سقوط بیت‌کوین به زیر ۶۳ هزار دلار؛ جنگ ایران و آمریکا بازارهای جهانی را لرزاند؟

بیت‌کوین و بازارهای سهام آسیا روز جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵ تحت فشار موج تازه‌ای از ریسک‌گریزی قرار گرفتند. گزارش اولیه کوین‌دسک از عقب‌نشینی بیت‌کوین تا محدوده ۶۳ هزار و ۶۰۰ دلار، افت نزدیک به سه درصدی شاخص نیکی ژاپن و کاهش ارزش دلار استرالیا حکایت داشت. با ادامه معاملات، فشار فروش تشدید شد و بیت‌کوین به زیر ۶۳ هزار دلار رسید؛ هم‌زمان نیکی بیش از پنج درصد سقوط کرد. حملات تازه آمریکا به زیرساخت‌های جنوب ایران و نگرانی از افزایش تنش واشینگتن و پکن فضای بازار را سنگین‌تر کرد، اما داده‌های نهایی نشان می‌دهد فروش سهام فناوری و تراشه نیز یکی از محرک‌های اصلی ریزش بازارهای آسیایی بوده است.

کد خبر: ۲۳۷۹۸۷

جمعه - ۲۶ تير ۱۴۰۵

کوین‌دسک در ساعات ابتدایی معاملات آسیایی گزارش داد بیت‌کوین از محدوده ۶۵ هزار دلار روز پنجشنبه تا ۶۳ هزار و ۶۰۰ دلار پایین آمده و کاهش حدود ۱.۴ درصدی جلسه قبل را ادامه داده است. با افزایش فشار فروش، قیمت بزرگ‌ترین رمزارز بازار به زیر ۶۳ هزار دلار رسید و در به‌روزرسانی‌های بعدی نزدیک ۶۲ هزار و ۶۰۰ دلار معامله شد. داده لحظه‌ای بازار هنگام تهیه این گزارش نیز قیمت بیت‌کوین را در محدوده ۶۲ هزار و ۷۰۰ دلار نشان می‌دهد.

در نتیجه، رقم ۶۳ هزار و ۶۰۰ دلار مندرج در گزارش اولیه را باید قیمت یک مقطع مشخص از معاملات دانست، نه نرخ پایانی یا ثابت روز. بازار رمزارز به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کند و قیمت آن ممکن است در فاصله انتشار یک خبر تا بازنشر آن در رسانه‌های دیگر صدها یا حتی هزاران دلار تغییر کند.

بیت‌کوین در جریان معاملات روز جمعه تا محدوده ۶۲ هزار و ۶۳۶ دلار نیز پایین رفت. قرار گرفتن قیمت زیر میانگین متحرک ساده ۵۰ روزه، از منظر تحلیل تکنیکال نشانه تضعیف روند کوتاه‌مدت محسوب می‌شود؛ هرچند عبور از یک میانگین به‌تنهایی برای پیش‌بینی ادامه ریزش کافی نیست. حجم معاملات، جریان سرمایه صندوق‌های قابل معامله، وضعیت بازار مشتقات و رفتار شاخص‌های سهام آمریکا نیز باید هم‌زمان بررسی شوند.

آیا حملات آمریکا به ایران باعث ریزش بیت‌کوین شد؟

حملات تازه آمریکا به ایران یکی از عوامل افزایش ریسک ژئوپلیتیکی بود. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد حملات بامداد جمعه پل‌ها، تجهیزات مرتبط با برق و یک برج در بندر چابهار را هدف قرار داده است. بخشی از حملات به پل‌های جاده‌ای و ریلی در استان هرمزگان ظاهراً با هدف محدود کردن ارتباط بندرعباس با مناطق مرکزی ایران انجام شده است. برج آسیب‌دیده در چابهار نیز از سوی منابع ایرانی به‌عنوان تأسیساتی مرتبط با نظارت بر رفت‌وآمد تجاری بندر معرفی شد.

کوین‌دسک در گزارش خود به نقل از منابع ایرانی از اصابت حملات به پنج پل در استان هرمزگان و برج کنترل دریایی چابهار خبر داد و این تحولات را یکی از عوامل کاهش تمایل معامله‌گران به پذیرش ریسک دانست. نفت وست‌تگزاس در ساعات اولیه، برخلاف انتظار، نزدیک ۷۹ دلار ثابت ماند؛ اما داده‌های بعدی نشان داد نفت برنت و نفت آمریکا در مسیر رشد هفتگی بیش از ۱۰ درصدی قرار گرفته‌اند.

