رونق نوسانی در بورس‌؛ جریان نقدینگی یا سرگردانی سرمایه؟

رفتارشناسی سرمایه‌گذاران در این دوره نشان می‌دهد؛ یک الگوی چرخشی بین گروه‌ها شکل ‌گرفته‌است. نقدینگی سرگردان، روزانه از یک صنعت به صنعت دیگر منتقل می‌شود، آن‌هم فقط به‌دلیل یک شایعه، یک اظهارنظر یا یک سیگنال غیررسمی.

کد خبر: ۲۲۷۳۴۱

دوشنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۴

بورس تهران در هفته‌های اخیر، در ظاهر رونق گرفته؛ حجم معاملات افزایش‌یافته،‌ درصد بالایی از نمادها با رنگ سبز بسته می‌شوند و صف های خرید به‌صورت گردشی در حال جابه جایی بین صنایع مختلف هستند، اما وقتی دقیق‌تر نگاه می‌کنیم، این رونق، نه نشانه ای از رشد پایدار است و نه حاصل بهبود متغیرهای بنیادی؛ در واقع با یک رونق نوسانی مواجهیم؛ وضعیتی که در آن سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت با نقدینگی فعال، دائم در جست‌وجوی «فرصت‌های لحظه ای» هستند، بدون آنکه برنامه ای برای نگهداری بلندمدت سهام داشته‌باشند.
رفتارشناسی سرمایه‌گذاران در این دوره نشان می‌دهد؛ یک الگوی چرخشی بین گروه‌ها شکل ‌گرفته‌است. نقدینگی سرگردان، روزانه از یک صنعت به صنعت دیگر منتقل می‌شود، آن‌هم فقط به‌دلیل یک شایعه، یک اظهارنظر یا یک سیگنال غیررسمی. امروز بانکی ها را می‌فروشند تا خودرویی بخرند؛ فردا خودرویی ها را خالی می‌کنند تا پالایشی ها را به بهانه سهمیه بندی سوخت شکار کنند. این موج‌های متوالی، برآمده از تحلیل صورت‌های مالی یا بررسی متغیرهای کلان نیستند، بلکه به‌نوعی شکار نوسان تعبیر می‌شوند.

در واقع، بازار این روزها بیش از آنکه میزبان سرمایه‌گذاران باشد، جولانگاه نوسان‌گیران روزانه است. بازیگرانی که به‌دنبال یک شایعه داغ، سهمی را روی صف خرید قفل می‌کنند و چند روز بعد، با شایعه ای دیگر، همان سهم را در صف‌فروش رها می‌کنند.یکی از مهم‌ترین ریسک‌های بیرونی که به شکل غیرمستقیم بر بازار سهام تاثیر گذاشته، بحث سیاستگذاری جدید انرژی است، درحالی‌که از سال‌۱۳۸۲ تاکنون، نرخ حامل‌های انرژی به‌طور مصنوعی و یارانه ای پایین نگه داشته‌شده، اکنون سیگنال‌های جدی از اصلاح این روند به گوش می‌رسد. طرح‌های جدید سهمیه بندی گازوئیل و زمزمه هایی درباره بنزین، به طور خاص بر صنایع انرژی بر و حمل‌ونقل سایه افکنده است. برخی شرکت‌ها ممکن است در صورت آزادسازی قیمت سوخت، با افزایش هزینه‌های تولید یا توزیع روبه‌رو شوند. این موضوع، ذهن سرمایه‌گذاران را درگیر‌کرده و حتی باعث‌شده برخی از گروه‌ها به شکل هیجانی خرید یا فروش شوند، بدون اینکه هنوز سیاست قطعی اجرا شده باشد.

اگر این اصلاح قیمتی با شوک تورمی همراه شود، صنایع بورسی آسیب پذیر خواهند بود، اما اگر همزمان با توافق هسته ای و تثبیت انتظارات تورمی صورت گیرد، ممکن است سرمایه‌گذاران آن را به‌عنوان یک اصلاح منطقی بپذیرند. در حال‌حاضر، ابهام سیاستی، ریسک بزرگ‌تری نسبت به خود تصمیمات است. در کنار ریسک‌های داخلی، بازار به‌شدت تحت‌تاثیر تحولات بازارهای جهانی نیز قرار دارد. در هفته‌ای که گذشت، قیمت طلای جهانی ۳.۶۷درصد افت کرد و این اتفاق فشار زیادی به صندوق‌های طلا وارد کرد؛ به طوری که برخی از این صندوق‌ها در آستانه لمس کف های قیمتی ماه‌های گذشته هستند.

همزمان، دلار در بازار آزاد ایران، کاهشی فرسایشی را تجربه‌کرده و به حوالی ۸۱‌هزار‌تومان رسیده‌است. کاهش تدریجی دلار در شرایطی رخ می‌دهد که برخی اخبار مثبت از احیای روابط بین‌المللی و احتمال توافق هسته ای منتشر شده‌است. این وضعیت، موجب‌شده بخشی از پول‌هایی که پیش تر به سمت طلا و ارز هجوم می‌بردند، اکنون به‌دنبال جایگزین هایی در بازار سهام بگردند، اما این ورود بیشتر با ذهنیت سفته بازی است نه سرمایه‌گذاری بنیادی؛ بنابراین‌ رفتار این سرمایه‌ها بیشتر بر شدت نوسان می‌افزاید تا ثبات بازار. بازار سهام امروز ایران را می‌توان «زنده، اما بی قرار» توصیف کرد.

ارزش معاملات بالا و تحرک نمادها نشانه‌هایی مثبت هستند، اما در نبود چشم انداز روشن، این تحرک بیش از آنکه نشانه پویایی باشد، نشان‌دهنده سرگردانی است. برای خروج از این چرخه، بازار به چند مولفه نیاز دارد؛ انتظارات تورمی باید از طریق سیاستگذاری شفاف در حوزه انرژی و بودجه‌ تثبیت شود. از طرفی سرمایه‌گذاران تحلیلی باید با بهبود وضعیت گزارش‌های مالی و رفع ریسک‌های غیرسیستمی به بازار بازگردند و نقدینگی از طریق سیاست‌های حمایتی و حذف فضای شایعه محور به سمت صنایع مولد هدایت شود. تا آن زمان، باید اذعان کرد؛ رونق فعلی، با همه جذابیت ظاهری اش، در معرض تهدیدی است به‌نام «اعتماد از دست رفته.»