پیش‌بینی یک کارشناس از نرخ تورم در ماه‌های آینده

یک کارشناس اقتصادی گفت: حتی اگر از حالا ثبات نسبی برقرار باشد، باز هم انتظار می‌رود که تورم ماه‌های آینده روندی افزایشی داشته باشد.

کد خبر: ۲۲۶۳۲۶

پنجشنبه - ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۴

نرخ تورم به عنوان یکی از کلیدی‌ترین شاخص‌های اقتصادی، ارتباط تنگاتنگی با معیشت روزمره مردم دارد. به جهت اهمیت این شاخص در پژوهش‌های اقتصادی و همچنین اثری که بر معیشت مردم می‌گذارد، مرکز آمار به صورت ماهانه اطلاعات این شاخص را به روز می‌کند.

جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از اولین تورم سال ۱۴۰۴ حکایت از رشد قیمت‌ها هم در گروه خوراکی و هم در گروه غیرخوراکی دارد. طبق این گزارش، نرخ تورم کل کشور هم به صورت ماهانه و هم به صورت نقطه‌ای و سالانه در مقایسه با اسفند‌ماه افزایش یافته است. از بین دو گروه اصلی سبد مصرف خانوار، یعنی کالاهای خوراکی و غیرخوراکی، گروه خوراکی‌ها تورم ماهانه بالاتری را تجربه کرده است.

طبق الگوی اقتصادی رایج، افزایش نرخ ارز معمولا با یک وقفه زمانی بر شاخص قیمت‌ها اثر می‌گذارد. بنابراین، جهش ارزی ماه‌های گذشته هنوز به‌طور کامل در قیمت کالاها و خدمات تخلیه نشده و انتظار می‌رود تا خردادماه، تورم ناشی از این شوک ارزی در آمارها بازتاب پیدا کند.

خوراکی‌ها؛ تورمی زودرس، اما در حال کاهش

در بخش خوراکی‌ها، تورم پیش از دیگر گروه‌ها خود را نشان داد. کالاهای اساسی و مواد غذایی که معمولا سریع‌تر نسبت به نوسانات ارزی واکنش نشان می‌دهند، از ماه‌های پایانی سال گذشته روندی افزایشی را آغاز کردند و همین موضوع باعث شد که تا حدودی کنترل قیمت‌ها در این بخش زودتر آغاز شود و آمارهای فروردین نشان از کاهش نسبی نرخ تورم در گروه خوراکی‌ها دارد.

آرامش مقطعی در بازار ارز؛ امیدواری به کنترل تورم در ماه‌های آتی

با انتشار اخبار مربوط به ازسرگیری مذاکرات و گشایش‌های احتمالی سیاسی، بازار ارز شاهد افت نسبی قیمت دلار بوده است. نرخ دلار در بازار غیررسمی از قله ۱۰۶ هزار تومان به حدود ۸۰ هزار تومان کاهش یافته و این مساله تا حدی انتظارات تورمی را نیز تعدیل کرده است.

نرخ تورم شاخصی است که نشان می‌دهد قیمت یک سبد یکسان از کالا و خدمات مورد استفاده خانوار در هر ماه چند درصد نسبت به گذشته تغییر کرده است.

جدیدترین گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد که نرخ تورم ماهانه کل کشور از ۳.۳ درصد در اسفند‌ماه سال قبل به ۳.۹ درصد در فروردین ۱۴۰۴ رسیده است که نشانگر افزایش ۰.۶ واحد درصدی است. یعنی در فروردین‌ماه خانوارها برای خرید همان سبد اسفندماه ۳.۹ درصدبیشتر هزینه کرده‌اند. نرخ تورم نقطه به نقطه نیز با وضعیت مشابهی از ۳۷.۱ درصد به ۳۸.۹ درصد رسیده است که افزایش قابل‌توجهی به شما می‌رود و نرخ سالانه این شاخص نیز با خروج از کانال ۳۲‌درصدی، به ۳۳.۴ درصد افزایش یافته است.

وضعیت گروه‌های کالایی در فروردین ماه

سبد مصرف خانوار را دو گروه اصلی از کالا تشکیل می‌دهد؛ گروه خوراکی، آشامیدنی و دخانیات و گروه غیرخوراکی و خدمات. تورم ماهانه گروه خوراکی‌ها از ۴.۹ درصد در اسفند به ۴.۲ درصد در فروردین‌ماه کاهش یافته است؛ با اینکه روند این شاخص در ابتدای سال نزولی شده اما هنوز بالای ۲‌درصد است که محدوده هشداردهنده‌ای برای تورم ماهانه محسوب می‌شود. در مقابل، تورم ماهانه غیرخوراکی‌ها از کانال ۲‌درصد خارج شده و تا ۳.۸ درصد افزایش یافته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که از بین تمام گروه‌های کالایی، بالاترین تورم ماهانه متعلق به میوه و خشکبار بوده است. این شاخص برای این اقلام به ۱۱.۷ درصد در فروردین‌ماه امسال رسیده که بخشی از آن به‌دلیل فرارسیدن میوه‌های نوبرانه با قیمت‌های بالا بوده است. بعد از کالا و خدمات متفرقه، بالاترین تورم ماهانه به دخانیات تعلق گرفته است؛ در مقابل، لبنیات و تخم‌مرغ و گروه آموزش کمترین تورم ماهانه را تجربه کرده‌اند.

