طلا چرا با وجود تشدید جنگ صعود نکرد؟ نفت ۹۰ دلاری و سایه افزایش نرخ بهره بر اونس جهانی

قیمت طلا در معاملات روز دوشنبه، برخلاف جهش نفت و تشدید درگیری‌های خاورمیانه، نوسان محدودی داشت. سرمایه‌گذاران از یک سو برای پوشش ریسک‌های جنگی به دارایی‌های امن روی آورده‌اند و از سوی دیگر نگران‌اند نفت برنت بالای ۹۰ دلار، تورم آمریکا را دوباره تقویت و فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره وادار کند. این کشمکش میان تقاضای پناهگاه امن و هزینه بالاتر نگهداری دارایی بدون سود، قیمت هر اونس طلا را در نزدیکی مرز حساس چهار هزار دلار نگه داشته است.

کد خبر: ۲۳۸۰۶۸

دوشنبه - ۲۹ تير ۱۴۰۵

در ابتدای معاملات دوشنبه، هر اونس طلای نقدی در محدوده ۴۰۱۹ دلار معامله شد و قراردادهای آتی طلا در بازار کامکس نیز به حوالی ۴۰۲۷ دلار رسید. با ادامه معاملات و تقویت انتظار برای افزایش نرخ بهره، بخشی از رشد طلا از بین رفت.

براساس تازه‌ترین به‌روزرسانی رویترز، قیمت نقدی طلا با حدود ۰.۳ درصد کاهش به ۴۰۰۴ دلار و ۶۳ سنت رسید و قرارداد آتی ماه اوت آمریکا نیز با ۰.۲ درصد افت در محدوده ۴۰۰۸ دلار و ۷۰ سنت قرار گرفت. بنابراین ارقام ۴۰۱۹ و ۴۰۲۷ دلار، قیمت‌های ثبت‌شده در مقطعی از معاملات بودند و نباید آنها را نرخ پایانی یا آخرین قیمت بازار تلقی کرد.

رفت‌وبرگشت طلا در اطراف چهار هزار دلار نشان می‌دهد معامله‌گران هنوز درباره اثر نهایی تحولات منطقه بر این فلز گران‌بها به جمع‌بندی نرسیده‌اند. در شرایط معمول، تشدید جنگ باید تقاضا برای طلا را افزایش دهد؛ اما این‌بار جهش قیمت نفت، همزمان انتظارات تورمی و احتمال سیاست پولی انقباضی‌تر را نیز بالا برده است.

چرا جنگ ایران و آمریکا طلا را جهشی نکرد؟

آمریکا اعلام کرده نهمین شب متوالی حملات علیه ایران را تکمیل کرده است. این دور از حملات پس از کشته‌شدن نیروهای آمریکایی در منطقه و ادامه حملات ایران علیه مواضع و متحدان واشنگتن انجام شد. افزایش دامنه درگیری، خطر گسترش جنگ و اختلال طولانی‌تر در تجارت و انرژی منطقه را بالا برده است.

چنین شرایطی معمولاً به سود طلاست. سرمایه‌گذاران هنگام افزایش نااطمینانی‌های نظامی، سیاسی یا مالی بخشی از دارایی‌های خود را از سهام و ابزارهای پرریسک خارج و به طلا منتقل می‌کنند. طلا به دولت یا شرکت خاصی وابسته نیست و خطر نکول اعتباری ندارد؛ در نتیجه در دوره‌های بحران به‌عنوان پناهگاه امن شناخته می‌شود.

بااین‌حال، واکنش بازار فقط به اصل جنگ وابسته نیست. معامله‌گران باید ارزیابی کنند که جنگ از چه مسیری بر تورم، ارزش دلار، بازده اوراق خزانه و سیاست فدرال رزرو اثر می‌گذارد. در شرایط فعلی، رشد قیمت انرژی به‌اندازه تقاضای پناهگاه امن برای قیمت طلا اهمیت پیدا کرده است.

نفت برنت بالای ۹۰ دلار چه ارتباطی با طلا دارد؟

قیمت نفت خام برنت روز دوشنبه بیش از سه درصد افزایش یافت و به ۹۰ دلار و ۸۷ سنت در هر بشکه رسید؛ بالاترین سطح آن از ۱۱ ژوئن. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز تا ۸۴ دلار و ۸۴ سنت بالا رفت. برنت در هفته قبل نزدیک به ۱۶ درصد رشد کرده بود که بزرگ‌ترین افزایش هفتگی آن در چند ماه اخیر محسوب می‌شود.

کاهش عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز و نگرانی درباره محدودشدن محموله‌های نفت و گاز خلیج فارس، عامل اصلی جهش قیمت انرژی است. هرمز مسیر عبور حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت به شمار می‌رود و اختلال در آن می‌تواند هزینه سوخت، حمل‌ونقل و تولید را در اقتصادهای بزرگ افزایش دهد.

