چرا پول از بازار سهام گریزان‌ بود؟

بهمن‌ماه، بدترین ماه سال به لحاظ خروج پول از بازار سهام بود و در این ماه، ۹‌هزار و ۷۹۱میلیارد تومان پول حقیقی از گردونه معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. عمده خروج پول از بازار سهام در معاملات بهمن‌ماه، در یک‌سوم پایانی این ماه و پس از دورشدن از فضای توافق و احیای روابط با غرب رخ داد.

کد خبر: ۲۲۴۸۰۶

شنبه - ۲۵ اسفند ۱۴۰۳

بازار سهام در سال‌جاری با مجموعه‏‏‌ای از ریسک‏‏‌ها دست‌وپنجه نرم کرد و نتوانست بازدهی مناسبی را برای سرمایه‌گذاران به ارمغان بیاورد. چنین موضوعی باعث شد تا برای چهارمین سال متوالی، بازار سهام با خروج پول حقیقی همراه شود. در معاملات سال ۱۴۰۳، حدود ۳۰همت پول حقیقی از بازار سهام خارج شد تا مجموع خروج پول از تالار شیشه‏‏‌ای در چهارسال اخیر به ۱۸۰همت برسد. از ابتدای سال ۹۹ تا قله شاخص کل در مرداد آن سال، حدود ۱۱۴همت پول حقیقی وارد بازار سهام شد؛ اما بعد از ریزش فجیع قیمت‌ها در ادامه معاملات آن سال، بذر بی‌اعتمادی در تالار شیشه‏‏‌ای کاشته شد که هنوز دست از سر بازار سهام برنداشته است.

مقصد پول های خارج شده از بورس

همان‌طور که عنوان شد، در معاملات سال ۱۴۰۳، حدود ۳۰همت پول حقیقی از بازار سهام خارج شد؛ اما مقصد پول های خارج شده از بازار سهام کجاست؟ کدام ابزار یا بازار جذاب توانسته است در نقش پناهگاه برای سرمایه های خرد و سرگردان حقیقی ها ظاهر شود. بررسی ورود پول تجمعی به ابزارهای معاملاتی نشان می‌دهد که صندوق‌های طلا در سال ۱۴۰۳، مهم‌ترین رقیب بازار سهام بودند و توانستند در سال‌جاری، ۴۳‌هزار میلیارد تومان از سرمایه های حقیقی را به خود جذب کنند. با توجه به اینکه در سال ۱۴۰۳ در فضای سیاسی و اقتصادی کشور، فعل و انفعالات گوناگونی به وقوع پیوست و سطح ریسک های سیستماتیک افزایش یافت، سرمایه‌گذاران ترجیح دادند به سمت و سوی دارایی های امن مانند طلا روانه شوند. بازدهی های قابل توجه به ثبت رسیده در بازار طلا و سکه نیز نشان می‌دهد که گسیل شدن سرمایه ها به سمت بازار طلا و سکه چندان بیراه هم نبوده است. افزون بر ۴۳همت پول حقیقی که در سال ۱۴۰۳ وارد صندوق‌های طلا شد، در پلتفرم های آنلاین و بازار فیزیکی طلا و سکه نیز خریدهای بسیاری در طول سال صورت گرفت و در مجموع می توان بازار طلا و سکه را مهم‌ترین رقیب بازار سهام در جذب پول از این بازار قلمداد کرد. صندوق‌های درآمد ثابت نیز در سال‌جاری، ۳۲همت پول حقیقی را جذب کردند که می توان گفت مقصد بخشی از پول های خارج شده از بازار سهام نیز این صندوق‌ها بوده‌اند.

بررسی ورود و خروج در مقیاس ماهانه

بهمن‌ماه، بدترین ماه سال به لحاظ خروج پول از بازار سهام بود و در این ماه، ۹‌هزار و ۷۹۱میلیارد تومان پول حقیقی از گردونه معاملات سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. عمده خروج پول از بازار سهام در معاملات بهمن‌ماه، در یک‌سوم پایانی این ماه و پس از دورشدن از فضای توافق و احیای روابط با غرب رخ داد. بهترین ماه سال به لحاظ ورود پول حقیقی نیز آذر بود که در این ماه، ۶‌هزار و ۱۷۹میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد. در آذر ۱۴۰۳، علاوه بر ثبت بیشترین ورود پول حقیقی در مقیاس ماهانه، بیشترین بازدهی شاخص کل نیز در مقیاس ماهانه (۱۸.۷درصد) در سال ۱۴۰۳ به ثبت رسید. با توجه به ورود پول به بازار سهام در دوماه آبان و آذر، فصل پاییز به تنها فصل سال تبدیل شد که در آن بازار سهام با ورود پول حقیقی همراه شد و برآیند معاملات سه‌فصل دیگر سال، خروج پول حقیقی از صحنه معاملات سهام بود.

