فملی جلوی سقوط بیشتر بورس را گرفت؛ ورود پول به خودرو امید تازه ساخت؟

بازار سهام در دومین روز کاری هفته با کاهش نسبی فشار فروش آغاز شد، اما خروج حدود ۱.۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی تا ساعت ۱۰ صبح نشان داد ترس هنوز از تالار شیشه‌ای خارج نشده است. حمایت نماد «فملی» از شاخص کل، ورود محدود نقدینگی به گروه خودرویی و کاهش تعداد صف‌های فروش، نشانه‌هایی از نزدیک‌شدن بورس به تعادل هستند؛ با این حال، غلبه نمادهای منفی و خروج سنگین پول از پالایشی‌ها اجازه نمی‌دهد معاملات امروز را آغاز یک روند صعودی بدانیم.

کد خبر: ۲۳۸۰۳۶

يکشنبه - ۲۸ تير ۱۴۰۵

معاملات بورس تهران در روز یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شد که فشار فروش نسبت به روز شنبه کاهش یافته بود. شاخص کل در دقایق ابتدایی حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار واحد افت کرد، اما با جمع‌شدن بخشی از صف‌های فروش و افزایش تقاضا در تعدادی از نمادهای بزرگ، سرعت نزول آن کاهش یافت. تا ساعت ۱۰ صبح، میزان افت شاخص کل به حدود ۲۲ هزار و ۷۹۸ واحد محدود شد.

کاهش شیب نزولی شاخص کل پس از سقوط سنگین روز گذشته، نخستین نشانه از تخلیه بخشی از هیجان فروش محسوب می‌شود. با این حال، منفی ماندن شاخص و برتری تعداد نمادهای قرمز نشان می‌دهد بازار هنوز به تعادل کامل نرسیده و تقاضای شکل‌گرفته توان تغییر مسیر عمومی معاملات را پیدا نکرده است.

آمارهای این گزارش مربوط به وضعیت بازار تا ساعت ۱۰ صبح است و با توجه به ادامه معاملات، ارقام نهایی شاخص‌ها، ورود و خروج پول و تعداد نمادهای مثبت و منفی می‌تواند تا پایان جلسه تغییر کند.

فملی چگونه مانع افت بیشتر شاخص کل شد؟

مهم‌ترین عامل کاهش سرعت افت شاخص کل در معاملات امروز، عملکرد مثبت نماد شرکت ملی صنایع مس ایران با نماد «فملی» بود. این سهم تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۱۹ هزار واحد اثر مثبت بر شاخص کل گذاشت و بخش بزرگی از فشار منفی سایر نمادهای شاخص‌ساز را خنثی کرد.

اثر مثبت فملی به این معناست که بدون رشد این نماد، افت شاخص کل می‌توانست به‌مراتب عمیق‌تر باشد. با یک محاسبه ساده، اگر حمایت ۱۹ هزار واحدی فملی وجود نداشت، فشار منفی واردشده بر نماگر اصلی بازار می‌توانست شاخص را بیش از ۴۰ هزار واحد پایین ببرد.

البته اتکای شاخص کل به یک یا چند سهم بزرگ، الزاماً نشانه بهبود کلی بورس نیست. شاخص کل بر اساس ارزش بازار شرکت‌ها محاسبه می‌شود و نوسان نمادهای بزرگی مانند فملی می‌تواند وضعیت عمومی بازار را بهتر از واقعیت نشان دهد. برای تشخیص بازگشت پایدار، باید وضعیت شاخص هم‌وزن، تعداد نمادهای مثبت و جریان پول حقیقی نیز بررسی شود.

فارس و مارون در سمت منفی بازار

در مقابل حمایت فملی، نماد صنایع پتروشیمی خلیج فارس با نماد «فارس» بیشترین اثر منفی را بر شاخص کل بورس داشت. فشار فروش در فارس و تعدادی از نمادهای پتروشیمی و پالایشی باعث شد شاخص کل با وجود حمایت شرکت ملی مس، همچنان در محدوده منفی باقی بماند.

در بازار فرابورس نیز شاخص کل تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۳۰۱ واحد کاهش یافت. نماد پتروشیمی مارون بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص فرابورس ثبت کرد و نشان داد عرضه در سهام بزرگ صنعت پتروشیمی همچنان یکی از عوامل اصلی افت نماگرهای بازار سرمایه است.

