بورس سبز شد اما ترس نریخت؛ رشد ۸ هزار واحدی شاخص کل در ۲۴ تیر ۱۴۰۵

معاملات بورس تهران در روز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵ پس از پنج روز افت متوالی، با برتری نسبی خریداران آغاز شد و شاخص کل در دقایق ابتدایی حدود ۸ هزار واحد افزایش یافت. نماگر اصلی بازار در لحظه تنظیم این گزارش به محدوده ۴ میلیون و ۹۳۲ هزار و ۴۳۰ واحد رسیده است؛ بااین‌حال، رشد حدود ۰.۱۶ درصدی امروز در برابر افت بیش از ۳۰۰ هزار واحدی روزهای اخیر هنوز برای تأیید تغییر روند کافی نیست. مثبت‌شدن دارویی‌ها، سیمانی‌ها، فلزات اساسی و برخی نمادهای پالایشی نشانه کاهش فشار فروش است، اما منفی‌بودن صندوق‌های اهرمی نشان می‌دهد ترس و بی‌اعتمادی همچنان از بازار خارج نشده است.

کد خبر: ۲۳۷۹۴۴

چهارشنبه - ۲۴ تير ۱۴۰۵

آمارهای فوق مربوط به دقایق ابتدایی معاملات است و ممکن است تا پایان بازار تغییر کند. بازار سهام روز سه‌شنبه را با افت ۴۲ هزار و ۷۸ واحدی شاخص کل و قرارگرفتن آن در سطح ۴ میلیون و ۹۲۴ هزار واحد به پایان رسانده بود. شاخص هم‌وزن نیز ۰.۲۴ درصد کاهش یافت و در محدوده یک میلیون و ۳۲۳ هزار واحد ایستاد.

وضعیت بورس امروز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵

شاخص یا گروه

وضعیت ابتدای معاملات

شاخص کل بورس

حدود ۸ هزار واحد افزایش

سطح شاخص کل

۴ میلیون و ۹۳۲ هزار و ۴۳۰ واحد

گروه‌های با تقاضای بیشتر

دارویی، سیمان، فلزات اساسی و بخشی از پالایشی‌ها

صندوق‌های اهرمی

عمدتاً منفی و تحت فشار فروش

روند پنج روز گذشته

افت متوالی شاخص و خروج سنگین پول حقیقی

سبزشدن بورس به معنای پایان اصلاح نیست

رشد ۸ هزار واحدی شاخص کل در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای امیدوارکننده برای سهامداران باشد؛ به‌خصوص اینکه بورس در پنج جلسه گذشته پیوسته تحت فشار عرضه قرار داشت. بااین‌حال، مقایسه ابعاد رشد امروز با افت روزهای قبل تصویر محتاطانه‌تری ارائه می‌دهد.

شاخص کل در پایان هفته گذشته در محدوده پنج میلیون و ۲۸۶ هزار واحد قرار داشت، اما روز سه‌شنبه تا سطح چهار میلیون و ۹۲۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد. به این ترتیب، نماگر اصلی بازار در چند روز بیش از ۳۶۰ هزار واحد از ارتفاع خود را از دست داده است. رشد ۸ هزار واحدی صبح چهارشنبه تنها بخش کوچکی از این کاهش را جبران می‌کند و فعلاً بیشتر شبیه یک واکنش مثبت پس از افت سنگین است تا آغاز قطعی یک روند صعودی جدید.

برای تأیید بازگشت پایدار بورس، فقط سبزشدن شاخص کل کافی نیست. افزایش ارزش معاملات خرد، ورود پول حقیقی، کاهش صف‌های فروش و مثبت‌شدن صندوق‌های اهرمی باید هم‌زمان مشاهده شود. در غیر این صورت، ممکن است بازار پس از یک شروع مثبت دوباره با افزایش عرضه روبه‌رو شود.

خروج ۲۳.۵ همت پول؛ مهم‌ترین هشدار بازار

یکی از مهم‌ترین عواملی که مانع خوش‌بینی سریع به معاملات امروز می‌شود، ادامه خروج نقدینگی حقیقی است. آمار پنج روز معاملاتی اخیر نشان می‌دهد حدود ۲۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج شده است. تنها در معاملات سه‌شنبه، حدود سه هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی بیرون رفت.

این حجم خروج پول نشان می‌دهد بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد هنوز به پایداری بازار اطمینان ندارند. افزایش ارزش معاملات بدون توقف خروج نقدینگی نیز لزوماً علامت مثبتی نیست؛ زیرا ممکن است بخش قابل‌توجهی از گردش معاملات مربوط به فروش سهامداران و جابه‌جایی مالکیت در قیمت‌های پایین‌تر باشد.