اثر نرخ دلار بر رشد تورم

وحید شقاقی شهری، اقتصاددان در خصوص نرخ تورم فروردین‌ماه ۱۴۰۴ اظهار کرد: از قبل هم قابل پیش‌بینی بود که روند نرخ تورم در ماه‌های آینده صعودی خواهد شد و دلیل اصلی‌اش هم افزایش شدید نرخ دلار در ماه‌های اخیر بود. این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به افزایش نرخ دلار گفت: نرخ دلار از محدوده حدود ۶۴ یا ۶۵ هزار تومان، با یک جهش قابل‌ توجه تا مرز ۱۰۶ هزار تومان هم بالا رفت و چنین افزایشی بدون شک یک شوک ارزی بزرگ محسوب می‌شود که معمولا با تأخیر، آثار تورمی قابل ‌توجهی به‌ جا می‌گذارد. شقاقی شهری خاطرنشان کرد: بر اساس تحلیل بنده هنوز آثار کامل شوک ارزی در اقتصاد تخلیه نشده است و حتی اگر از این به بعد هم شرایط اقتصادی کمی آرام‌تر شود، همین میزان جهش ۳۰ تا ۴۰ هزار تومانی در نرخ ارز که در بازه زمانی کوتاهی رخ داده است، احتمالا تا خرداد‌ماه در آمارهای رسمی مرکز آمار خود را نشان خواهد داد، به این معنی که حتی اگر از حالا ثبات نسبی برقرار باشد، باز هم انتظار می‌رود که تورم ماه‌های آینده روندی افزایشی داشته باشد.

اثرات شوک ارزی قبلی هنوز در اقتصاد جاری است

این اقتصاددان تصریح کرد: البته طی روزهای اخیر یک توقف نسبی در رشد نرخ ارز مشاهده شد، که بیشتر ناشی از اخبار مربوط به مذاکرات سیاسی و بین‌المللی بود و به‌طور مشخص، نرخ دلار در بازار غیررسمی از سقف ۱۰۶ هزار تومان، به محدود‌ه۸۰ هزار تومان کاهش پیدا کرد. او ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد که فعلا بازار دچار یک وقفه یا نوعی شوک معکوس شده است؛ اما واقعیت این است که اثرات شوک ارزی قبلی هنوز در اقتصاد جاری است و این تأثیرات تا یکی دو ماه آینده در داده‌های آماری دیده خواهد شد. شقاقی شهری گفت: به عنوان مثال؛ نرخ تورم ماهانه که در ماه گذشته حدود ۳.۹ درصد بود، به‌احتمال زیاد در اردیبهشت و خرداد‌ماه به ۴.۵ تا حتی ۵ درصد هم برسد و در برخی پیش‌بینی‌ها، حتی صحبت از نرخ تورم ماهانه بالای ۵ درصد برای خردادماه نیز مطرح شده است.

آثار شوک ارزی همچنان در حال تخلیه‌ شدن است

این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: علت اصلی افزایش نرخ تورم، شوک ارزی شدیدی است که در ماه‌های گذشته اتفاق افتاده است. شقاقی شهری گفت: البته نکته امیدوارکننده این است که اخبار مثبت مذاکراتی در هفته‌های اخیر، اثر خودش را بر روی بازار ارز گذاشته است و اگر این روند ادامه پیدا کند می‌تواند از تیر یا مرداد‌ماه به بعد، جلوی ادامه روند تورمی شدید را بگیرد و ترمز این حرکت را بکشد. این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در مورد گروه‌های خوراکی‌ها هم وضعیت مشابهی وجود دارد. نرخ تورم در این حوزه در ماه‌های گذشته بالا بود، اما گویا اخیرا روندی کاهشی داشته است و کاهش این تورم از اسفند ماه شروع شده است. او با اشاره به کاهش تورم مواد خوراکی گفت: به نظر می‌رسد که علتش این است که قیمت مواد غذایی زودتر از سایر بخش‌ها به افزایش نرخ دلار واکنش نشان داده‌اند. یعنی شوک قیمتی در خوراکی‌ها زودتر اتفاق افتاده است و به همین دلیل هم کنترل قیمت‌ها در این حوزه زودتر آغاز شده است و نشانه‌های کاهشی زودتر دیده می‌شود و در مجموع، اگرچه فعلا آثار شوک ارزی همچنان در حال تخلیه‌ شدن است و نرخ تورم تا خرداد‌ماه احتمالا همچنان بالا باقی می‌ماند، اما می‌توان امیدوار بود که از تیر یا مرداد‌ماه به بعد، با تثبیت شرایط سیاسی و اقتصادی، از شدت تورم کاسته شود.