بازگشت نقدینگی به بورس / سهامداران دوباره به بازار امیدوار شدند؟

بازار سرمایه تهران پس از حدود ۸۰ روز توقف و محدودیت معاملاتی، در نخستین هفته کامل خردادماه نشانه‌های جدی از بازگشت نقدینگی، کاهش هیجانات و احیای اعتماد را از خود نشان داد؛ به طوری که شاخص کل بورس تهران دوباره وارد کانال ۴ میلیون واحدی شد و ارزش معاملات نیز به سطوح بالایی رسید.

کد خبر: ۲۳۶۸۶۵

جمعه - ۰۸ خرداد ۱۴۰۵

بازار سرمایه که پس از حدود ۸۰ روز توقف و محدودیت معاملاتی، بار دیگر فعالیت عادی خود را از سر گرفته، حالا در چهار روز معاملاتی دوم تا پنجم خرداد نشانه‌هایی جدی از بازگشت نقدینگی، کاهش رفتار‌های هیجانی و احیای انتظارات مثبت را مخابره کرده است.

شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات سه‌شنبه پنجم خردادماه با جهشی قابل توجه، برای نخستین بار پس از ماه‌ها دوباره وارد کانال ۴ میلیون واحدی شد؛ سطحی که برای فعالان بازار نه فقط یک عدد، بلکه یک مرز روانی مهم تلقی می‌شود. در همین روز شاخص کل بیش از ۸۰ هزار واحد رشد کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد موج تقاضا تنها محدود به نماد‌های بزرگ نبوده و کلیت بازار در مسیر صعود قرار گرفته است. ارزش معاملات بورس نیز از ۶۷ هزار میلیارد تومان عبور کرد که یکی از بالاترین سطوح معاملاتی ماه‌های اخیر به شمار می‌رود.

اما در شرایطی که برخی فعالان بازار انتظار شکل‌گیری صف‌های فروش سنگین را داشتند، جریان معاملات نشان داد فضای بازار نسبت به روز‌های ابتدایی بازگشایی آرام‌تر شده و بخشی از معامله گران بار دیگر به خرید سهام روی آورده‌اند.

در ادامه معاملات روز یکشنبه و دوشنبه نیز روند صعودی بازار تداوم یافت. در روز چهارم خرداد، شاخص کل بورس با رشد بیش از ۸۳ هزار واحدی به سطح ۳ میلیون و ۹۹۳ هزار واحد رسید و تنها چند هزار واحد تا فتح کانال ۴ میلیونی فاصله داشت. هم‌زمان شاخص هم وزن نیز بیش از ۲۳ هزار واحد رشد کرد؛ آماری که اهمیت زیادی برای تحلیلگران دارد، زیرا نشان می‌دهد رشد بازار تنها ناشی از تحرک چند نماد بزرگ نبوده و سهام کوچک‌تر نیز در مدار صعود قرار گرفته‌اند.

بورس چگونه از شوک تعطیلی عبور کرد؟

بازگشایی بازار سرمایه پس از حدود ۸۰ روز تعطیلی و محدودیت ناشی از شرایط جنگی، یکی از مهم‌ترین ریسک‌های اقتصادی ماه‌های اخیر بود. بسیاری از کارشناسان نسبت به شکل گیری موج سنگین خروج سرمایه و افت شدید شاخص‌ها هشدار می‌دادند، اما روند معاملات هفته نخست خرداد تصویر متفاوتی ارائه کرد.

به نظر می‌رسد مجموعه‌ای از عوامل هم زمان باعث شد بازار بتواند سریع‌تر از انتظار از شوک اولیه عبور کند. نخستین عامل، حمایت گسترده حقوقی‌ها و صندوق‌های تثبیت بازار بود. گزارش‌ها نشان می‌دهد طی روز‌های ابتدایی بازگشایی، منابع قابل توجهی از سوی نهاد‌های حمایتی به بازار تزریق شد تا از شکل‌گیری رفتار‌های هیجانی جلوگیری شود. برخی گزارش‌ها از ورود حدود ۲.۶ هزار میلیارد تومان پول تازه به بدنه بازار حکایت دارد؛ رقمی که نقش مهمی در تقویت سمت تقاضا ایفا کرد.

عامل دوم به ارزندگی بازار بازمی‌گردد. در ماه‌های گذشته و در جریان رکود فرسایشی بورس، نسبت قیمت به سود بسیاری از شرکت‌ها به محدوده‌های جذابی رسیده بود. برآورد‌ها نشان می‌دهد نسبت P/E بازار اکنون در محدوده ۶.۴ واحد قرار گرفته؛ سطحی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، برای سرمایه‌گذاران میان‌مدت و بلندمدت جذاب ارزیابی می‌شود.

