سایپا در آخرین روز شهریور ۱۴۰۵ دور تازه فروش فوق‌العاده کوییک GX-L را آغاز کرده است؛ طرحی با ظرفیت ۳۵۰۰ دستگاه که متقاضیان عادی، مشمولان جوانی جمعیت و دارندگان خودروهای فرسوده را شامل می‌شود. قیمت قطعی این خودرو یک میلیارد و ۶۳ میلیون و ۷۵۹ هزار تومان تعیین شده و موعد تحویل نیز ۹۰ روزه است. در شرایطی که قیمت پیشنهادی کوییک GX-L در بازار آزاد تا حوالی ۱.۴۳ میلیارد تومان رسیده، فاصله کارخانه و بازار به بیش از ۳۶۰ میلیون تومان رسیده است؛ شکافی که احتمال استقبال بالا و فعال شدن قرعه‌کشی را افزایش می‌دهد.

بازار خودروهای اقتصادی دست‌دوم در شهریور ۱۴۰۵ همچنان با قیمت‌هایی روبه‌روست که تا چند سال قبل برای خودروهایی مانند تیبا دور از ذهن به نظر می‌رسید. بررسی تازه‌ترین فایل‌های فروش نشان می‌دهد قیمت پیشنهادی یک تیبا صندوق‌دار مدل ۱۳۹۰ با کارکرد بالا از حدود ۵۶۰ میلیون تومان آغاز می‌شود، در حالی که برای تیبا مدل ۱۴۰۱ کم‌کارکرد حتی رقم ۹۰۰ میلیون تومان نیز در آگهی‌ها دیده می‌شود. با این حال، سال ساخت تنها معیار قیمت‌گذاری نیست و سلامت شاسی، رنگ‌شدگی، کارکرد و وضعیت فنی می‌تواند فاصله‌ای چندصد میلیونی میان دو تیبا ایجاد کند. مقایسه فنی با پژو ۲۰۶ تیپ ۲ نیز نشان می‌دهد تیبا موتور قوی‌تری دارد، اما ۲۰۶ در هندلینگ و مصرف سوخت رسمی همچنان حرف بیشتری برای گفتن دارد.

قیمت کوییک امروز دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ پس از چند مرحله رشد متوالی، در مسیر نزولی قرار گرفت؛ کوییک GXR با رینگ فولادی با افت ۲۲ میلیون تومانی به یک میلیارد و ۴۲۸ میلیون تومان رسید و کوییک RS و S نیز هر کدام پنج میلیون تومان ارزان شدند. با این حال، مقایسه قیمت‌های فعلی با نیمه شهریور نشان می‌دهد بخش عمده رشد ماه هنوز تخلیه نشده است. بنابراین افت امروز را فعلاً باید «اصلاح پس از جهش» دانست، نه آغاز قطعی یک موج ریزشی در بازار خودرو.

بازار خودرو در دوشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ پس از چند روز رشد پیاپی سرانجام تغییر جهت داد و بخشی از خودروهای داخلی با کاهش قیمت روبه‌رو شدند. خانواده دنا پلاس یکی از مهم‌ترین بازندگان معاملات امروز بود؛ به‌طوری‌که دنا پلاس ۶دنده تا ۴۰ میلیون تومان ارزان شد و نسخه اتوماتیک نیز عقب نشست. با این حال، افت امروز در مقایسه با جهش قیمت هفته‌های اخیر هنوز محدود است و نمی‌توان آن را نشانه آغاز یک موج نزولی پایدار دانست. در همین حال، مقایسه دنا پلاس و تارا یک نکته فنی مهم را روشن می‌کند: نسخه ۶دنده دستی دنا برخلاف تصور رایج توربوشارژ نیست و از موتور تنفس طبیعی EF7P استفاده می‌کند.

فرآیند تازه اسقاط خودروهای فرسوده از سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرایی می‌شود؛ اما برخلاف برداشتی که ممکن است از عنوان «اسقاط خودروهای فرسوده» ایجاد شود، این مرحله عمومی برای همه خودروهای سواری قدیمی نیست. طرح جدید مشخصاً مشمول اتوبوس‌ها و کشنده‌های جاده‌ای بالای ۲۵ سال موضوع بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت است. مالکان واجد شرایط می‌توانند اطلاعات خود را در سامانه نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده ثبت کنند و در صورت طی مراحل قانونی، از ظرفیت واردات یک اتوبوس یا کشنده جاده‌ای با سن کمتر از ۱۰ سال استفاده کنند.