در یک نگاه کلی، جریان پول به سمت دارایی و بازاری روانه می‌شود که پتانسیل رشد را در آینده آن بازار ردیابی کند. همان‌طور که عنوان شد، در سالی که گذشت، عمده سرمایه های خرد به سمت وسوی بازار طلا و سکه روانه شدند و این موضوع به دلیل پتانسیل رشد این بازار رخ داد و با بازدهی های محقق‌شده در این بازار مشخص شد که سرمایه های خرد مسیر درستی را در پیش گرفته اند. مهم‌ترین و اصلی‌ترین متهم گریزانی پول از بازار سهام، عدم‌ثبت بازدهی است. طبیعتا هیچ فرد عاقلی، در اقتصاد توام با تورم مزمن ایران، سرمایه خود را به بازاری منتقل نمی کند که بازدهی متناسب با ریسک برای او کسب نشود. بازار سهام در سال‌های اخیر با انواع و اقسام ریسک ها دست و پنجه نرم کرده که این ریسک‌ها، هر یک در مقطعی مانع ورود جریان پول به بازار سهام شده است. ریسک های بنیادی بازار در سال‌های گذشته و سال 1403، در کلیت این بازار بی اعتمادی عمومی ایجاد کرد و ریسک های سیستماتیک نیز به حدی آینده بازار سهام را تیره و تار کرد که اهالی بازار سهام را مجبور کرد عطای این بازار را به لقای آن ببخشند.

چگونگی هدایت پول به سمت بازار سهام

در سال 1404، ابتدا باید در کلیت بازار سهام و پارامترهای اثرگذار بر آن، اعتمادسازی عمومی کرد و سپس با انجام سلسله‌کارهایی، سعی در روانه کردن جریان پول به سمت و سوی بازار سهام داشت. هدایت پول به سمت بازار سهام نیازمند مجموعه ای از سیاست ها و راهکارهای اقتصادی و مالی است که در ادامه، مهم‌ترین الزامات و راهکارهای جذب سرمایه به بازار سهام ذکر خواهد شد.

ایجاد ثبات و اطمینان در بازار سرمایه

مهم‌ترین پیش‌شرط جذب پول به بورس، کاهش ریسک های سیاسی و اقتصادی است. سرمایه‌گذاران زمانی وارد بازار سهام می شوند که از ثبات اقتصادی و سیاستگذاری های دولت اطمینان داشته باشند. حمایت از حقوق سهامداران خرد دومین موضوعی است که باید در دستور کار قرار بگیرد. جلوگیری از تخلفات مالی و افزایش شفافیت در معاملات و صورت‌های مالی شرکت‌ها، اعتماد حقیقی ها را جلب خواهد کرد. عدم‌مداخله دستوری در فرآیند تولید و فروش شرکت‌ها دیگر عاملی است که باید به آن توجه ویژه ای شود. سیاستگذاری های غیرقابل پیش‌بینی مانند قیمت‌گذاری دستوری یا تغییرات ناگهانی در قوانین، باعث خروج سرمایه از بورس می‌شود.

بهبود وضعیت بنیادی شرکت‌ها

کاهش هزینه های تولید و تامین مالی، راهکاری است که در حوزه بهبود وضعیت بنیادی شرکت‌ها باید مدنظر قرار گیرد. دولت می تواند از طریق کاهش مالیات شرکت‌ها و تسهیل تامین مالی، سودآوری آنها را افزایش دهد. افزایش بهره وری و شفافیت شرکت‌ها از طریق الزام شرکت‌ها به ارائه گزارش های دقیق و شفاف نیز سبب خواهد شد جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار سهام افزایش یابد.