نفت گران‌تر از دو مسیر متفاوت بر طلا اثر می‌گذارد. نخست، افزایش قیمت انرژی می‌تواند تورم را بالا ببرد و تقاضا برای طلا را به‌عنوان پوشش کاهش ارزش پول تقویت کند. دوم، همین تورم ممکن است بانک‌های مرکزی را به افزایش نرخ بهره وادار کند؛ اتفاقی که معمولاً به زیان قیمت طلاست.

در معاملات روز دوشنبه، مسیر دوم اثرگذاری قدرتمندتر بود. بازار نگران است جهش نفت، روند کاهش تورم آمریکا را متوقف کند و فدرال رزرو را برای مدت بیشتری در موضع انقباضی نگه دارد.

چرا نرخ بهره بالاتر برای قیمت طلا منفی است؟

طلا برخلاف سپرده بانکی یا اوراق قرضه، سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. زمانی که نرخ بهره و بازده اوراق دولتی بالا می‌رود، سرمایه‌گذار برای نگهداری طلا از درآمدی صرف‌نظر می‌کند که می‌توانست از دارایی‌های بهره‌ده به دست آورد. این مفهوم در بازار با عنوان «هزینه فرصت نگهداری طلا» شناخته می‌شود.

افزایش نرخ بهره همچنین می‌تواند دلار آمریکا را تقویت کند. از آنجا که طلا در بازار جهانی با دلار قیمت‌گذاری می‌شود، قوی‌ترشدن ارز آمریکا خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر می‌کند و ممکن است تقاضای جهانی را کاهش دهد.

به همین دلیل، طلا لزوماً در همه دوره‌های تورمی افزایش قیمت پیدا نمی‌کند. اگر بازار تصور کند بانک مرکزی تورم را با افزایش شدید نرخ بهره مهار خواهد کرد، اثر نرخ بهره و دلار می‌تواند از نقش طلا به‌عنوان پوشش تورم قوی‌تر شود.

هشدار بث همک درباره احتمال افزایش نرخ بهره

بث همک، رئیس بانک فدرال رزرو کلیولند، به جمع مقام‌هایی پیوسته که افزایش دوباره نرخ بهره را منتفی نمی‌دانند. او تورم را در شرایط فعلی تهدید بزرگ‌تری نسبت به بازار کار ارزیابی کرده و گفته است در صورت کاهش‌نیافتن فشارهای قیمتی، ممکن است سیاست پولی محدودکننده‌تری لازم باشد.

همک تنها مقام متمایل به افزایش نرخ بهره نیست. لوری لوگان، رئیس فدرال رزرو دالاس، و برخی دیگر از اعضای سیاست‌گذار نیز درباره ماندگاری تورم هشدار داده‌اند. در مقابل، گروهی از مقام‌ها معتقدند کاهش رشد دستمزدها و نشانه‌های تعدیل تقاضا می‌تواند تورم را بدون افزایش جدید نرخ بهره پایین بیاورد. این اختلاف، نشست آینده فدرال رزرو را به یکی از حساس‌ترین جلسات ماه‌های اخیر تبدیل کرده است.

نشست بعدی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۲۸ و ۲۹ ژوئیه برگزار می‌شود و دومین نشست این کمیته در دوره ریاست کوین وارش خواهد بود. وارش از ۲۲ مه ۲۰۲۶ ریاست بانک مرکزی آمریکا را بر عهده گرفته و تاکنون از ارائه راهنمایی صریح درباره تصمیم بعدی خودداری کرده است.

احتمال ۸۲ درصدی افزایش نرخ بهره دقیقاً چه معنایی دارد؟

براساس معاملات قراردادهای آتی نرخ بهره، معامله‌گران احتمال داده‌اند که نرخ بهره آمریکا تا ماه دسامبر افزایش یافته باشد. رویترز این احتمال را حدود ۸۲ درصد گزارش کرده است؛ درحالی‌که رقم مشابه در هفته قبل ۷۳ درصد بود.

این آمار نباید الزاماً به معنای احتمال ۸۲ درصدی افزایش نرخ بهره دقیقاً در جلسه دسامبر تفسیر شود. مفهوم دقیق‌تر آن است که بازار احتمال زیادی برای وقوع دست‌کم یک افزایش تا آن مقطع زمانی در نظر گرفته است. احتمال‌ها نیز ثابت نیستند و با انتشار آمار تورم، اشتغال، قیمت انرژی و سخنان اعضای فدرال رزرو به‌سرعت تغییر می‌کنند.

ابزار FedWatch گروه CME این برآوردها را از قیمت قراردادهای آتی وجوه فدرال استخراج می‌کند؛ بنابراین ارقام آن دیدگاه لحظه‌ای معامله‌گران است، نه تصمیم قطعی فدرال رزرو.