تقابل فملی با فارس و مارون تصویر روشنی از معاملات امروز ارائه می‌دهد. بخشی از سرمایه‌گذاران در سهام فلزی خریدار شده‌اند، اما در گروه‌های پتروشیمی و نفتی همچنان فروشنده فعال است. تا زمانی که تقاضا به صنایع بیشتری گسترش پیدا نکند، مثبت‌شدن یک نماد بزرگ نمی‌تواند به‌تنهایی روند بازار را تغییر دهد.

ورود پول حقیقی به خودرویی‌ها چه معنایی دارد؟

یکی از معدود نشانه‌های امیدوارکننده معاملات امروز، ثبت خالص ورود پول حقیقی به گروه خودرو و ساخت قطعات بود. اگرچه میزان نقدینگی واردشده به این صنعت بزرگ نیست، مثبت‌شدن تراز پول حقیقی خودرویی‌ها پس از چند روز خروج سرمایه می‌تواند نشان‌دهنده افزایش دوباره توجه معامله‌گران کوتاه‌مدت به این گروه باشد.

گروه خودرویی معمولاً یکی از صنایع مورد توجه معامله‌گران حقیقی است و تغییر جهت پول در نمادهای آن می‌تواند بر فضای روانی بازار اثر بگذارد. اخبار مربوط به قیمت‌گذاری محصولات، تجدید ارزیابی دارایی‌ها، واگذاری سهام و برنامه‌های افزایش تولید از جمله عواملی هستند که می‌توانند تقاضا برای سهام خودرویی را افزایش دهند.

با این حال، ورود محدود پول به یک صنعت نباید با بازگشت کامل نقدینگی به بورس اشتباه گرفته شود. برای شکل‌گیری یک موج صعودی پایدار، لازم است جریان ورود سرمایه به چند گروه بزرگ گسترش یابد و مجموع خالص تغییر مالکیت حقیقی‌ها در کل بازار نیز مثبت شود.

خروج ۱.۴ همت پول حقیقی؛ مهم‌ترین هشدار بازار

تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۱.۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از معاملات بازار خارج شد. این رقم نشان می‌دهد با وجود کاهش فشار فروش نسبت به روز گذشته، سرمایه‌گذاران خرد همچنان تمایل بیشتری به فروش سهام و کاهش ریسک سبد خود دارند.

خروج پول حقیقی یکی از مهم‌ترین متغیرهایی است که باید برای سنجش اعتماد سهام‌داران بررسی شود. ممکن است شاخص کل به دلیل رشد چند شرکت بزرگ مثبت یا کم‌افت باشد، اما تداوم خروج نقدینگی حقیقی نشان می‌دهد بدنه اصلی معامله‌گران هنوز نسبت به آینده کوتاه‌مدت بازار اطمینان ندارد.

مهم‌ترین عامل این رفتار، افزایش ریسک‌های سیستماتیک و ابهام درباره تحولات سیاسی و منطقه‌ای است. بازار سرمایه معمولاً در دوره‌هایی که امکان محاسبه دقیق ریسک وجود ندارد، با کاهش تقاضا، افزایش نقدشوندگی‌خواهی و انتقال سرمایه به دارایی‌های کم‌ریسک‌تر مواجه می‌شود. گزارش‌های پیش از شروع معاملات امروز نیز ادامه تنش‌های منطقه‌ای را اصلی‌ترین مانع بازگشت تعادل پایدار به بورس ارزیابی کرده بودند.

بیشترین خروج پول از کدام صنایع بود؟

بر اساس داده‌های معاملات تا ساعت ۱۰، گروه فرآورده‌های نفتی با خروج حدود ۶۴۵ میلیارد تومان پول حقیقی، در صدر صنایع دارای بیشترین خروج نقدینگی قرار گرفت. پس از آن، گروه محصولات شیمیایی با حدود ۱۶۴ میلیارد تومان و گروه شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی با نزدیک به ۱۵۲ میلیارد تومان خروج پول در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.

خروج سنگین پول از پالایشی‌ها با اثر منفی نمادهای بزرگ پتروشیمی و نفتی بر شاخص‌ها هم‌راستا است. این موضوع نشان می‌دهد بخش بزرگی از فشار فروش امروز نه فقط به چند نماد، بلکه به مجموعه‌ای از صنایع وابسته به نفت، پالایش و محصولات شیمیایی مربوط می‌شود.

گروه‌های فرآورده‌های نفتی، بانکی و شیمیایی بیشترین ارزش معاملات را ثبت کردند. از نظر حجم معاملات نیز صنایع شیمیایی، دارویی و فلزات اساسی در رتبه‌های نخست قرار گرفتند. بالا بودن ارزش معاملات یک گروه الزاماً نشانه ورود پول نیست؛ زیرا معاملات پرحجم می‌تواند در نتیجه افزایش عرضه و جابه‌جایی گسترده سهام میان حقیقی‌ها و حقوقی‌ها شکل بگیرد.

