چرا کسی درباره قیمت خودرو حرف نمی‌زند؟ سکوت وزارت صمت، دلالها را به تحرک واداشته است

بازار خودرو که روزی تغییر قیمت پراید در آن صندلی وزارت را جابه‌جا می‌کرد، امروز به بساط دلال‌مآبانه‌ای بدل شده که در غیاب یک ناظر قدرتمند افسار را به دست گرفته است.

کد خبر: ۲۳۶۲۵۶

چهارشنبه - ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵

این بازار تا جایی می‌تازد که فاصله بین قیمت‌ها از زمانی که بخوابید تا صبح که دوباره چشمانتان را باز کنید با درصد و عدد و رقم قابل محاسبه است.

البته درحالی‌که بازار هنوز خاطره برکناری مدیرعامل ایران خودرو را از یاد نبرده، کارشناسان معتقدند که باید بین قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد تمایز قائل شد. تأثیر رشد افسارگسیخته قیمت ناشی از آسیب به تامین‌کننده اصلی ورق موردنیاز برای خودروسازی از یک‌سو و اختلال در تولید واحدهای پتروشیمی از سوی دیگر واقعیت‎‌هایی غیرقابل انکار است؛ اما با توجه به مسیرهای جایگزین مثل استفاده از ظرفیت بالقوه سایر واحدهای فولادی و واردات به نظر می‌رسد در کنار جوّ روانی بازار که انتظار افزایش قیمت را دارد، بازار خودرو به شیوه اغراق‌آمیز و بیش از حد کارشناسی موردانتظار، افزایش‌های ساعتی را ثبت می‌کند.

به‌رغم آنکه اغلب کارشناسان بر سر متضرر شدن بازار خودرو در اثر واقعی نبودن قیمت و به‌زعم آن‌ها «قیمت‌گذاری دستوری» تفاهم نظر دارند، اما رد این زخم که پس از افزایش در چند مرحله در طول سال گذشته در حال بهبود بود با ورود موجی از افزایش‌های چندصد میلیونی، حالا مشتریان دچار پدیده‌ای شبیه به «فریز شدن» در بازار شده‌اند؛ بازاری ملتهب با قیمت‌هایی که بیشتر به درد آگهی‌های نجومی در اپلیکیشن‌های خرید و فروش می‌خورد و مشتریانی که عرصه را خالی کرده‌اند. سؤال این است؛ این وضعیت قرار است تا کجا ادامه پیدا کند و این حباب دست‌ساز چه زمانی قرار است خالی شود؟

شوک میلیاردی به خودروهای میلیونی
نگاه اجمالی به جدول قیمت‌ها نشان می‌دهد خودروهایی که به نظر می‌رسید روزی قرار است در خدمت «طبقه متوسط» جامعه باشند، اکنون در نقطه‌ای بسیار دور از دسترس این طبقه قرار گرفته‌اند.

اعداد و ارقام بازار خودرو به‌ویژه درباره خودروهای میان‌رده به شکل عجیبی رشد پیدا کرده است. خودروی کوییک که تا همین اسفندماه سال گذشته حوالی 600 تا 700 میلیون تومان معامله می‌شد، حالا تا یک میلیارد و 200 میلیون تومان قیمت پیدا کرده است. رشد قیمت حتی به روز هم رسیده است. به‌عنوان نمونه تنها در یک روز گذشته قیمت دنا پلاس اتوماتیک ۱۲۰ میلیون تومان افزایش یافته تا این خودرو سقف 2 میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان را رد کند. قیمت پژو ۲۰۷ اتوماتیک با رشد قابل‌توجه ۲۸۰ میلیون تومانی نسبت به روز گذشته، به 2 میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان رسیده و قیمت تارا اتوماتیک V4روز گذشته با افزایش ۲۲۰ میلیون تومانی به دو میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان صعود کرده است. همین‌طور قیمت ساینا اتوماتیک با افزایش ۱۳۰ میلیون تومانی به یک میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان رسیده است. قیمت ساینا S با رشد ۹۵ میلیون تومانی در بازار آزاد به یک میلیارد و ۲۲۵ میلیون تومان رسید. این خودرو همچنان در مسیر افزایشی باقی ماند. شاهین اتوماتیک G نیز با جهش ۱۴۰ میلیون تومانی به 2 میلیارد و ۴۴۰ میلیون تومان رسید و در محدوده قیمتی بالایی تثبیت شد. همچنین قیمت دیروز کوییک S نسبت به روز گذشته‌اش ۱۱۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرد و در کانال یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی قرار گرفت.

ورق هست، جا برای دلالی نیست
یکی از نگرانی‌های جدی بازار خودرو و فعالان و مشتریان، تأمین ورق موردنیاز تولید خودرو در کشور است. در این شرایط شرکت فولاد مبارکه اصفهان که در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه هدف حمله دشمن آمریکایی - صهیونی قرار گرفته، روز دوشنبه، 7 اردیبهشت ماه، 160 هزارتن ورق گرم را به قیمت پایه 85 هزار تومان در بورس کالا عرضه کرد. نکته قابل‌توجه این است که تمامی این حجم بدون هیچ‌گونه رقابتی و دقیقاً با همان قیمت پایه معامله شد.

این در حالی است که طی روزهای اخیر برخی دلالان با موج‌سواری بر شرایط خاص کشور، قیمت‌های کاذب ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومانی را به مصرف‌کنندگان تحمیل می‌کردند. این عرضه شفاف نشان داد که تقاضای بازار در اردیبهشت ۱۴۰۵ تغییر چندانی نسبت به اسفند ۱۴۰۴ نداشته و بازار همچنان با رکود سنگین مواجه است. به گفته کارشناسان تنها 92 هزار تن از این 160 هزار تن ورق آن هم با قیمت پایه و عرضه به صورت 60 درصد نقد و 40 درصد اعتباری به فروش رسید. این عرضه با این هدف انجام پذیرفته که جایی برای فروش خودرو با قیمت‌های نجومی توسط دلالان باقی نگذارد.

بازارخودرو در سکوت وزیر صمت و شورای رقابت
بازار خودرو اما امروز مثل سایر بخش‌های کشور، مثل میدان نبرد و شبیه به میدان مذاکرات، بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت و نظارت است و رها کردن آن باعث می‌شود دلالان در سکوت و دور از چشم وزیر صمت و شورای رقابت قیمت‌های میلیاردی برای خودروهای میلیونی تعیین کنند. این شرایط در حالی رقم می‌خورد که به‌رغم آنکه پیشینه فعالیت سیدمحمد اتابک و سابقه حضور او در بدنه بخش خصوصی به‌واسطه پویا و کارا بودن مثبت انتظار می‌رفت، اما علاوه بر اینکه هیچ نشست خبری برای پاسخگویی به سؤالات خودرویی خبرنگاران برگزار نشده، بلکه از ابتدای سکانداری وزارت صمت به‌عنوان حلقه اتصال بخش‌های صنعت، معدن و تجارت تا امروز پای خبرنگاران به اتاق کنفرانس وزارت صمت هم باز نشده است.

هرچند که کارشناسان مختلف به تأمین نیاز خودروسازان به ورق از طریق استفاده از ظرفیت فولادسازان و واردات تأکید دارند اما کوتاه کردن دست دلالان و اظهارات کارشناسی و حمایت از تولید در کشور با توجه به آسیبی که به زیرساخت تولید وارد شده، وظیفه واضح و مشخص وزیر صمت است. امروز اما پاسخگویی وزارت صمت نباید به مصاحبه‌های سرپایی و در حاشیه رویدادهای مختلف و با صداوسیما خلاصه شود .