تحلیل تکنیکال طلا؛ مرز چهار هزار دلار زیر ذره‌بین

کلوین وونگ، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت OANDA، معتقد است تشدید جنگ از یک سو تقاضای امن ایجاد می‌کند، اما اگر به رکود تورمی و نرخ‌های بهره بالاتر منجر شود، می‌تواند فشار منفی بر طلا را افزایش دهد. او محدوده چهار هزار دلار را یکی از نقاط مهم روانی بازار می‌داند.

تثبیت قیمت بالای چهار هزار دلار می‌تواند خریداران را برای بازگشت به محدوده‌های بالاتر امیدوار نگه دارد. در مقابل، شکسته‌شدن این مرز و سپس حمایت‌های پایین‌تر ممکن است باعث فعال‌شدن فروش‌های فنی شود. رویترز به نقل از تحلیلگران، محدوده ۳۸۸۶ دلار را یکی از حمایت‌های مهم بعدی عنوان کرده است.

بااین‌حال، تحلیل تکنیکال در شرایط جنگی با ریسک زیادی همراه است. یک خبر درباره حمله به تأسیسات انرژی، بازگشایی هرمز، آتش‌بس یا تغییر ناگهانی موضع فدرال رزرو می‌تواند در چند دقیقه همه الگوهای نموداری را تغییر دهد.

وضعیت نقره و پلاتین چگونه است؟

قیمت فلزات گران‌بها نیز در طول معاملات نوسان داشت. براساس به‌روزرسانی رویترز، نقره حدود ۱.۳ درصد افزایش یافت و به ۵۶ دلار و ۶۱ سنت در هر اونس رسید. پلاتین با ۰.۳ درصد کاهش در محدوده ۱۵۸۷ دلار و ۲۰ سنت و پالادیوم نیز نزدیک به ۱۲۴۴ دلار معامله شد.

ارقام ۵۷ دلار و ۴۷ سنت برای نقره و ۱۶۹۴ دلار برای پلاتین که در برخی گزارش‌های اولیه دیده شد، با آخرین قیمت‌های منتشرشده تفاوت دارد. دلیل این اختلاف می‌تواند تغییر سریع قیمت‌ها، تفاوت زمان ثبت داده یا استفاده از قرارداد و سررسید متفاوت باشد.

نقره علاوه بر نقش سرمایه‌ای، مصرف صنعتی گسترده‌ای دارد و به همین دلیل از وضعیت تولید جهانی و تقاضای صنایع خورشیدی و الکترونیکی نیز تأثیر می‌پذیرد. پلاتین و پالادیوم نیز به‌شدت به صنعت خودرو و وضعیت عرضه معادن وابسته‌اند.

طلا در روزهای آینده به کدام سمت می‌رود؟

مسیر کوتاه‌مدت طلا به نتیجه رقابت سه عامل بستگی دارد: شدت جنگ، قیمت نفت و انتظارات نرخ بهره. ادامه حملات و گسترش اختلال در هرمز می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را بالا ببرد، اما اگر نفت گران‌تر بازده اوراق و احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت کند، بخشی از این تقاضا خنثی خواهد شد.

سناریوی صعودی طلا زمانی تقویت می‌شود که تنش‌های نظامی افزایش یابد، اما بازار همزمان انتظار داشته باشد فدرال رزرو به دلیل خطر رکود قادر به افزایش شدید نرخ بهره نیست. در مقابل، ترکیب نفت گران، تورم پایدار، دلار قوی و سیاست پولی انقباضی می‌تواند طلا را زیر فشار نگه دارد.

مهم‌ترین داده‌های پیش‌روی بازار شامل گزارش‌های تورم و اشتغال آمریکا، اظهارات کوین وارش و دیگر اعضای فدرال رزرو، بازده اوراق خزانه و تردد واقعی نفتکش‌ها از تنگه هرمز خواهد بود.

جمع‌بندی

ثبات نسبی قیمت طلا در روزی که نفت برنت از ۹۰ دلار عبور کرد، نشان‌دهنده بی‌تفاوتی بازار به جنگ نیست. طلا میان دو نیروی مخالف گرفتار شده است: تشدید درگیری‌های خاورمیانه خریداران پناهگاه امن را وارد بازار می‌کند، اما افزایش نفت و احتمال بالا رفتن نرخ بهره آمریکا، هزینه نگهداری این فلز را افزایش می‌دهد.

مرز چهار هزار دلار اکنون مهم‌ترین سطح روانی اونس جهانی است. باقی‌ماندن طلا بالای این محدوده می‌تواند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کند؛ اما ادامه رشد نفت و تقویت احتمال افزایش نرخ بهره، خطر اصلاح بیشتر را بالا خواهد برد. در چنین فضایی، جهت بعدی طلا نه فقط در میدان جنگ، بلکه در اتاق تصمیم‌گیری فدرال رزرو تعیین می‌شود.