بازار پراید کارکرده در آخرین روزهای شهریور ۱۴۰۵ به محدوده‌های قیمتی عجیبی رسیده است؛ در تازه‌ترین آگهی‌ها، یک پراید صندوق‌دار قدیمی با بدنه دوررنگ ۳۱۵ میلیون تومان قیمت دارد، اما برای پراید ۱۱۱ و ۱۳۱ مدل ۱۳۹۸ بدون رنگ باید تا حدود ۸۹۵ تا ۹۰۰ میلیون تومان بودجه کنار گذاشت. این فاصله نزدیک به سه‌برابری نشان می‌دهد در بازار امروز، نام «پراید» به‌تنهایی چیزی درباره قیمت خودرو نمی‌گوید و سال ساخت، سلامت بدنه، کارکرد و تیپ خودرو تعیین‌کننده شده‌اند. در چنین شرایطی پرسش مهم خریدار این است: وقتی قیمت یک پراید سالم به مرز ۹۰۰ میلیون تومان رسیده، هنوز خرید آن توجیه دارد یا تیبا گزینه منطقی‌تری است؟

قیمت تیبا کارکرده در بازار امروز شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ فاصله قابل توجهی میان مدل‌های قدیمی صندوق‌دار و نسخه‌های جدیدتر هاچ‌بک نشان می‌دهد. در تازه‌ترین آگهی‌ها، تیبا صندوق‌دار دوگانه‌سوز مدل ۱۳۹۱ با قیمت ۶۶۵ میلیون تومان و تیبا بنزینی مدل ۱۳۹۳ با نرخ ۷۰۰ میلیون تومان عرضه شده است؛ اما قیمت یک تیبا هاچ‌بک مدل ۱۴۰۰ بدون رنگ با ۱۳۲ هزار کیلومتر کارکرد به یک میلیارد و ۴۰ میلیون تومان رسیده است. داده‌های بازار شهریور نیز از افزایش حدود ۳ تا ۵ درصدی قیمت مدل‌های مختلف تیبا نسبت به مرداد حکایت دارد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد حتی یکی از اقتصادی‌ترین خودروهای بازار دست‌دوم نیز از موج افزایش قیمت خودرو در امان نمانده است.

افت نزدیک به ۷۶ درصدی تولید لاماری ایما در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، در کنار معوقات برخی مشتریان و پیشنهاد تبدیل قرارداد به محصولات دیگر، تصمیم خریداران آرین پارس موتور را پیچیده کرده است. مشتری‌ای که ماه‌ها برای دریافت ایما منتظر مانده، اکنون باید میان ادامه انتظار و پذیرش خودروی جایگزین تصمیم بگیرد؛ اما بدون دانستن تعداد تعهدات معوق و برنامه تولید ماه‌های آینده، محاسبه اقتصادی این انتخاب تقریباً ناممکن است.

پیشنهاد سود سالانه ۱۰۰ درصدی برای انصراف برخی مشتریان کرمان موتور در ظاهر می‌تواند یکی از جذاب‌ترین پیشنهادهای جبرانی بازار خودرو باشد؛ اما عدد بزرگ «۱۰۰ درصد» همه واقعیت اقتصادی قرارداد را نشان نمی‌دهد. مشتری برای تصمیم میان دریافت پول و ادامه انتظار باید بداند سرمایه‌اش چند ماه در اختیار شرکت بوده، دقیقاً چه مبلغی دریافت خواهد کرد، خودروی ثبت‌نامی امروز چه ارزشی دارد و در صورت رد پیشنهاد چه زمانی خودرو تحویل می‌شود. پشت یک پیامک کوتاه، یک محاسبه چندمیلیاردی برای خریدار قرار گرفته است.

فشار مالی در زنجیره تأمین سایپا حالا فقط مسئله میان خودروساز و قطعه‌ساز نیست. از بدهی چند ده هزار میلیارد تومانی مورد ادعای قطعه‌سازان و چک‌های برگشتی تا کمبود قطعه، خودروهای ناقص و مشتریانی که ماه‌ها پس از تکمیل وجه همچنان منتظر تحویل مانده‌اند، نشانه‌ها از انتقال هزینه مشکلات زنجیره تولید به خریدار حکایت دارد. با این حال هنوز مشخص نیست چه میزان از معوقات تحویل مستقیماً ناشی از مشکلات مالی و تأمین قطعه است.