آینده قیمت دلار با توجه به تک‌نرخی شدن ارز

رشد بیش از ۴۳ هزار تومانی قیمت دلار حواله در یک روز و گام جدی بانک مرکزی برای تک‌نرخی شدن قیمت دلار با آغاز به کار رئیس کل جدید بانک مرکزی، موضوع مدیریت ارز و منافع و چالش‌های حاصل از این اقدام را بار دیگر در صدر توجه قرار داده است. سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی معتقد است اگر نرخ جدید ارز به‌صورت شناور مدیریت شود و انضباط پولی و بانکی در دستور کار قرار گیرد، می‌توان در میان‌مدت به کاهش نوسانات و ثبات نسبی قیمت دلار در بازار غیررسمی امیدوار بود.

کد خبر: ۲۳۴۵۲۹

سه‌شنبه - ۱۶ دی ۱۴۰۴

قیمت دلار حواله تنها طی یک روز با رشد ۴۳ هزار و ۸۰۷ تومانی از ۸۴ هزار و ۸۳۳ تومان در ۱۴ دی‌ماه به ۱۲۸ هزار و ۶۴۰ تومان در ۱۵ دی‌ماه رسیده است. اسکناس دلار هم از ابتدای ریاست عبدالناصر همتی در بانک مرکزی رشد بیش از هشت هزار تومانی را ثبت کرده و در فاصله حدود 10 هزار تومانی از قیمت دلار آزاد قرار گرفته است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند همسویی نرخ‌های اسکناس و حواله با بازار آزاد و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز می‌تواند در صورت تداوم، به شفافیت بیشتر اقتصاد و کاهش رانت‌های ارزی منجر شود. بر این اساس، تحلیلگران اقتصادی همسویی نرخ دلار حواله با بازار آزاد را اقدامی در راستای اصلاح ساختار ارزی کشور ارزیابی می‌کنند؛ اقدامی که با حذف فاصله میان نرخ‌های رسمی و غیررسمی، ضمن کاهش انگیزه‌های رانتی، می‌تواند زمینه بازگشت ارز حاصل از صادرات، تقویت سمت عرضه و در نهایت ثبات و پیش‌بینی‌پذیری بیشتر قیمت دلار را در بازار آزاد فراهم کند.

دلار به دلیل تضعیف سمت عرضه و بدعهدی تراستی‌ها در بازگرداندن ارز رشدهای آنی را تجربه کرد

در همین راستا سجاد بوربور، کارشناس بازارهای مالی با اشاره به وضعیت اخیر بازار ارز گفت: «در حال حاضر قیمت دلار در بازار آزاد حوالی کانال 141 هزار تومان در حال معامله است؛ این در حالی است که در روزهای ابتدایی هفته گذشته شاهد رشد آنی قیمت دلار بودیم.»

او افزود: «در آن مقطع، گفته می‌شد شبکه تراستی، ارز حاصل از فروش نفت را وارد کشور نکرده و همین موضوع باعث تضعیف سمت عرضه و رشد قیمت دلار در بازار آزاد یا همان بازار غیررسمی شده است.»

بوربور بیان کرد: «بر اساس آمارها، فروش نفت ایران در وضعیت مناسبی قرار دارد و صادرات غیرنفتی کشور نیز طبق داده‌های منتشر شده در سایت گمرک شرایط مطلوبی دارد. بنابراین این سؤال مطرح می‌شود که چرا با وجود این متغیرها، قیمت دلار افزایش یافت؟ پاسخ این است که سمت عرضه تضعیف شده بود و تراستی‌ها ارز حاصل از صادرات را به کشور بازنگرداندند.»

با جهش قیمت دلار حواله تا کانال 128 هزار تومانی، ارز تک‌نرخی شد و رانت واردکنندگان از بین رفت

این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به تحولات بودجه‌ای تصریح کرد: «در بررسی لایحه پیشنهادی دولت مشاهده کردیم که قرار بود ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی حذف و نرخ تالار دوم جایگزین آن شود و مابه‌التفاوت نیز از طریق کالابرگ به مصرف‌کنندگان و دهک‌های مشخص‌ شده پرداخت شود. در ابتدا این اقدام سخت و چالش‌برانگیز به نظر می‌رسید، اما در نهایت این پیشنهاد تأیید شد.»

او ادامه داد: «امروز شاهد هستیم که عملاً ارز تالار اول که در گذشته حدود ۸۵ هزار تومان بود، حذف شده و قیمت در روز دوشنبه به حدود ۱۲۸ هزار تومان رسید. به این ترتیب ارز تک‌نرخی شد و رانت واردکنندگان از بین رفت.»

‌تک نرخی شدن ارز، صادرکنندگان را به بازگشت ارز حاصل از صادرات ترغیب می‌کند و می‌تواند به ثبات قیمت دلار در بازار غیررسمی منجر شود

بوربور با اشاره به چشم‌انداز بازار ارز گفت: «اکنون باید دید در روزها و هفته‌های آینده چه اتفاقی برای روند قیمت دلار رخ می‌دهد. با تک‌نرخی شدن ارز، انگیزه صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات افزایش می‌یابد؛ عاملی که در نهایت می‌تواند به ثبات قیمت دلار در بازار غیررسمی کمک کند.»