تعداد نمادهای منفی هنوز بیشتر است

تا ساعت ۱۰ صبح، ۳۶۱ نماد در محدوده مثبت و ۴۸۵ نماد در محدوده منفی معامله می‌شدند. به این ترتیب، حدود ۵۷ درصد نمادهای معامله‌شده منفی و نزدیک به ۴۳ درصد مثبت بودند.

این ترکیب نشان می‌دهد هرچند شرایط بازار نسبت به شروع بسیار منفی روز شنبه بهتر شده، عرضه همچنان بر تقاضا برتری دارد. مثبت‌شدن ۳۶۱ نماد می‌تواند نشانه کاهش هیجان فروش باشد، اما برای اعلام چرخش روند کافی نیست.

بهبود واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که تعداد نمادهای مثبت از منفی‌ها عبور کند، صف‌های فروش به شکل معناداری کاهش یابد، شاخص هم‌وزن تقویت شود و خالص ورود پول حقیقی به محدوده مثبت بازگردد.

مقایسه بورس امروز با سقوط سنگین روز شنبه

بورس تهران روز شنبه ۲۷ تیر یکی از منفی‌ترین جلسات معاملاتی هفته‌های اخیر را پشت سر گذاشت. شاخص کل در پایان معاملات حدود ۱۱۶ تا ۱۲۱ هزار واحد، معادل نزدیک به ۲.۴ درصد، کاهش یافت و در محدوده چهار میلیون و ۷۷۷ هزار واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۲۳ هزار واحد افت کرد و به نزدیکی یک میلیون و ۳۰۲ هزار واحد رسید.

در همان روز حدود چهار هزار و ۸۵۱ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و ارزش معاملات خرد به حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان رسید. افت هم‌زمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن نشان می‌داد فشار فروش تنها محدود به شرکت‌های بزرگ نبود و بخش وسیعی از نمادهای کوچک و متوسط را نیز دربر گرفته بود.

در مقایسه با روز شنبه، افت کمتر شاخص، افزایش تعداد نمادهای مثبت و ورود محدود پول به گروه خودرو از کاهش شدت فروش حکایت دارد. با این وجود، خروج ۱.۴ همت نقدینگی در یک ساعت و نیم نخست معاملات نشان می‌دهد ترس سهام‌داران هنوز به‌طور کامل فروکش نکرده است.

آیا بورس به تعادل نزدیک شده است؟

داده‌های امروز نشانه‌هایی از نزدیک‌شدن بازار به تعادل دارد، اما هنوز شواهد کافی برای پایان اصلاح دیده نمی‌شود. حمایت فملی، جمع‌شدن بخشی از صف‌های فروش و مثبت‌شدن جریان نقدینگی خودرویی‌ها نکات مثبت معاملات هستند. در مقابل، منفی‌بودن بیشتر نمادها، خروج سنگین پول حقیقی و فشار فروش در صنایع نفتی و شیمیایی همچنان ریسک ادامه نزول را بالا نگه می‌دارند.

در سناریوی مثبت، پایداری تقاضا در فملی و گسترش خرید به نمادهای بانکی، خودرویی، فلزی و پالایشی می‌تواند شاخص کل را به سمت تعادل یا حتی جبران بخشی از افت اولیه هدایت کند. کاهش سرعت خروج پول حقیقی نیز در این سناریو اهمیت زیادی خواهد داشت.

در سناریوی منفی، افزایش دوباره عرضه در فملی و سایر نمادهای شاخص‌ساز می‌تواند حمایت فعلی از شاخص را از بین ببرد. در چنین شرایطی، برتری ۴۸۵ نماد منفی و تداوم خروج پول از پالایشی‌ها ممکن است بار دیگر شیب نزولی بازار را افزایش دهد.

در مجموع، معاملات یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ نسبت به سقوط سنگین روز شنبه متعادل‌تر آغاز شده است، اما بازار هنوز وارد فاز بازگشت پایدار نشده است. فملی توانسته از افت عمیق‌تر شاخص جلوگیری کند و خودرویی‌ها نیز نخستین سیگنال مثبت نقدینگی را ارائه داده‌اند؛ با این حال، تا زمانی که ریسک‌های سیستماتیک کاهش نیابد و پول حقیقی به‌صورت گسترده به بازار بازنگردد، هر رشد یا کاهش شیب نزولی می‌تواند شکننده و کوتاه‌مدت باقی بماند.