پیش‌ بینی قیمت خودرو تا پایان تابستان ۱۴۰۵ | بازار به کف سخت رسید؟

بازار خودرو پس از چند هفته اصلاح قیمت، وارد مرحله‌ای شده که برخی کارشناسان آن را «کف سخت قیمت» می‌نامند؛ نقطه‌ای که در آن رکود معاملات همچنان سنگین است، اما احتمال ریزش شدید قیمت‌ها کاهش یافته است. مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است قیمت‌ها پس از تعدیل اواخر خرداد، طی دو هفته اخیر به محدوده‌ای رسیده‌اند که کاهش جدی‌تر آن با واقعیت‌های اقتصادی کشور همخوانی ندارد. افت تولید، رشد هزینه‌های ساخت، فشارهای تورمی و انتظار خریداران برای نتیجه مذاکرات، بازار خودرو را در وضعیتی قرار داده که نه خریدار واقعی وارد میدان می‌شود و نه فروشنده حاضر به عقب‌نشینی سنگین است.

کد خبر: ۲۳۷۷۶۴

سه‌شنبه - ۱۶ تير ۱۴۰۵

مفهوم «کف سخت» یعنی قیمت‌ها پس از یک دوره اصلاح، به محدوده‌ای می‌رسند که افت بیشتر از آن دشوار می‌شود. فرزانه گفته اصلاح قیمت خودرو از اواخر خرداد آغاز شد و حالا پس از حدود دو هفته، بازار به نقطه‌ای رسیده که فعالان آن کاهش بیشتر قیمت‌ها را چندان محتمل نمی‌دانند. این تحلیل در شرایطی مطرح شده که رکود همچنان بر نمایشگاه‌ها و معاملات سایه انداخته و بسیاری از خریداران مصرفی، خرید را عقب انداخته‌اند.

این وضعیت نشان می‌دهد بازار خودرو فعلاً نه در فاز رونق است و نه در مسیر سقوط آزاد. قیمت‌ها از هیجان افزایشی اردیبهشت و خرداد فاصله گرفته‌اند، اما عوامل بنیادین بازار اجازه نمی‌دهند افت قیمت به شکل سنگین ادامه پیدا کند.

چرا قیمت خودرو بیشتر کاهش نمی‌یابد؟

مهم‌ترین مانع کاهش قیمت، افزایش هزینه تولید و افت تیراژ است. طبق گزارش تجارت‌نیوز از اظهارات فرزانه، تیراژ تولید خودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصد کاهش داشته و هزینه‌های تولید نیز به‌طور میانگین بین ۷۰ تا ۱۲۰ درصد رشد کرده است.

وقتی تولید کاهش پیدا می‌کند، عرضه مؤثر در بازار محدود می‌شود. از طرف دیگر، وقتی هزینه تولید بالا می‌رود، خودروساز و فروشنده بازار آزاد هر دو در برابر کاهش قیمت مقاومت می‌کنند. بنابراین حتی اگر تقاضا ضعیف باشد، بازار فقط تا حد مشخصی افت می‌کند و بعد وارد فاز سکون می‌شود.

قیمت خودرو فقط به دلار وابسته نیست

یکی از خطاهای رایج در تحلیل بازار خودرو، وابسته دانستن تمام نوسانات قیمت به دلار است. نرخ ارز بی‌تردید روی قیمت خودرو اثر دارد، اما تنها عامل تعیین‌کننده نیست. هزینه قطعات، نرخ ارز گمرکی، دستمزد، انرژی، سیاست قیمت‌گذاری، تیراژ تولید، کسری بودجه دولت و انتظارات تورمی همگی در قیمت نهایی خودرو نقش دارند.

فرزانه نیز تأکید کرده نرخ ارز تنها متغیر اثرگذار نیست و مجموعه‌ای از شاخص‌های کلان اقتصادی، از جمله هزینه تولید و وضعیت بودجه‌ای دولت، در تعیین قیمت خودرو نقش جدی دارند.

رکود بازار خودرو تا پایان تابستان ادامه دارد؟

بر اساس ارزیابی این کارشناس، رکود سنگین و چندلایه بازار خودرو دست‌کم تا پایان تابستان ادامه خواهد داشت. یکی از دلایل اصلی این رکود، فضای انتظار ناشی از مذاکرات است. به گفته فرزانه، بازه زمانی ۶۰ روزه مذاکرات باعث شده بازارهای سرمایه‌ای و اقتصادی، از جمله خودرو، در حالت انتظار قرار بگیرند.

در چنین فضایی، خریدار واقعی تصمیم خود را عقب می‌اندازد و فروشنده نیز به امید تغییر شرایط حاضر به فروش با تخفیف سنگین نمی‌شود. نتیجه، بازاری کم‌معامله و قفل‌شده است؛ بازاری که قیمت دارد، اما معامله در آن به سختی انجام می‌شود.

آیا تا پایان تابستان خودرو ارزان‌تر می‌شود؟

سناریوی کاهش محدود قیمت‌ها همچنان منتفی نیست، اما انتظار ریزش بزرگ منطقی به نظر نمی‌رسد. فرزانه گفته در خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن است برخی فعالان بازار برای حفظ جریان معاملات، حدود پنج درصد دیگر قیمت‌ها را تعدیل کنند، اما کاهش محسوس و گسترده تا پایان تابستان دور از انتظار است.