در پایان معاملات سه‌شنبه حدود هفت هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان سفارش فروش بدون خریدار روی تابلو باقی مانده بود. هرچند تعداد نمادهای مثبت و منفی به تعادل نسبی نزدیک شد، باقی‌ماندن چنین حجمی از سفارش فروش نشان می‌دهد تقاضای مؤثر هنوز قدرت کافی برای جمع‌کردن تمام عرضه‌ها را به دست نیاورده است.

چرا دارویی‌ها و سیمانی‌ها مثبت شدند؟

در معاملات امروز، گروه‌های دارویی و سیمانی از نخستین صنایعی بودند که با تقاضای بیشتری مواجه شدند. این دو گروه در معاملات روز سه‌شنبه نیز عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از صنایع بزرگ داشتند و بخشی از نقدینگی به سمت آنها حرکت کرده بود. فلزات اساسی، کانه‌های فلزی و صنایع غذایی نیز در میان گروه‌هایی قرار داشتند که جریان پول مناسب‌تری را تجربه کردند.

تمرکز تقاضا بر دارویی‌ها و سیمانی‌ها را می‌توان نشانه‌ای از حرکت بخشی از سرمایه‌گذاران به سمت صنایع دارای محرک‌های داخلی و درآمدهای ریالی دانست. این برداشت یک تحلیل از رفتار نقدینگی است و دلیل قطعی رشد تمام نمادهای این صنایع محسوب نمی‌شود؛ زیرا وضعیت فروش، نرخ‌گذاری، هزینه انرژی و گزارش‌های مالی شرکت‌ها با یکدیگر متفاوت است.

در گروه فلزات اساسی نیز افزایش توجه معامله‌گران می‌تواند به جایگاه صادراتی شرکت‌ها، نرخ ارز و تحولات بازار جهانی کالاها مرتبط باشد. قیمت مس در بازار لندن در روز جاری در محدوده ۱۳ هزار و ۶۲۵ دلار در هر تن گزارش شده است؛ سطحی که همچنان برای شرکت‌های وابسته به فلزات پایه اهمیت دارد.

پالایشی‌ها از افزایش قیمت نفت سیگنال گرفتند؟

بخشی از نمادهای پالایشی نیز معاملات چهارشنبه را در محدوده مثبت آغاز کردند. هم‌زمان با تشدید دوباره تنش‌های ایران و آمریکا، قیمت نفت برنت روز چهارشنبه با رشد ۰.۷ درصدی به حدود ۸۵ دلار و ۳۱ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست‌تگزاس نیز در محدوده ۷۹ دلار و ۶۹ سنت معامله شد.

افزایش قیمت جهانی نفت معمولاً توجه معامله‌گران را به شرکت‌های پالایشی و انرژی‌محور جلب می‌کند، اما رشد نفت خام به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش سود پالایشگاه‌ها نیست. حاشیه سود پالایشی، اختلاف قیمت نفت و فرآورده‌ها، نرخ تسعیر ارز، فرمول قیمت‌گذاری خوراک و محصولات و سیاست‌های داخلی در سودآوری این شرکت‌ها نقش تعیین‌کننده دارند.

بنابراین مثبت‌شدن بخشی از پالایشی‌ها را باید واکنش اولیه بازار به تحولات جهانی و سیاسی دانست، نه نشانه قطعی بهبود سودآوری همه نمادهای این گروه.

چرا صندوق‌های اهرمی هنوز منفی هستند؟

مهم‌ترین نقطه ضعف معاملات امروز، ادامه فشار فروش در صندوق‌های اهرمی است. این صندوق‌ها به دلیل استفاده از سازوکار اهرم، نوسان‌هایی شدیدتر از بازار سهام تجربه می‌کنند و معمولاً حساسیت بیشتری به تغییر انتظارات معامله‌گران دارند.

داده‌های روز سه‌شنبه نشان می‌دهد واحدهای صندوق‌های اهرمی همچنان با حباب منفی معامله می‌شدند؛ یعنی قیمت بازار آنها پایین‌تر از ارزش خالص دارایی‌هایشان قرار داشت. تداوم این وضعیت بیانگر آن است که معامله‌گران حاضر نیستند با اطمینان کامل ریسک بیشتری بپذیرند و برای خرید واحدهای اهرمی همچنان تخفیف قابل‌توجهی مطالبه می‌کنند.

تا زمانی که صف‌های فروش این صندوق‌ها کاهش پیدا نکند و حباب منفی آنها جمع نشود، نمی‌توان از بازگشت کامل اعتماد به بازار سخن گفت. مثبت‌ماندن سهام بزرگ در کنار منفی‌بودن اهرمی‌ها ممکن است به این معنا باشد که تقاضای فعلی بیشتر محتاطانه و متمرکز بر خریدهای محدود است.

