بورس دو تکه شد؛ شاخص کل سقوط کرد اما سهام کوچک سبز ماندند

بورس تهران در آخرین روز معاملاتی هفته بار دیگر در محدوده منفی بسته شد، اما رفتار شاخص‌ها پیام متفاوتی برای سهامداران داشت. شاخص کل روز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ بیش از ۳۰ هزار واحد عقب نشست و کانال ۴.۹ میلیون واحدی را از دست داد؛ در مقابل، شاخص هم‌وزن نزدیک به ۲۷۴۰ واحد رشد کرد. این واگرایی نشان می‌دهد فشار فروش عمدتاً بر شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز متمرکز بوده و بخشی از نمادهای کوچک و متوسط توانسته‌اند در برابر موج عرضه مقاومت کنند. بااین‌حال، خروج حدود ۲.۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی نشان می‌دهد اعتماد سرمایه‌گذاران خرد هنوز به بازار بازنگشته است.

کد خبر: ۲۳۷۹۵۳

چهارشنبه - ۲۴ تير ۱۴۰۵

عدد دقیق شاخص کل حدود ۴ میلیون و ۸۹۳ هزار واحد است. عبارت «چهار میلیون و ۸۹۳ واحد» که در برخی خبرها دیده می‌شود، بیان کوتاه‌شده یا اشتباه نگارشی است و نباید با رقم چهار هزار و ۸۹۳ واحد اشتباه گرفته شود.

جدول وضعیت بورس امروز ۲۴ تیر ۱۴۰۵

شاخص یا متغیر

نتیجه معاملات

شاخص کل بورس

۴ میلیون و ۸۹۳ هزار و ۸۳۲ واحد

تغییر شاخص کل

۳۰ هزار و ۸۵۳ واحد کاهش

درصد افت شاخص کل

۰.۶۳ درصد

شاخص کل هم‌وزن

یک میلیون و ۳۲۶ هزار و ۲۵۶ واحد

تغییر شاخص هم‌وزن

۲۷۳۹ واحد افزایش

ارزش معاملات خرد

حدود ۲۴ هزار و ۷۱۰ میلیارد تومان

حجم معاملات

حدود ۴۹.۵ میلیارد برگه

خروج پول حقیقی

حدود ۲۶۷۷ میلیارد تومان

ورود پول به درآمد ثابت

حدود ۶۱۲ میلیارد تومان

چرا شاخص کل منفی شد اما هم‌وزن بالا رفت؟

شاخص کل بورس بر مبنای ارزش بازار شرکت‌ها محاسبه می‌شود؛ بنابراین تغییر قیمت نمادهای بزرگ پتروشیمی، پالایشی، فلزی و بانکی تأثیر بسیار بیشتری نسبت به شرکت‌های کوچک دارد. در مقابل، شاخص هم‌وزن به همه شرکت‌ها وزن تقریباً برابری می‌دهد و تصویر روشن‌تری از وضعیت عمومی نمادهای کوچک و متوسط ارائه می‌کند.

در معاملات چهارشنبه، «فارس» و «شبندر» بیشترین فشار منفی را بر شاخص کل وارد کردند، درحالی‌که «فملی» اثر مثبت داشت و مانع افت بیشتر نماگر اصلی شد. بنابراین قرارگرفتن نام فملی در فهرست نمادهای اثرگذار به معنای منفی‌بودن عملکرد آن نیست؛ این نماد در جهت مخالف فارس و شبندر حرکت کرد.

رشد ۰.۲۱ درصدی شاخص هم‌وزن در کنار افت ۰.۶۳ درصدی شاخص کل نشان می‌دهد بازار کاملاً سرخ نبوده است. بخشی از معامله‌گران پس از افت‌های سنگین روزهای گذشته به سراغ سهامی رفتند که اصلاح بیشتری کرده بودند یا وابستگی کمتری به نمادهای بزرگ صادراتی داشتند. بااین‌حال، این چرخش هنوز آن‌قدر قدرتمند نبود که روند کلی بازار را تغییر دهد.

