تاثیر کمبود لبنیات بر سلامت کودکان و نوزادان

افزایش شدید قیمت مواد غذایی و حذف اقلامی مانند گوشت و لبنیات از سفره مردم، خطر گسترش سوءتغذیه را به‌طور جدی افزایش داده و سلامت جامعه را تهدید می‌کند. پزشکان هشدار می‌دهند تداوم این وضعیت در آینده منجر به شیوع بیماری‌ها و تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی بر خانواده‌ها و نظام سلامت خواهد شد.

کد خبر: ۲۳۴۳۸۴

پنجشنبه - ۱۱ دی ۱۴۰۴

غذا گران شد، چیزی نزدیگ به ۷۰ درصد، البته در مقایسه‌ی آذر امسال با سال گذشته، مرکز آمار گفته که تورم خوراکی‌ها از مرز ۷۰ درصد هم عبور کرده است، یعنی کوچک شدن هرچه بیشتر سفره مردم؛ مواد غذایی آن‌قدر گران شده‌اند که هرکدام‌شان آهسته آهسته از سفره‌ها حذف می‌شوند، از گوشت گرفته تا مرغ و لبنیات، حالا صدای سوء تغذیه خیلی بلندتر از همه‌ی سال‌های گذشته شنیده می‌شود، به‌ویژه درخصوص کاهش مصرف موارد پروتئینی، وضعیتی که سبب شده وزارت بهداشت هشدار بدهد، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه این وزارتخانه گفته که: «بیم این وجود دارد که مردم دچار کمبود مواد مغذی شوند که در سال‌های آینده برای نظام سلامت کشور بار تحمیلی دارد.»

دراین‌باره ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی می‌گوید: «بخش‌های زیادی از جامعه گرفتار سوء تغذیه شده‌اند که می‌تواند سبب بروز بیماری و اختلالات کبدی برای آن‌ها شود.»

این متخصص درباره افزایش ضعف عمومی و تهدید سلامتی افراد جامعه هشدار می‌دهد و معتقد است در این وضعیت هزینه‌های درمان اقتصاد کوچک شده خانواده‌ها را به‌شدت تهدید می‌کند.

متن کامل این گفت‌وگو در ادامه آمده است.

*آقای دکتر گزارش‌های اخیر مرکز آمار نشان می‌دهد تورم مواد غذایی به شدت افزایش یافته، همچنین گزارش‌های وزارت بهداشت هم نشان می‌دهد متاثر از این گرانی‌ها خوراکی و مواد مغذی توسط افراد جامعه مصرف نمی‌شود، این وضعیت چه اثری در سلامتی مردم دارد؟

بله، متأسفانه سوءتغذیه در مناطق دوردست، مناطق حاشیه‌نشین، افراد بی‌خانمان و اقشار آسیب‌پذیر در حال بروز است و به‌مرور ممکن است سایر قشرها را نیز درگیر کند. وقتی ماده غذایی مانند لبنیات در دسترس نباشد، تعادل کلسیم بدن به هم می‌خورد، ویتامین D دچار اختلال می‌شود و جذب چربی مختل خواهد شد، زمانی که مواد پروتئینی به بدن نرسد، پروتئین‌های کبد، کلیه و عضلات تحلیل می‌روند و به‌تدریج سوءتغذیه به شکل ضعف عمومی، لاغری، تحلیل عضلات، کوتاهی قد، اختلالات تفکر و مشکلات ذهنی بروز می‌کند. بنابراین، اگر این وضعیت ادامه پیدا کند و شدت بگیرد، در آینده‌ای نه‌چندان دور ممکن است عوارض بسیار چشمگیری ایجاد شود.

