جزییات جدید از طرح خرید متری مسکن در تهران اعلام شد/ با یک میلیون تومان هم می‌شود خانه خرید؟

«خانه‌ریز» در واقع امتیاز ۰.۰۱ متر مربع از یک ملک مشخص به‌صورت مشاعی است.

کد خبر: ۲۳۶۶۱۳

يکشنبه - ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵

با افزایش قیمت مسکن و دشوارتر شدن خانه‌دار شدن برای اقشار متوسط و کم‌درآمد، طی سال‌های اخیر ایده‌های مختلفی برای تسهیل سرمایه‌گذاری مردم در بازار مسکن مطرح شده است؛ ایده‌هایی که هدف آنها ایجاد امکان مشارکت شهروندان با سرمایه‌های خرد در پروژه‌های ساختمانی و حفظ ارزش دارایی مردم در برابر تورم بوده است. در همین راستا، شهرداری تهران در پاییز سال گذشته از اجرای طرحی با عنوان «خانه‌ریز» رونمایی کرد؛ طرحی که قرار است امکان ورود مردم به بازار مسکن را حتی با سرمایه‌هایی در حد یک میلیون تومان فراهم کند.

شهرداری تهران اعلام کرده بود که در قالب این طرح، شهروندان می‌توانند به جای خرید یک واحد کامل مسکونی، بخش‌های کوچک و متری از پروژه‌های ساختمانی را خریداری کرده و به مرور زمان مالک بخشی از یک پروژه یا حتی یک واحد کامل شوند.

بر اساس توضیحاتی که در زمان رونمایی اولیه ارائه شد، «خانه‌ریز» در واقع امتیاز ۰.۰۱ متر مربع از یک ملک مشخص به‌صورت مشاعی است. به این معنا که هر فرد متناسب با میزان پس‌انداز خود می‌تواند تعداد مشخصی از خانه‌ریزها را خریداری کند و به تدریج سرمایه خود را در پروژه‌های ساختمانی افزایش دهد.

طبق سازوکار تعریف شده برای این طرح، اگر فرد یا افرادی تا پایان یک پروژه موفق به تکمیل میزان لازم خانه‌ریز برای مالکیت کامل یک واحد نشوند، امکان انتقال سرمایه آنها به پروژه‌های بعدی فراهم خواهد بود تا در یک بازه زمانی بلندمدت بتوانند به مالکیت یک واحد کامل دست پیدا کنند. همچنین در صورت انصراف، افراد می‌توانند خانه‌ریزهای خود را به قیمت روز واگذار کنند و علاوه بر سود ناشی از مشارکت در ساخت، از افزایش ارزش ملک نیز بهره‌مند شوند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح، قابلیت معامله خانه‌ریزها در بازار ثانویه است؛ موضوعی که به گفته مدیران شهری باعث می‌شود سرمایه‌گذاران هر زمان که بخواهند بتوانند از پروژه خارج شوند یا دارایی خود را به پروژه دیگری منتقل کنند.

شهرداری تهران همچنین معتقد است این مدل علاوه بر کمک به خانه‌دار شدن تدریجی مردم، می‌تواند به رونق صنعت ساخت‌وساز نیز کمک کند؛ صنعتی که سهم قابل توجهی در اقتصاد کشور دارد و بسیاری از حوزه‌های اقتصادی به آن وابسته هستند.

خاصه‌باف، مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران، پیش‌تر درباره مزایای این طرح گفته بود: «مهم‌ترین امتیاز این طرح برای مردم است. از یک سو سرمایه شهروندان در برابر تورم ملک حفظ می‌شود و از سوی دیگر مردم می‌توانند در سود حاصل از ساخت‌وساز شریک شوند.»

وی همچنین تأکید کرده بود که شهرداری تهران در این طرح صرفاً به دنبال فروش دارایی نیست، بلکه تلاش دارد زمینه مشارکت واقعی مردم در پروژه‌های اقتصادی را فراهم کند.

به گفته خاصه‌باف، نظارت بر قیمت‌گذاری، کنترل روند پیشرفت پروژه‌ها، تضمین ادامه ساخت‌وساز و امکان تبادل و خرید و فروش دارایی‌ها از طریق بسترهای دیجیتال از جمله ویژگی‌هایی است که برای این طرح تعریف شده است.

علت تأخیر در اجرای طرح «خانه‌ریز»

این طرح قرار بود در اسفندماه سال گذشته به‌صورت رسمی وارد مرحله عرضه عمومی شود، اما همزمانی آن با شرایط جنگی و فضای ناپایدار ناشی از تحولات منطقه‌ای، اجرای آن را به تعویق انداخت؛ موضوعی که باعث شد برای چند ماه خبری از آغاز رسمی پروژه منتشر نشود.

اکنون مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران، جزئیات تازه‌ای از روند اجرای این طرح و زمان آغاز فعالیت رسمی آن ارائه کرده است.

خاصه‌باف در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به تأخیر در اجرای پروژه اظهار کرد: سال گذشته جزئیات این طرح و اهداف آن تشریح شد و قرار بود عرضه اولیه پروژه در اسفندماه انجام شود، اما همزمانی با شرایط جنگی و تلاطم‌های ناشی از آن، اجرای طرح را با تأخیر مواجه کرد.