محدوده ۴.۹ میلیون واحد چرا اهمیت دارد؟

شاخص کل پس از افت‌های متوالی به کانال ۴.۹ میلیون واحدی بازگشته است. این محدوده از نظر روانی برای فعالان بازار اهمیت دارد، زیرا ازدست‌رفتن آن می‌تواند فشار فروش و نگرانی معامله‌گران را افزایش دهد. در مقابل، تثبیت شاخص بالای این سطح و عبور دوباره از پنج میلیون واحد می‌تواند بخشی از اعتماد ازدست‌رفته را بازگرداند.

البته شاخص کل به‌تنهایی معیار کاملی برای سنجش وضعیت بورس نیست. اگر چند نماد بزرگ و شاخص‌ساز مثبت باشند، شاخص کل ممکن است رشد کند؛ درحالی‌که بخش بزرگی از نمادهای کوچک همچنان منفی معامله شوند. به همین دلیل، رفتار شاخص هم‌وزن، تعداد نمادهای مثبت، ارزش صف‌های خرید و فروش و ورود یا خروج پول حقیقی باید در کنار شاخص کل بررسی شود.

سه علامت تعیین‌کننده برای ادامه معاملات امروز

نخستین علامت، پایداری تقاضا در نمادهای شاخص‌ساز است. اگر خریدها در فلزات، پالایشی‌ها و دیگر شرکت‌های بزرگ تا نیمه دوم بازار ادامه پیدا کند، امکان حفظ رنگ سبز شاخص بیشتر خواهد شد.

دومین علامت، وضعیت صندوق‌های اهرمی است. کاهش صف فروش و حرکت این صندوق‌ها به سمت تعادل می‌تواند نشانه افزایش ریسک‌پذیری معامله‌گران باشد. ادامه معاملات منفی آنها، قدرت موج صعودی را زیر سؤال می‌برد.

سومین علامت، جریان پول حقیقی است. بازار برای خروج از دوره اصلاح به ورود نقدینگی تازه نیاز دارد. اگر شاخص مثبت باشد اما خروج پول حقیقی ادامه یابد، سبزپوشی بورس شکننده باقی خواهد ماند.

پیش‌بینی بورس؛ بازگشت واقعی یا استراحت فروشندگان؟

در سناریوی خوش‌بینانه، کاهش فشار فروش، تثبیت تقاضا در گروه‌های لیدر و جمع‌شدن صف‌های فروش می‌تواند شاخص را بار دیگر به محدوده پنج میلیون واحد نزدیک کند. افزایش ارزش معاملات خرد و ورود پول حقیقی نیز این سناریو را تقویت خواهد کرد.

در سناریوی محتاطانه، معاملات امروز صرفاً یک توقف کوتاه پس از پنج روز ریزش است. در این حالت، فروشندگانی که در روزهای گذشته موفق به خروج نشده‌اند، ممکن است از افزایش قیمت‌ها برای عرضه دوباره استفاده کنند.

سناریوی منفی نیز همچنان به تحولات سیاسی وابسته است. تشدید تنش‌های ایران و آمریکا می‌تواند ریسک سیستماتیک بازار را افزایش دهد. هرچند رشد ارز و قیمت کالاهای جهانی ممکن است در ظاهر به نفع برخی شرکت‌های صادراتی باشد، افزایش نااطمینانی سیاسی معمولاً باعث کاهش تمایل سرمایه‌گذاران به نگهداری دارایی‌های پرریسک می‌شود. قیمت جهانی نفت نیز هم‌زمان با دور تازه تنش‌ها افزایش یافته است.

جمع‌بندی؛ بورس سبز شد، اما هنوز به تعادل نرسیده است

رشد حدود ۸ هزار واحدی شاخص کل در ابتدای معاملات چهارشنبه ۲۴ تیر، نخستین نشانه کاهش فشار فروش پس از چند روز نزولی است. افزایش تقاضا در دارویی‌ها، سیمانی‌ها، فلزات اساسی و بخشی از پالایشی‌ها می‌تواند زمینه بازگشت تدریجی بازار را فراهم کند.

بااین‌حال، افت بیش از ۳۰۰ هزار واحدی شاخص، خروج ۲۳.۵ همت پول حقیقی در پنج روز، باقی‌ماندن سفارش‌های فروش و منفی‌بودن صندوق‌های اهرمی اجازه نمی‌دهد رشد صبح چهارشنبه به‌عنوان پایان قطعی اصلاح بورس معرفی شود.

مسیر نهایی معاملات امروز را ماندگاری تقاضا، عملکرد شاخص هم‌وزن، وضعیت صندوق‌های اهرمی و جریان ورود یا خروج پول حقیقی مشخص خواهد کرد. تا آن زمان، سبزشدن تابلو را باید نشانه‌ای اولیه از عقب‌نشینی فروشندگان دانست، نه اثبات آغاز یک موج صعودی تازه.