*شما به درستی از اهمیت مصرف لبنیات نام بردید، اتفاقا گزارش‌ها هم نشان می‌دهد یکی از مواد غذایی که مردم در نتیجه افزایش قیمت‌ها آن را از سفره خود حذف کرده‌اند همین مواد لبنیاتی است، چرا لبنیات اهمیت دارد؟

وقتی پروتئین کافی به بدن نمی‌رسد، یکی از نخستین اعضایی که آسیب می‌بیند کبد است. کبد ممکن است به سیروز مبتلا شود. همچنین در شرایط سوءتغذیه، سیستم ایمنی بدن دچار اختلال می‌شود و این مسئله می‌تواند بروز بیماری‌های خودایمنی را به‌دنبال داشته باشد، همچنین نرمی استخوان نیز می‌تواند به دلیل کمبود پروتئین، و عدم مصرف شیر و لبنیات به وجود آید، ضمن این‌که کم‌خونی یکی از شایع‌ترین اختلالاتی است که در اثر کمبود ویتامین‌های مورد نیاز بدن ایجاد می‌شود. به‌طور کلی، بیماری‌های متعددی بدن را در برابر سوءتغذیه تهدید می‌کند.

*هرکدام از این بیماری‌ها و عوارضی که شما نام بردید حتما سبب می‌شود مردم در صورت ابتلا وارد جریان درمان شوند، بنابراین با این گرانی‌ها هم سلامت‌شان تهدید می‌شود و هم کلی هزینه درمان باید پرداخت کنند، اینطور نیست؟

به‌طور قطع چنین خواهد بود. وقتی فردی به بیماری‌های کبدی، نرمی استخوان یا سایر بیماری‌ها مبتلا شود، هزینه‌های درمان به‌شدت افزایش می‌یابد. اگر فرد بیمه‌شده باشد، هزینه‌های درمان بر دوش سازمان‌های بیمه‌گر قرار می‌گیرد و این هزینه‌ها بسیار بالاست. اگر هم فرد از نظر مالی در وضعیت نامناسبی باشد، این شرایط می‌تواند حتی به مرگ او منجر شود و در نهایت هزینه‌های درمانی دولت را در آینده چندین برابر افزایش می‌دهد. این هزینه‌ها به‌مراتب بیشتر از یارانه شیر، گوشت یا مرغ خواهد بود. در حال حاضر، یک ظرف یک‌لیتری شیر حدود ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد. اگر فردی نتواند آن را تهیه کند و به‌موقع شیر یا ماست مصرف نکند، دچار عوارضی می‌شود که هزینه تصویربرداری‌هایی مانند ام‌آرآی، سی‌تی‌اسکن، آزمایش‌های معمولی و داروهای مورد نیاز او ممکن است ماهانه بیش از ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان باشد.

آیا تداوم چنین وضعیتی در رشد کودکان اثر دارد یا حتی سبب تولد نوزادان دارای بیماری‌های بدو تولد می‌شود؟

وقتی مواد غذایی کافی در دسترس نباشد زایمان نیز کاهش می‌یابد، اگر هم خانواده‌ای صاحب فرزند شود نوزادان به دلیل کمبود تغذیه‌ی مادر دچار سوءتغذیه خواهند شد. زمانی که مادر غذای مناسب دریافت نمی‌کند، شیر کافی و باکیفیت نیز نخواهد داشت و در نتیجه نوزاد ممکن است با مشکلات متعددی مواجه شود. این مشکلات می‌تواند شامل اختلالات استخوانی، اختلالات کبدی و کمبود ویتامین‌های ضروری باشد که از طریق بند ناف به جنین نمی‌رسد و نوزاد با عوارض مختلفی متولد می‌شود.

راهکاری پیشنهاد دارید؟

امید می‌رود حداقل لبنیات به شکلی تأمین شود که در دسترس عموم مردم قرار بگیرد، به‌ویژه برای دانش‌آموزان مدارس. در گذشته، توزیع شیر و لبنیات در مدارس انجام می‌شد، اما متأسفانه به نظر می‌رسد این طرح با مشکل مواجه شده است. در حال حاضر، در بسیاری از روستاها نیز لبنیات به‌راحتی در دسترس نیست. پیش‌تر لبنیات از روستاها به شهرها می‌آمد، اما اکنون روستاییان مجبورند لبنیات را از شهر تهیه کنند و با گرانی و شرایط موجود، این اقلام در دسترس آن‌ها نیست. در نتیجه به‌زودی ممکن است با شیوع بیماری‌های مختلف ناشی از کمبود ویتامین D، کلسیم و فسفر مواجه شویم.