بااین‌حال، نسبت دادن تمام افت بیت‌کوین و سهام آسیا به حملات ایران ساده‌سازی بیش از حد است. جنگ و نگرانی درباره تنگه هرمز، قیمت انرژی و تورم را تهدید می‌کند و در نتیجه بر دارایی‌های پرریسک فشار وارد می‌سازد؛ اما هم‌زمان بازار سهام فناوری با موج مستقلی از فروش روبه‌رو بود.

علت اصلی سقوط نیکی چه بود؟

گزارش اولیه کوین‌دسک در زمانی منتشر شد که نیکی نزدیک سه درصد افت کرده بود و به پایین‌ترین سطح بیش از یک ماه رسیده بود. در ادامه جلسه، ریزش بازار ژاپن شدیدتر شد و رویترز از سقوط بیش از پنج درصدی نیکی و افت بیش از ۱۳ درصدی آن نسبت به اوج اخیر خبر داد. شاخص سهام تایوان نیز بیش از شش درصد و شاخص شرکت‌های بزرگ چین حدود چهار درصد کاهش یافت.

محرک مستقیم‌تر این ریزش، فروش گسترده سهام شرکت‌های تراشه و تردید سرمایه‌گذاران درباره دوام رونق هوش مصنوعی بود. باوجود انتشار سود بهتر از انتظار شرکت TSMC و افزایش پیش‌بینی فروش شرکت تجهیزات تراشه‌سازی ASML، معامله‌گران شروع به کاهش موقعیت‌های پرریسک و اهرمی خود کردند. رویترز گزارش داد بخشی از سرمایه‌گذاران خرد برای مشارکت در صعود سهام هوش مصنوعی و تراشه از اعتبار استفاده کرده بودند؛ در نتیجه، آغاز افت قیمت‌ها به خروج اجباری یا سریع‌تر سرمایه دامن زد.

بنابراین حملات ایران فضای ریسک‌گریزی را تشدید کرد، اما نمی‌توان آن را تنها دلیل سقوط نیکی دانست. بازار از قبل به دلیل ارزش‌گذاری بالای شرکت‌های فناوری، افزایش موقعیت‌های اهرمی و نگرانی درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی آماده اصلاح بود.

نزدک و بازار فناوری آمریکا زیر فشار

قراردادهای آتی نزدک در گزارش اولیه حدود ۰.۸ درصد پایین آمده بودند، اما با ادامه فروش سهام آسیایی، افت آنها به حدود ۱.۶ درصد رسید. شاخص نزدک نیز روز پنجشنبه بیش از ۱.۶ درصد کاهش یافته بود. این تغییر نشان می‌دهد وضعیت بازار در طول چند ساعت بدتر شده و آمار اولیه رسانه‌ها با داده‌های کامل‌تر پایان جلسه تفاوت دارد.

رفتار هم‌زمان بیت‌کوین، نزدک و سهام تراشه بار دیگر نشان داد بیت‌کوین در دوره‌های فشار شدید بازار اغلب مانند یک دارایی پرریسک معامله می‌شود، نه یک پناهگاه امن مشابه طلا. ورود سرمایه‌گذاران نهادی، صندوق‌های بورسی و شرکت‌های مالی به بازار رمزارز، ارتباط بیت‌کوین با نقدینگی جهانی و سهام فناوری را افزایش داده است.

این به معنای همبستگی دائمی و کامل نیست، اما در روزهایی که معامله‌گران موقعیت‌های اهرمی را می‌بندند یا به دنبال نقدینگی می‌روند، رمزارزها نیز معمولاً همراه سهام رشدی و فناوری فروخته می‌شوند.

ادعای ترامپ درباره چین چه بود؟

دونالد ترامپ شامگاه پنجشنبه اعلام کرد اسنادی را از طبقه‌بندی خارج می‌کند که به ادعای او نشان‌دهنده دخالت چین در انتخابات آمریکا هستند. او مدعی شد پکن به اطلاعات ۲۲۰ میلیون رأی‌دهنده آمریکایی دست یافته و مقام‌های اطلاعاتی این موضوع را پنهان کرده‌اند. سفارت چین این اتهامات را رد کرده و گفته است پکن هرگز در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا دخالت نکرده و نخواهد کرد.

بااین‌حال، ارزیابی اطلاعاتی منتشرشده آمریکا در سال ۲۰۲۱ اعلام کرده بود هیچ بازیگر خارجی موفق نشده یا تلاش نکرده است جنبه‌های فنی رأی‌گیری سال ۲۰۲۰، از جمله ثبت‌نام رأی‌دهندگان، شمارش آرا یا نتایج را تغییر دهد. منابع آگاه نیز به رویترز گفته‌اند بخشی از داده‌هایی که گفته می‌شود در اختیار چین قرار گرفته، محرمانه نبوده و فایل‌های انتخاباتی در آمریکا معمولاً توسط مشاوران سیاسی خریداری می‌شوند.

