طلا زیر فشار نفت و فدرال رزرو؛ چرا اونس جهانی با وجود تنش خاورمیانه افت کرد؟

قیمت جهانی طلا در معاملات روز جمعه کاهش یافت و در مسیر ثبت افت هفتگی قرار گرفت؛ اتفاقی که در نگاه اول با منطق سنتی بازارها سازگار نیست، چون طلا معمولاً در دوره‌های تنش ژئوپلیتیک به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه شناخته می‌شود. اما این بار رشد قیمت نفت در پی درگیری‌های تازه میان آمریکا و ایران، نگرانی‌های تورمی را بالا برده و احتمال افزایش نرخ بهره در آمریکا را تقویت کرده است؛ عاملی که جذابیت نگهداری طلا، این دارایی بدون بازده، را کاهش می‌دهد.

کد خبر: ۲۳۷۸۵۹

شنبه - ۲۰ تير ۱۴۰۵

قیمت هر اونس طلا در معاملات روز جمعه با افت محدود به حدود ۴۱۱۹ دلار و ۹۳ سنت رسید و در مجموع هفته، کاهش ۱.۷ درصدی را ثبت کرد. هم‌زمان قراردادهای آتی طلا در بازار کامکس نیویورک نیز با افت ۰.۶۵ درصدی تا محدوده ۴۱۱۳ دلار و ۷۰ سنت پایین آمد. رویترز نیز گزارش داده فشار اصلی بر بازار طلا از نگرانی‌های تورمی ناشی از رشد نفت و افزایش شرط‌بندی معامله‌گران روی بالا رفتن نرخ بهره آمریکا آمده است.

این ارقام نشان می‌دهد بازار طلا وارد فاز پیچیده‌ای شده است؛ فازی که در آن افزایش ریسک سیاسی الزاماً به معنای رشد قیمت طلا نیست. در شرایط عادی، تشدید بحران در خاورمیانه می‌تواند موج خرید امن در بازار فلزات گرانبها ایجاد کند، اما اکنون معامله‌گران بیشتر از خود جنگ، نگران پیامد اقتصادی آن هستند: نفت گران‌تر، تورم بالاتر و فدرال رزرو سخت‌گیرتر.

چرا طلا از تنش خاورمیانه سود نبرد؟

عامل اصلی افت طلا، پارادوکس نفت و نرخ بهره است. درگیری‌های تازه میان آمریکا و ایران قیمت نفت را بالا برده و همین رشد نفت می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل، تولید و در نهایت تورم مصرف‌کننده را افزایش دهد. رویترز در گزارشی جداگانه نوشته درگیری‌های اخیر آمریکا و ایران قیمت نفت و بنزین را بالا برده و فشار تازه‌ای بر بازار انرژی وارد کرده است.

در ظاهر، تورم باید به نفع طلا باشد، چون طلا به‌عنوان پوشش سنتی در برابر کاهش ارزش پول شناخته می‌شود. اما مسئله اینجاست که اگر تورم به افزایش نرخ بهره منجر شود، طلا تحت فشار قرار می‌گیرد. دلیل آن ساده است: طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، در حالی که اوراق قرضه و سپرده‌های دلاری با نرخ بهره بالاتر جذاب‌تر می‌شوند. بنابراین سرمایه‌گذار در چنین فضایی میان «پناهگاه امن» و «دارایی سودده» مقایسه می‌کند.

هشدار بارت ملک؛ بازار از تورم نفتی می‌ترسد

بارت ملک، رئیس جهانی استراتژی کالای TD Securities، عامل اصلی فشار فعلی بر بازار طلا را از سرگیری تنش‌ها میان آمریکا و ایران دانسته و گفته سرمایه‌گذاران در این مقطع تمایل زیادی به نگهداری طلا و نقره ندارند. او تأکید کرده نگرانی از تورم، به‌ویژه پس از رشد قیمت نفت، فدرال رزرو و سایر بانک‌های مرکزی را محتاط و هوشیار نگه می‌دارد.

این تحلیل نشان می‌دهد معامله‌گران فعلاً از زاویه سیاست پولی به طلا نگاه می‌کنند. اگر نفت بالاتر بماند و تورم دوباره شتاب بگیرد، بازار انتظار دارد بانک‌های مرکزی، به‌ویژه فدرال رزرو آمریکا، برای مهار تورم به سمت سیاست‌های انقباضی‌تر حرکت کنند. همین انتظار کافی است تا خریداران طلا عقب‌نشینی کنند.

نرخ بهره آمریکا؛ سایه سنگین روی طلا

بر اساس گزارش رویترز، معامله‌گران اکنون حدود ۶۹ درصد احتمال می‌دهند نرخ بهره آمریکا در ماه سپتامبر افزایش یابد. این عدد برای بازار طلا اهمیت زیادی دارد، چون هرچه احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر شود، فشار بر فلز زرد هم افزایش می‌یابد.