بورس برای هفتمین روز متوالی سقوط کرد

بازار سرمایه روز چهارشنبه هفتمین افت متوالی خود را تجربه کرد. شاخص کل در ۱۷ تیر روی سطح پنج میلیون و ۲۸۶ هزار و ۷۸۴ واحد قرار داشت، اما در پایان ۲۴ تیر به چهار میلیون و ۸۹۳ هزار و ۸۳۲ واحد رسید. بر این اساس، شاخص در این فاصله حدود ۳۹۳ هزار واحد، معادل نزدیک به ۷.۴ درصد، عقب‌نشینی کرده است. این درصد، محاسبه‌ای بر پایه ارقام پایانی دو روز است.

البته سرعت ریزش در دو جلسه اخیر کاهش یافته است. شاخص روز دوشنبه نزدیک به ۸۹ هزار واحد، روز سه‌شنبه حدود ۴۲ هزار واحد و چهارشنبه نزدیک به ۳۱ هزار واحد افت کرد. کاهش تدریجی شدت نزول می‌تواند نشانه ضعیف‌شدن هیجان فروش باشد، اما به‌تنهایی آغاز روند صعودی را تأیید نمی‌کند.

برای تأیید بازگشت پایدار بازار، باید علاوه بر کاهش صف‌های فروش، ورود پول حقیقی، افزایش قدرت خریداران و تثبیت تقاضا در چند روز متوالی مشاهده شود؛ شرایطی که هنوز شکل نگرفته است.

خروج ۲.۷ همت پول؛ مهم‌ترین هشدار معاملات امروز

با وجود رشد شاخص هم‌وزن و مثبت‌بودن تعداد قابل‌توجهی از نمادها، حدود ۲۶۷۷ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. هم‌زمان صندوق‌های درآمد ثابت حدود ۶۱۲ میلیارد تومان ورود پول ثبت کردند. این جابه‌جایی نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران همچنان ترجیح می‌دهند ریسک کمتری بپذیرند و نقدینگی خود را به ابزارهای با درآمد قابل‌پیش‌بینی منتقل کنند.

ارزش معاملات خرد حدود ۲۴.۷ هزار میلیارد تومان و حجم معاملات نزدیک به ۴۹.۵ میلیارد برگه ثبت شد. این ارقام نشان می‌دهد بازار با کمبود مطلق معامله مواجه نیست، اما بالا بودن ارزش معاملات زمانی سیگنال مثبت محسوب می‌شود که همراه با ورود پول و غلبه خریداران باشد. در معاملات چهارشنبه، بخش مهمی از گردش نقدینگی به خروج سرمایه یا جابه‌جایی میان نمادها مربوط بود.

در برخی گزارش‌ها ارزش معاملات بورس حدود ۳۷ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. این اختلاف به تعریف متفاوت «ارزش معاملات خرد»، «ارزش معاملات بورس» و احتساب یا حذف اوراق، صندوق‌ها و معاملات بلوکی مربوط می‌شود؛ بنابراین ارقام مختلف لزوماً متناقض نیستند.

پالایشی‌ها در صدر معاملات؛ نشانه صعود یا افزایش ریسک؟

گروه فرآورده‌های نفتی با ارزش معامله چهار هزار و ۱۰۵ میلیارد تومان، فعال‌ترین صنعت بازار بود. گروه‌های محصولات شیمیایی و بانک‌ها نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. «تادیکو»، «شبندر» و «وبملت» از نمادهای پرتراکنش بودند و «ونوین ۴»، «شبندر» و «فیروزا» بیشترین ارزش معامله را ثبت کردند.

صدرنشینی پالایشی‌ها الزاماً به معنای ورود این صنعت به یک روند صعودی نیست. ارزش معاملات بالا می‌تواند هم حاصل تقاضای قدرتمند و هم نتیجه عرضه سنگین و دست‌به‌دست‌شدن سهام باشد. اثر منفی شبندر بر شاخص کل نشان می‌دهد بخش مهمی از معاملات این نماد در فضایی همراه با فشار فروش انجام شده است.