او خاطرنشان کرد: «در کوتاه‌مدت ممکن است هیجانات محدودی ایجاد شود، اما در میان‌مدت و بلندمدت، اگر این نرخ پایدار و شناور باقی بماند، قطعاً به ثبات بازار آزاد کمک خواهد کرد.»

اگر قرار باشد نرخ حواله روی عددی مانند ۱۲۸ هزار تومان ثابت بماند، اما قیمت دلار در بازار آزاد افزایش یابد، عملاً اتفاق خاصی نیفتاده است

این کارشناس بازارهای مالی درباره مفهوم شناور بودن نرخ ارز توضیح داد: «اگر قرار باشد نرخ حواله روی عددی مانند ۱۲۸ هزار تومان ثابت بماند، اما قیمت دلار در بازار آزاد افزایش یابد، عملاً اتفاق خاصی نیفتاده است. اما در کارنامه عبدالناصر همتی دیده می‌شود که همواره ارز نیما را به‌صورت شناور مدیریت می‌کرد؛ به این معنا که با افزایش یا کاهش نرخ دلار در بازار آزاد، نرخ نیما نیز هم‌جهت با بازار آزاد حرکت می‌کرد.»

اگر نرخ‌ها شناور بمانند، بازار ارز به سمت ثبات و پیش‌بینی‌پذیری حرکت خواهد کرد

بوربور در خصوص سابقه هم‌سویی قیمت دلار نیمایی و بازار آزاد در کارنامه رئیس فعلی بانک مرکزی گفت: «در مهرماه سال ۱۳۹۹ و در زمان ریاست عبدالناصر همتی شاهد بودیم که قیمت دلار از ۳۳ هزار و ۲۰۰ تومان کاهش یافت و نرخ نیما نیز به همان میزان افت کرد. بنابراین اگر نرخ‌ها شناور بمانند، بازار ارز به سمت ثبات و پیش‌بینی‌پذیری حرکت خواهد کرد.»

اگر انضباط پولی و بانکی برقرار نشود، بسیاری از مزایای سیاست ارز تک‌نرخی از بین می‌رود

این کارشناس بازارهای مالی تأکید کرد: «برای اینکه این اقدام شجاعانه دولت به نتیجه مطلوب برسد، باید انضباط بانکی و انضباط پولی در کشور برقرار شود. این دو عامل در کنار یکدیگر می‌توانند آثار مثبت تک‌نرخی شدن ارز را تقویت کنند؛ در غیر این صورت، بسیاری از مزایای این سیاست از بین خواهد رفت.»

اگر قرار است مسیر عقلانیت اقتصادی طی شود، قیمت دلار در بازار آزاد و نرخ‌های رسمی باید با یکدیگر همسو باشند

این کارشناس بازارهای مالی در پاسخ به این پرسش که آیا قیمت حواله بازار آزاد را کنترل می‌کند یا بالعکس، گفت: «در حال حاضر نمی‌توان نظر قطعی و نهایی در این خصوص داد و اظهار نظر در این زمینه هنوز زود است، چرا که الگوهای مشخصی شکل نگرفته‌اند. با این حال مشاهده کردیم که قیمت دلار حواله افزایشی شد و خود را به بازار آزاد نزدیک کرد.»

او ادامه داد: «در نهایت این نرخ‌ها باید در یک راستا حرکت کنند و اگر هم‌جهت نباشند، به معنای تکرار اشتباهات گذشته است. اگر قرار است مسیر عقلانیت اقتصادی طی شود، قیمت دلار در بازار آزاد و نرخ‌های رسمی باید با یکدیگر همسو باشند.»

بودجه فعلی بودجه‌ای انقباضی است و تورم‌زا نیست

بوربور  گفت: «با توجه به اینکه کلیات بودجه در مجلس تأیید شده و ارز تک‌نرخی شده است، می‌توان انتظار داشت نگاه فعالان اقتصادی بهبود یابد. بودجه فعلی بودجه‌ای انقباضی است و اثر منفی بر بازار سرمایه ندارد و تورم‌زا نیست.»

اگر فعالان اقتصادی به این جمع‌بندی برسند که اقتصاد در مسیر بهبود قرار دارد، قیمت دلار از رفتارهای هیجانی فاصله می‌گیرد

این کارشناس بازارهای مالی درباره کف قیمت دلار تا پایان سال افزود: «در چنین شرایطی، فعالان اقتصادی به این جمع‌بندی می‌رسند که اقتصاد در مسیر بهبود قرار دارد و در نتیجه قیمت دلار از رفتارهای هیجانی فاصله می‌گیرد. اگر این روند ادامه‌دار باشد، دور از انتظار نیست که قیمت دلار تا پایان سال در محدوده ۱۱۵ تا ۱۲۰ هزار تومان قرار بگیرد.»