از سوی دیگر، سرمایه‌گذاران منتظر داده‌های تورمی هفته آینده و شهادت کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، هستند تا تصویر روشن‌تری از مسیر سیاست پولی آمریکا به دست بیاورند. اینوستوپدیا گزارش داده وارش قرار است نخستین گزارش نیم‌سالانه سیاست پولی خود را به کنگره ارائه کند و انتظار می‌رود بر تعهد فدرال رزرو برای مهار تورم تأکید کند؛ تورمی که همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد.

آژانس بین‌المللی انرژی چه هشدار داد؟

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده تشدید دوباره خصومت‌ها میان آمریکا و ایران می‌تواند پیش‌بینی این نهاد درباره مازاد بازار نفت در سال آینده را برهم بزند. طبق گزارش رویترز، بازار نفت در ماه گذشته با بازگشایی نسبی مسیرهای عرضه از شوک جنگ فاصله گرفته بود، اما تنش تازه می‌تواند این روند را تهدید کند.

اهمیت این هشدار برای بازار طلا در این است که نفت و طلا اکنون از مسیر تورم و نرخ بهره به هم وصل شده‌اند. اگر نفت به دلیل ریسک عرضه بالا بماند، تورم انتظاری رشد می‌کند. اگر تورم انتظاری رشد کند، احتمال سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر افزایش می‌یابد. و اگر نرخ بهره بالا برود، طلا با فشار فروش روبه‌رو می‌شود.

هند و چین؛ دو تصویر متفاوت از تقاضای فیزیکی

بازار فیزیکی طلا نیز تصویر یکدستی ندارد. رویترز گزارش داده طلا این هفته در هند با تخفیف قابل توجه معامله شده، نشانه‌ای از ضعف تقاضای مصرفی در یکی از بزرگ‌ترین بازارهای طلای جهان. در مقابل، تقاضا در چین پس از آنکه بانک مرکزی این کشور بزرگ‌ترین افزایش ماهانه ذخایر طلای خود در بیش از دو سال و نیم گذشته را در ژوئن ثبت کرد، ثابت مانده است.

این تفاوت نشان می‌دهد بازار جهانی طلا فقط به نرخ بهره و نفت وابسته نیست؛ رفتار مصرف‌کنندگان آسیایی و بانک‌های مرکزی نیز در تعیین روند قیمت نقش دارند. کاهش تقاضای فیزیکی در هند می‌تواند فشار کوتاه‌مدت بر قیمت را بیشتر کند، اما خرید بانک‌های مرکزی، به‌ویژه چین، همچنان یک عامل حمایتی بلندمدت برای طلا محسوب می‌شود.

نقره و پلاتین در چه وضعیتی هستند؟

در میان سایر فلزات گرانبها، نقره با افت ۰.۹۶ درصدی به ۶۰ دلار و ۱۷ سنت رسید. نقره معمولاً هم از فضای سرمایه‌گذاری و هم از تقاضای صنعتی اثر می‌گیرد؛ به همین دلیل در دوره‌های نگرانی از سیاست پولی و رشد اقتصادی، می‌تواند نوسان بیشتری نسبت به طلا داشته باشد. در مقابل، پلاتین با رشد ۱.۱۰ درصدی به ۱۶۳۳ دلار و ۸۰ سنت رسید؛ نشانه‌ای از اینکه همه فلزات گرانبها الزاماً در یک مسیر حرکت نمی‌کنند.

جمع‌بندی

افت قیمت طلا در روز جمعه فقط یک کاهش روزانه نبود؛ بازتاب یک تغییر مهم در نگاه بازار بود. سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً به تنش خاورمیانه به‌عنوان محرک خرید طلا نگاه نمی‌کنند، بلکه پیامد تورمی آن و واکنش احتمالی فدرال رزرو را هم در محاسبات خود قرار داده‌اند. به همین دلیل، رشد نفت به جای اینکه طلا را تقویت کند، فعلاً از مسیر افزایش احتمال نرخ بهره، بر آن فشار وارد کرده است.

در کوتاه‌مدت، سطح ۴۱۰۰ دلار برای اونس جهانی اهمیت روانی بالایی دارد. اگر داده‌های تورمی آمریکا قوی‌تر از انتظار باشد یا لحن کوین وارش در کنگره انقباضی‌تر ارزیابی شود، طلا ممکن است دوباره زیر فشار قرار بگیرد. اما اگر تنش‌های نفتی کاهش یابد یا نشانه‌هایی از کنترل تورم دیده شود، خریداران می‌توانند به بازار بازگردند. فعلاً پیام بازار روشن است: طلا هنوز پناهگاه امن است، اما در برابر نرخ بهره بالا و تورم نفتی، آسیب‌ناپذیر نیست.