افزایش نوسان قیمت نفت و تحولات سیاسی نیز توجه معامله‌گران را به نمادهای پالایشی بیشتر کرده است. در چنین شرایطی، بازار علاوه بر قیمت جهانی نفت، به نرخ ارز، حاشیه سود پالایشگاه‌ها، فرمول قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده و تصمیم‌های سیاست‌گذار توجه می‌کند. بالا بودن حجم معاملات بدون روشن‌شدن این متغیرها نمی‌تواند به‌تنهایی مبنای تصمیم‌گیری باشد.

نشانه‌های تعادل در بازار دیده شد؟

در پایان معاملات ۴۱۵ نماد در محدوده مثبت و ۳۸۴ نماد در محدوده منفی قرار داشتند. تعداد صف‌های خرید به ۲۱۸ و صف‌های فروش به ۱۹۹ نماد رسید. ارزش سفارش‌های خرید نیز حدود چهار هزار و ۴۵۸ میلیارد تومان و سفارش‌های فروش چهار هزار و ۵۸۸ میلیارد تومان بود. فاصله محدود این ارقام نشان می‌دهد بازار نسبت به روزهای قبل به تعادل نزدیک‌تر شده، هرچند عرضه همچنان اندکی بیشتر بوده است.

این آمار توضیح می‌دهد که چرا شاخص هم‌وزن سبز ماند. تعداد نمادهای مثبت از منفی بیشتر بود، اما ارزش بازار شرکت‌های منفی بزرگ‌تر بود و در نتیجه شاخص کل کاهش یافت.

به بیان ساده، بسیاری از سهم‌های کوچک سبز شدند، اما افت چند غول بورسی وزن بیشتری داشت و جهت نماگر اصلی را منفی کرد.

پیش‌بینی بورس شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵

معاملات شنبه به‌شدت به اخبار سیاسی و اقتصادی تعطیلات پایان هفته وابسته خواهد بود. بازار در شرایطی بسته شد که از شدت فروش کاسته شده، تعداد نمادهای مثبت از منفی بیشتر است و شاخص هم‌وزن رشد کرده؛ اما خروج سنگین پول حقیقی اجازه نمی‌دهد از پایان قطعی اصلاح سخن گفته شود.

در سناریوی مثبت، کاهش تنش‌های سیاسی، ثبات بازار ارز و نبود خبر منفی تازه می‌تواند به متعادل‌شدن نمادهای شاخص‌ساز منجر شود. در این صورت، شاخص کل شانس دارد برای بازپس‌گیری محدوده ۴.۹ میلیون واحد تلاش کند.

در سناریوی میانه، بازار با تقاضای بهتر در نمادهای کوچک و فشار فروش محدود در بزرگان آغاز می‌شود. در این وضعیت ممکن است واگرایی شاخص کل و هم‌وزن ادامه پیدا کند و معاملات نوسانی و گروه‌محور باقی بماند.

در سناریوی منفی، تشدید ریسک سیاسی، رشد دوباره نرخ ارز یا انتشار اخبار نامساعد درباره شرکت‌های بزرگ می‌تواند فشار فروش را افزایش دهد. تداوم خروج پول حقیقی نیز احتمال بازگشت سریع به یک روند صعودی پایدار را کاهش می‌دهد.

جمع‌بندی؛ بورس به تعادل نزدیک شد، اما اعتماد بازنگشت

بورس تهران در ۲۴ تیر ۱۴۰۵ برای هفتمین روز متوالی منفی شد و شاخص کل با افت بیش از ۳۰ هزار واحد، کانال ۴.۹ میلیون واحد را از دست داد. بااین‌حال، رشد شاخص هم‌وزن، بیشتر بودن نمادهای مثبت و نزدیک‌شدن ارزش سفارش‌های خرید و فروش نشان داد بازار از فضای فروش یک‌طرفه روزهای گذشته فاصله گرفته است.

نقطه ضعف اصلی همچنان جریان نقدینگی است. خروج نزدیک به ۲.۷ همت پول حقیقی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد هنوز برای بازگشت گسترده قانع نشده‌اند. تا زمانی که خروج پول متوقف نشود و تقاضا به نمادهای بزرگ نیز سرایت نکند، رشد سهام کوچک را نمی‌توان آغاز قطعی موج صعودی جدید دانست.