بنابراین خریدارانی که منتظر افت سنگین قیمت هستند، با بازاری مواجه‌اند که بیشتر از آنکه آماده سقوط باشد، در وضعیت انتظار و مقاومت قرار دارد. بازار خودرو فعلاً ارزان نشده؛ فقط از فاز رشد هیجانی وارد مرحله رکود و اصلاح محدود شده است.

توافق احتمالی هم قیمت خودرو را یک‌شبه پایین نمی‌آورد

بخشی از خریداران تصور می‌کنند اگر مذاکرات به نتیجه برسد، قیمت خودرو ناگهان کاهش سنگینی خواهد داشت. اما کارشناسان معتقدند حتی توافق سیاسی هم نمی‌تواند فوراً هزینه تولید، تیراژ، زیان خودروسازان و ساختار قیمت‌گذاری را تغییر دهد.

به همین دلیل، احتمال افت‌هایی مانند ۳۰ یا ۵۰ درصدی قیمت خودرو با واقعیت‌های فعلی اقتصاد سازگار نیست. توافق احتمالی ممکن است انتظارات تورمی را آرام کند، اما برای کاهش پایدار قیمت خودرو، بازار به رشد تولید، ثبات اقتصادی و بهبود قدرت خرید نیاز دارد.

قیمت‌گذاری دستوری؛ عامل تشدید بحران

یکی از محورهای مهم تحلیل فرزانه، انتقاد از قیمت‌گذاری دستوری است. او معتقد است فریز قیمت‌ها و سرکوب دستوری نرخ خودرو، مانند سم برای بازار عمل می‌کند. دلیل این نگاه روشن است: وقتی قیمت کارخانه با هزینه واقعی تولید همخوانی ندارد، زیان خودروسازان افزایش می‌یابد، تولید افت می‌کند و فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد بیشتر می‌شود.

البته آزادسازی قیمت هم اگر ناگهانی و بدون برنامه باشد، می‌تواند شوک تازه‌ای به مصرف‌کننده وارد کند. بنابراین مسیر منطقی، اصلاح تدریجی قیمت‌گذاری، افزایش تولید، شفافیت عرضه و کنترل شیب افزایش قیمت‌هاست.

جدول عوامل اثرگذار بر بازار خودرو تا پایان تابستان

عامل اثرگذار

اثر احتمالی بر بازار

رکود معاملات

کاهش حجم خرید و فروش

افت ۵۰ درصدی تولید

جلوگیری از ریزش سنگین قیمت

رشد ۷۰ تا ۱۲۰ درصدی هزینه تولید

تقویت کف قیمتی خودرو

مذاکرات سیاسی

تشدید رفتار انتظاری خریداران

نرخ ارز و ارز گمرکی

اثرگذاری بر هزینه واردات و قطعات

قیمت‌گذاری دستوری

افزایش ابهام میان کارخانه و بازار

کاهش قدرت خرید

ادامه رکود مصرف‌کننده واقعی

احتمال افزایش دوباره قیمت کارخانه‌ای خودرو

یکی از ریسک‌های مهم بازار، احتمال افزایش دوباره قیمت کارخانه‌ای خودروهاست. فرزانه گفته طی ۴۵ روز گذشته بازار چند مرحله افزایش قیمت را تجربه کرده و اکنون نیز شنیده می‌شود خودروسازان درخواست افزایش قیمت جدیدی ارائه کرده‌اند. این موضوع، اگر به تصمیم رسمی تبدیل شود، می‌تواند دوباره انتظارات بازار آزاد را تحت تأثیر قرار دهد.

اگر قیمت کارخانه‌ای افزایش یابد، ممکن است بازار آزاد نیز در کوتاه‌مدت واکنش نشان دهد؛ هرچند رکود معاملات اجازه جهش سریع و فراگیر را به‌راحتی نمی‌دهد. در چنین وضعیتی، احتمالاً بازار وارد فاز نوسان محدود، مقاومت قیمتی و معاملات کم‌حجم خواهد شد.

جمع‌بندی

بازار خودرو پس از موج اصلاح قیمت، اکنون به محدوده‌ای رسیده که کارشناسان از آن به عنوان «کف سخت قیمت» یاد می‌کنند. رکود سنگین معاملات ادامه دارد، اما افت ۵۰ درصدی تولید، رشد ۷۰ تا ۱۲۰ درصدی هزینه‌های تولید، فشارهای تورمی و احتمال افزایش دوباره قیمت کارخانه‌ای، امکان کاهش محسوس قیمت‌ها تا پایان تابستان را کمرنگ کرده است.

سناریوی محتمل بازار خودرو تا پایان تابستان، ادامه رکود همراه با نوسان محدود است. کاهش جزئی قیمت برخی خودروها ممکن است، اما ریزش سنگین با شرایط فعلی تولید و اقتصاد همخوانی ندارد. پیام اصلی بازار برای خریداران این است: خودروها از فاز رشد هیجانی فاصله گرفته‌اند، اما هنوز نشانه‌ای از سقوط بزرگ قیمت دیده نمی‌شود.