنشده در فضای مجازی نیز بر انتظارات بازار سایه انداخته است. از جمله ادعاهایی درباره دستیابی چین به فرمول تولید طلا در آزمایشگاه و عرضه آن با قیمتهای بسیار پایینتر؛ اخباری که تاکنون هیچ منبع رسمی معتبری آنها را تأیید نکرده است.
عقیلی هشدار میدهد که چنین فیکنیوزهایی میتواند بهطور موقت فضای روانی بازار را ملتهب کند، اما مبنای تحلیل حرفهای قرار نمیگیرد و فعالان بازار باید با دقت بیشتری به منابع خبری اتکا کنند.
جمعبندی
تحولات اخیر بازار طلا نشان میدهد که این بازار پس از یک دوره صعودی پرشتاب، وارد فاز اصلاح و نوسان شده است. تقویت دلار، تغییر انتظارات نسبت به سیاستهای پولی فدرال رزرو، سودگیری معاملهگران، تحولات دیپلماتیک و افت نرخ ارز داخلی، همگی در شکلگیری روند نزولی کوتاهمدت نقش داشتهاند. با این حال، طلا همچنان در بلندمدت جایگاه خود را بهعنوان دارایی امن حفظ کرده و مسیر آینده آن، بهشدت به تحولات ژئوپولیتیکی، سیاستهای پولی و روند دلار وابسته خواهد بود؛ مسیری که سرمایهگذاران را به احتیاط و تصمیمگیری آگاهانه فرا میخواند.