شوک ۱۰۷ درصدی قیمت خیار رسمی؛ زنجبیل ۴۲۰ هزار تومان شد / جدول قیمت میوه و تره‌بار تهران
بازار سبزی و صیفی تهران در میانه مهر با تغییرات قابل‌توجهی روبه‌رو شده است. تازه‌ترین نرخنامه عمده‌فروشی میدان مرکزی نشان می‌دهد قیمت ۴۲ قلم محصول برای بازه ۱۳ تا ۱۹ مهر به‌روزرسانی شده و دامنه قیمت‌ها از کیلویی ۲۵ هزار تومان برای کاهو چینی تا ۴۲۰ هزار تومان برای زنجبیل تازه کشیده شده است.
اما مهم‌تر از سطح قیمت‌ها، مقایسه نرخنامه جدید با هفته ۶ تا ۱۲ مهر است؛ مقایسه‌ای که برندگان و بازندگان این هفته را مشخص می‌کند.
قیمت میوه و تره‌بار تهران؛ خیار رسمی در صدر گرانی‌ها
بیشترین تغییر هفتگی به خیار رسمی تعلق دارد. قیمت عمده این محصول هفته گذشته کیلویی ۲۸ هزار تومان بود، اما در نرخنامه جدید به ۵۸ هزار تومان رسیده است. این یعنی افزایش حدود ۱۰۷ درصدی فقط در یک هفته.
در عین حال وضعیت سایر انواع خیار کاملاً متفاوت است. خیار سالادی از ۴۴ هزار به ۲۸ هزار تومان کاهش یافته، خیار کوتاه بذر اصفهانی از ۵۶ هزار به ۴۴ هزار تومان رسیده و خیار گلخانه‌ای نیز از ۶۲ هزار به ۵۳ هزار تومان عقب نشسته است.
همین اختلاف نشان می‌دهد نمی‌توان از «گرانی عمومی خیار» صحبت کرد؛ جهش فعلی عمدتاً در رقم خیار رسمی دیده می‌شود، در حالی که چند رقم دیگر کاهش دو رقمی داشته‌اند.
جدول تغییر قیمت صیفی‌جات در یک هفته
| محصول | هفته ۶ تا ۱۲ مهر | هفته ۱۳ تا ۱۹ مهر | تغییر تقریبی |
|---|---|---|---|
| خیار رسمی | ۲۸ هزار | ۵۸ هزار | ۱۰۷٪ افزایش |
| خیار سالادی | ۴۴ هزار | ۲۸ هزار | ۳۶٪ کاهش |
| خیار بذر اصفهانی | ۵۶ هزار | ۴۴ هزار | ۲۱٪ کاهش |
| خیار گلخانه‌ای | ۶۲ هزار | ۵۳ هزار | ۱۵٪ کاهش |
| پیاز سفید، زرد و قرمز | ۶۲ هزار | ۶۹ هزار | ۱۱٪ افزایش |
| زنجبیل تازه | ۳۶۰ هزار | ۴۲۰ هزار | ۱۷٪ افزایش |
| شلغم | ۶۰ هزار | ۶۸ هزار | ۱۳٪ افزایش |
| فلفل دلمه سبز | ۷۵ هزار | ۹۰ هزار | ۲۰٪ افزایش |
| فلفل دلمه رنگی | ۷۵ هزار | ۸۵ هزار | ۱۳٪ افزایش |
| بادمجان قلمی | ۹۲ هزار | ۷۹ هزار | ۱۴٪ کاهش |
| کاهو پیچ | ۵۹ هزار | ۵۲ هزار | ۱۲٪ کاهش |
| کلم سفید | ۴۲ هزار | ۳۷ هزار | ۱۲٪ کاهش |
| کلم قرمز | ۷۹ هزار | ۶۹ هزار | ۱۳٪ کاهش |
| کلم بروکلی | ۸۷ هزار | ۹۵ هزار | ۹٪ افزایش |
| هویج | ۷۵ هزار | ۷۳ هزار | ۳٪ کاهش |
مبنای محاسبه، نرخنامه‌های دو هفته متوالی میدان بزرگ میوه و تره‌بار تهران است.
سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی فعلاً ثابت ماندند
در میان اقلام پرمصرف خانوار، ثبات سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی نکته مهم نرخنامه این هفته است.
قیمت عمده سیب‌زمینی معمولی همچنان کیلویی ۷۸ هزار تومان و سیب‌زمینی ریز ۴۰ هزار تومان تعیین شده است. گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای و بوته‌رس نیز هر دو روی نرخ ۵۷ هزار تومان باقی مانده‌اند و گوجه گیلاسی ریز همچنان ۹۵ هزار تومان قیمت دارد.
ثبات این دو محصول برای سبد خوراکی خانوار اهمیت زیادی دارد، زیرا سیب‌زمینی، پیاز و گوجه از اقلام با مصرف گسترده روزانه‌اند. با این حال پیاز برخلاف دو محصول دیگر وارد مسیر افزایشی شده و انواع سفید، زرد و قرمز از ۶۲ هزار به ۶۹ هزار تومان رسیده‌اند.
زنجبیل ۴۲۰ هزار تومان؛ گران‌ترین قلم فهرست
زنجبیل تازه با قیمت کیلویی ۴۲۰ هزار تومان بالاترین نرخ در میان اقلام اعلام‌شده این بخش را دارد.
هفته گذشته قیمت عمده زنجبیل ۳۶۰ هزار تومان بود؛ بنابراین افزایش یک‌هفته‌ای آن حدود ۱۶.۷ درصد محاسبه می‌شود.