وی گفت: در آن مقطع به دلیل فضای ناپایدار و ابهاماتی که برای مردم وجود داشت، زمان مناسبی برای عرضه اولیه پروژه نبود و به همین دلیل تصمیم گرفتیم اجرای آن را به تعویق بیندازیم تا شرایط برای ورود شهروندان شفاف‌تر و مطمئن‌تر شود.

مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران افزود: طی هفته گذشته کمپین تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی پروژه آغاز شده و تیم‌های اجرایی در حال تولید محتوا و آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم هستند. همچنین بخشی از ایرادات فنی و حقوقی پروژه نیز برطرف شده است.

جزئیات آغاز عرضه عمومی پروژه

وی ادامه داد: یکی از موانع اصلی آغاز پروژه، صدور پروانه شهرسازی بود که خوشبختانه هفته گذشته صادر شد و اگر شرایط طبق برنامه پیش برود، تا پایان اردیبهشت یا حداکثر هفته نخست خرداد، عرضه عمومی پروژه آغاز خواهد شد.

خاصه‌باف با اشاره به آغاز عملیات اجرایی پروژه تصریح کرد: سرمایه‌گذار پروژه از هفته آینده عملیات تجهیز کارگاه و اجرای پروژه را آغاز می‌کند. محل اجرای این طرح در منطقه ۵ تهران در نظر گرفته شده و تمامی اطلاعات مربوط به پروانه، نقشه‌ها و پلان‌های پروژه در سامانه بارگذاری خواهد شد.

وی درباره ظرفیت پروژه و میزان مشارکت شهروندان گفت: برای فاز نخست پروژه، حدود ۶۸۰ هزار متر مربع مساحت خالص مسکونی در نظر گرفته شده است که بخشی از آن متعلق به شهرداری تهران و حدود ۴۰ درصد آن سهم سرمایه‌گذار خواهد بود.

مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران توضیح داد: عرضه سهام پروژه به‌صورت تدریجی انجام می‌شود و این‌گونه نیست که تمام ظرفیت پروژه به‌صورت یکجا وارد بازار شود. به عنوان مثال ممکن است در مرحله نخست بخشی از ظرفیت در خردادماه و بخش دیگری در ماه‌های بعد عرضه شود.

وی درباره نحوه مشارکت مردم در این طرح خاطرنشان کرد: شهروندان می‌توانند از طریق سامانه «شهرزاد» و با ایجاد حساب کاربری و شارژ کیف پول خود، از مبالغ پایین حتی یک میلیون تومان در این پروژه سرمایه‌گذاری کنند.

خاصه‌باف افزود: ارزش سهام افراد متناسب با پیشرفت فیزیکی پروژه و قیمت روز ملک افزایش پیدا می‌کند و کارشناسان رسمی به‌صورت ماهانه ارزش‌گذاری پروژه را انجام خواهند داد. در نتیجه سرمایه افراد همزمان با رشد پروژه و تورم بازار مسکن افزایش خواهد یافت.

وی ادامه داد: شهروندان هر زمان که بخواهند می‌توانند سهام خود را در بازار ثانویه عرضه کنند و در صورتی که خریداری وجود نداشته باشد، مجموعه متعهد است سهام را با ۱۰ درصد کمتر از قیمت روز خریداری کند تا اصل سرمایه و سود منطقی افراد حفظ شود.

مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران با بیان اینکه هدف اصلی این طرح، ایجاد امکان خانه‌دار شدن تدریجی برای شهروندان است، گفت: امروز خرید یک واحد مسکونی در تهران به سرمایه چند میلیارد تومانی نیاز دارد، اما در این مدل افراد می‌توانند با سرمایه‌های خرد وارد بازار شوند و به مرور زمان دارایی ملکی خود را افزایش دهند.

وی تأکید کرد: شهروندان می‌توانند در بازه‌ای هشت تا ۱۵ ساله، متناسب با توان مالی خود به مالک بخشی از یک واحد مسکونی یا حتی یک واحد کامل تبدیل شوند و این مسئله می‌تواند انگیزه خانه‌دار شدن را در میان اقشار مختلف جامعه افزایش دهد.

خاصه‌باف در پایان گفت: عملیات اجرایی پروژه آغاز شده و سرمایه‌گذار در حال تجهیز کارگاه است. حتی در صورت بروز شرایط خاص، روند اجرای پروژه متوقف نخواهد شد و برنامه‌ریزی‌ها برای ادامه فعالیت‌ها انجام شده است.

با وجود توضیحات ارائه شده از سوی مسئولان شهری، طرح «خانه‌ریز» همچنان با پرسش‌هایی از سوی کارشناسان و فعالان بازار مسکن مواجه است؛ از جمله اینکه این مدل تا چه اندازه می‌تواند در عمل به خانه‌دار شدن اقشار متوسط کمک کند و آیا ساختار حقوقی و اقتصادی آن توان حفظ سرمایه مردم در شرایط نوسانی بازار را خواهد داشت یا خیر.

با این حال، شهرداری تهران این طرح را یکی از مدل‌های جدید مشارکت مردمی در اقتصاد شهری می‌داند و معتقد است در صورت موفقیت، می‌تواند الگوی تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری خرد در حوزه مسکن و توسعه شهری ایجاد کند؛ الگویی که به گفته مدیران شهری، هدف نهایی آن افزایش مشارکت شهروندان و کاهش فاصله مردم با بازار مسکن است.