از سوی دیگر، رشد نرخ ارز توافقی، بهبود نسبی قیمت‌های جهانی فلزات و کالا‌های پایه و انتظارات تورمی نیز باعث شد نگاه بخشی از سرمایه‌گذاران دوباره به سمت صنایع صادرات‌محور معطوف شود. همین مسئله سبب شد گروه‌های فلزی، معدنی، پتروشیمی و پالایشی در کانون توجه بازار قرار گیرند.

در جریان معاملات این چهار روز، نماد‌های بزرگ کالایی و بانکی بیشترین تأثیر را بر رشد شاخص کل داشتند. نماد‌هایی مانند «فملی»، «شتران»، «شپنا»، «وبملت» و «خودرو» جزو پرتراکنش‌ترین و اثرگذارترین نماد‌های بازار بودند و نقش مهمی در حفظ فضای مثبت ایفا کردند. گزارش‌های معاملاتی نشان می‌دهد در بسیاری از روزها، صف‌های خرید در نماد‌های پالایشی و فلزی از ساعات ابتدایی معاملات شکل گرفت و تا پایان بازار نیز حفظ شد.

در کنار نماد‌های شاخص‌ساز، صنایع کوچک‌تر نیز با افزایش تقاضا همراه شدند. رشد هم زمان شاخص هم‌وزن و افزایش تعداد نماد‌های مثبت بازار، نشانه‌ای از فراگیر بودن موج صعودی بود. در گروه‌های دارویی، غذایی و برخی سهم‌های ریالی نیز افزایش حجم معاملات و ورود نقدینگی مشاهده شد.

یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های مثبت هفته اخیر، بازگشت تدریجی پول حقیقی به بازار بود. پس از ماه‌ها خروج سرمایه خرد از بورس، حالا داده‌های معاملاتی نشان می‌دهد بخشی از سرمایه گذاران حقیقی دوباره به بازار بازگشته‌اند. افزایش ارزش معاملات خرد، رشد تعداد خریداران حقیقی و کاهش شدت عرضه‌ها، همگی نشانه‌هایی از بهبود انتظارات معامله‌گران محسوب می‌شود.

برخی تحلیلگران معتقدند بخشی از این نقدینگی از بازار‌های موازی مانند طلا و ارز وارد بورس شده است. در شرایطی که بازار‌های موازی طی ماه‌های گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کرده بودند، بسیاری از سهام بورسی همچنان پایین‌تر از ارزش ذاتی خود معامله می‌شدند و همین مسئله باعث شد بخشی از سرمایه‌ها دوباره به سمت بازار سهام حرکت کند.

آیا صعود بورس ادامه دار است؟

با وجود فضای مثبت هفته نخست خرداد، کارشناسان همچنان نسبت به پایداری روند صعودی محتاط هستند. بورس تهران همچنان تحت تأثیر ریسک‌های سیاسی، تحولات منطقه‌ای و سیاست گذاری اقتصادی قرار دارد و هرگونه تغییر در این متغیر‌ها می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد.

با این حال، آنچه در معاملات روز‌های اخیر اهمیت دارد، عبور بازار از فضای ترس و نااطمینانی است. بورس توانسته پس از یک دوره طولانی تعطیلی و فضای جنگی، دوباره به نقطه‌ای بازگردد که تحلیل سودآوری شرکت‌ها، گزارش‌های مالی و چشم‌انداز صنایع در کانون توجه معامله‌گران قرار گیرد.

اکنون سه متغیر کلیدی برای تداوم روند صعودی بازار اهمیت دارد؛ نخست حفظ جریان ورود پول حقیقی، دوم تداوم حمایت سیاست‌گذار از نقدشوندگی بازار و سوم ثبات نسبی در فضای سیاسی و اقتصادی. اگر این سه عامل در هفته‌های آینده نیز حفظ شود، بورس تهران می‌تواند پس از ماه‌ها رکود و بی‌اعتمادی، وارد مرحله‌ای تازه از رونق تدریجی شود.

فتح دوباره کانال ۴ میلیون واحدی را شاید بتوان مهم‌ترین پیام بورس در هفته نخست خرداد دانست؛ پیامی که نشان می‌دهد بازار سرمایه تلاش می‌کند از سایه جنگ، تعطیلی و نااطمینانی فاصله بگیرد و بار دیگر به مدار تحلیل و سرمایه‌گذاری بازگردد.