پس از زنجبیل، لیموترش مینابی با کیلویی ۲۸۹ هزار تومان، لیموترش سنگی با ۲۴۹ هزار تومان و سیر خشک با ۱۹۵ هزار تومان در میان گران‌ترین اقلام قرار دارند. البته قیمت هر دو نوع لیموترش و سیر خشک نسبت به هفته گذشته تغییری نکرده است.
این تفاوت دوباره نشان می‌دهد بازار فعلی لزوماً تحت تأثیر یک موج تورمی واحد نیست؛ بخشی از محصولات ثابت، بخشی افزایشی و بخشی کاهشی‌اند.
قیمت پیاز بالا رفت؛ سه نوع پیاز یک نرخ خوردند
پیاز سفید، زرد و قرمز در نرخنامه جدید هر سه کیلویی ۶۹ هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند.
این سه محصول هفته گذشته ۶۲ هزار تومان بودند؛ یعنی در یک هفته حدود ۷ هزار تومان یا ۱۱ درصد گران‌تر شده‌اند. پیاز ریز اما روی ۳۵ هزار تومان ثابت مانده است.
در خرده‌فروشی، این افزایش احتمالاً سریع‌تر از اقلامی که نرخ عمده آنها ثابت مانده دیده خواهد شد، زیرا قیمت پایه فاکتور عمده مستقیماً یکی از مبانی قیمت‌گذاری مغازه‌هاست.
قیمت خرده‌فروشی چقدر می‌تواند بالاتر باشد؟
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان میوه و سبزی تهران پیش‌تر اعلام کرده خرده‌فروشان مجازند حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد روی قیمت فاکتور رسمی خرید اضافه کنند و فروش بالاتر از ۳۵ درصد نسبت به فاکتور خرید می‌تواند مصداق تخلف صنفی باشد. این حاشیه برای جبران هزینه‌هایی مانند حمل، اجاره و ضایعات محصول در نظر گرفته شده است.
اگر صرفاً همین ضریب را روی نرخ‌های عمده این هفته اعمال کنیم، دامنه تقریبی قیمت برای چند قلم چنین می‌شود:
| محصول | عمده‌فروشی | محدوده تقریبی با ۳۰ تا ۳۵٪ افزایش |
|---|---|---|
| سیب‌زمینی | ۷۸ هزار | ۱۰۱ تا ۱۰۵ هزار تومان |
| پیاز | ۶۹ هزار | ۹۰ تا ۹۳ هزار تومان |
| گوجه‌فرنگی | ۵۷ هزار | ۷۴ تا ۷۷ هزار تومان |
| خیار رسمی | ۵۸ هزار | ۷۵ تا ۷۸ هزار تومان |
| زنجبیل | ۴۲۰ هزار | ۵۴۶ تا ۵۶۷ هزار تومان |
| لیموترش مینابی | ۲۸۹ هزار | ۳۷۶ تا ۳۹۰ هزار تومان |
این اعداد برآورد ریاضی براساس نرخ عمده و سقف حاشیه اعلام‌شده صنفی هستند و الزاماً قیمت مشاهده‌شده در تمام مغازه‌های تهران نیستند؛ کیفیت، فاکتور خرید هر واحد، میزان ضایعات و محل فروش می‌تواند نرخ واقعی را متفاوت کند.
چرا بازار این هفته دوگانه شده است؟
مهم‌ترین ویژگی نرخنامه جدید، ناهمگونی تغییرات است.
اگر عامل اصلی فقط تورم عمومی یا افزایش هزینه حمل بود، انتظار می‌رفت تقریباً تمام اقلام هم‌جهت حرکت کنند. اما اکنون خیار رسمی بیش از دو برابر شده و همزمان خیار سالادی ۳۶ درصد کاهش یافته است؛ پیاز افزایش داشته ولی سیب‌زمینی ثابت مانده؛ کلم بروکلی گران شده اما کلم سفید و قرمز ارزان‌تر شده‌اند.
این الگو بیشتر با بازاری سازگار است که شرایط عرضه هر محصول، فصل برداشت، کیفیت و حجم ورود بار نقش جدی در قیمت روزانه و هفتگی آن دارد. البته نرخنامه موجود علت دقیق نوسان هر قلم را مشخص نکرده و نسبت دادن تغییر قیمت هر محصول به یک عامل واحد بدون داده عرضه و برداشت، قطعی نیست.
سبد سبزی و صیفی؛ گرانی عمومی یا جابه‌جایی قیمت؟
بررسی مجموع داده‌ها نشان می‌دهد فعلاً تعبیر «انفجار قیمت همه سبزیجات» دقیق نیست.
برخی اقلام مانند خیار رسمی، زنجبیل، فلفل دلمه سبز، شلغم و پیاز افزایش قابل‌توجهی داشته‌اند، اما در مقابل خیار سالادی، بادمجان قلمی، کاهو، کلم سفید، کلم قرمز و هویج ارزان‌تر شده‌اند. سیب‌زمینی، گوجه، سیر و لیموترش نیز تقریباً بدون تغییر مانده‌اند.
مهم‌ترین هشدار این هفته خیار رسمی است؛ محصولی که تنها طی هفت روز از ۲۸ هزار به ۵۸ هزار تومان رسیده و بیش از دو برابر شده است. در سوی مقابل، کاهش قیمت چند نوع دیگر خیار نشان می‌دهد مصرف‌کننده با مقایسه نوع محصول می‌تواند با اختلاف قیمت قابل‌توجهی روبه‌رو شود.
نرخنامه ۱۳ تا ۱۹ مهر در نهایت تصویری از بازاری ارائه می‌دهد که به‌جای یک موج سراسری گرانی، با نوسان‌های شدید و پراکنده مواجه است؛ بازاری که در آن انتخاب نوع محصول و زمان خرید بیش از گذشته روی هزینه نهایی سبد خانوار اثر می‌گذارد.