در نتیجه، ادعای دسترسی چین به داده‌های رأی‌دهندگان را نباید با اثبات دست‌کاری آرا یا تغییر نتیجه انتخابات یکسان دانست. ترامپ در سخنرانی خود مدرکی ارائه نکرد که نشان دهد رأیی تغییر کرده یا سامانه شمارش انتخابات به دست چین دست‌کاری شده است.

چرا دلار استرالیا به خبر چین واکنش نشان داد؟

دلار استرالیا معمولاً به تغییر چشم‌انداز اقتصاد چین، تجارت جهانی و قیمت کالاهای اساسی حساس است؛ زیرا چین یکی از مهم‌ترین شرکای تجاری استرالیاست. به همین دلیل، معامله‌گران گاهی از این ارز به‌عنوان شاخصی غیرمستقیم برای سنجش خوش‌بینی یا نگرانی درباره اقتصاد چین و تقاضای جهانی استفاده می‌کنند.

کوین‌دسک گزارش داد دلار استرالیا پس از سخنان ترامپ تضعیف شد. خود اتهامات انتخاباتی احتمالاً به‌تنهایی عامل بزرگی برای بازار ارز نبودند، اما مطرح شدن آنها پیش از دیدار برنامه‌ریزی‌شده ترامپ و شی جین‌پینگ در ماه سپتامبر، نگرانی از بازگشت اصطکاک سیاسی و تجاری را افزایش داد.

در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران احتمال می‌دهند هرگونه تشدید اختلاف آمریکا و چین به تعرفه‌های تازه، محدودیت‌های فناوری یا کاهش تجارت بینجامد. چنین سناریویی می‌تواند به اقتصاد استرالیا، قیمت مواد خام، سهام آسیایی و در نهایت دارایی‌های پرریسک مانند بیت‌کوین فشار وارد کند.

محدوده‌های مهم قیمت بیت‌کوین

عبور قیمت به زیر میانگین متحرک ۵۰ روزه، محدوده ۶۲ هزار تا ۶۳ هزار دلار را به منطقه‌ای مهم تبدیل کرده است. حفظ این محدوده می‌تواند زمینه بازگشت دوباره به ۶۵ هزار دلار را فراهم کند؛ اما تثبیت قیمت زیر آن، توجه معامله‌گران را به کف‌های قبلی نزدیک ۶۰ هزار دلار و سپس محدوده ۵۸ هزار دلار جلب خواهد کرد.

این اعداد تضمین‌کننده مسیر آینده نیستند. مهم‌ترین متغیرهای روزهای آینده شامل ادامه یا توقف حملات ایران و آمریکا، وضعیت عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، قیمت نفت، عملکرد سهام تراشه در وال‌استریت، سیاست نرخ بهره فدرال‌رزرو و جریان ورود یا خروج سرمایه از صندوق‌های بیت‌کوین خواهند بود.

برای سرمایه‌گذاران ایرانی، علاوه بر قیمت دلاری بیت‌کوین، نرخ تتر و دلار داخلی نیز اهمیت دارد. ممکن است بیت‌کوین در بازار جهانی کاهش یابد، اما افزایش نرخ دلار در ایران بخشی از افت قیمت ریالی را خنثی کند؛ یا برعکس، کاهش هم‌زمان بیت‌کوین و تتر زیان ریالی را تشدید کند.

جمع‌بندی؛ یک ریزش با چند علت

اصل گزارش درباره کاهش بیت‌کوین، افت اولیه سه درصدی نیکی، نزول ASX 200 و کاهش دلار استرالیا درست است؛ اما داده‌های بعدی تصویر شدیدتری ارائه می‌کنند. قیمت بیت‌کوین به زیر ۶۳ هزار دلار رفت و سقوط نیکی از سه درصد به بیش از پنج درصد گسترش یافت.

تنش ایران و آمریکا و نگرانی از آسیب به زیرساخت‌ها و جریان انرژی، یکی از عوامل ریسک‌گریزی بود. ادعاهای ترامپ علیه چین نیز خطر ایجاد تنش تازه پیش از دیدار احتمالی با شی جین‌پینگ را افزایش داد. بااین‌حال، فروش گسترده سهام تراشه و بازنگری سرمایه‌گذاران در ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی، عامل مهم دیگری بود که در روایت اولیه کمتر برجسته شده است.

بنابراین کاهش بیت‌کوین را نباید واکنشی صرفاً سیاسی یا نظامی دانست. بازار در تقاطع سه فشار قرار گرفته است: جنگ و انرژی، تنش آمریکا و چین و اصلاح سهام فناوری. تا زمانی که دست‌کم یکی از این عوامل آرام نشود، نوسان شدید در بیت‌کوین و دیگر دارایی‌های پرریسک ادامه خواهد داشت.