خرید متری خانه؛ راه حلی برای بحران مسکن یا چالش جدید طبقه متوسط؟

بحث خرید متری خانه در فضای مجازی داغ شده است. بسیاری از کارشناسان و مقامات صنفی، نسبت به ابهامات حقوقی، عدم شفافیت در مالکیت و احتمال سوءاستفاده از سرمایه‌های خرد هشدار داده‌اند. برخی این طرح را راهکاری برای خانه‌دار شدن اقشار متوسط و کم‌درآمد جامعه می‌دانند، در حالی‌ که منتقدان این طرح آن را به‌عنوان مدلی بدون ضمانت اجرایی و سوءاستفاده‌ مالی تعبیر می‌کنند. اما آیا خرید متری خانه می‌تواند به کاهش بحران مسکن کمک کند؟ یا آنکه باید نسبت به خطر کلاهبرداری در این نوع معاملات هشدار داد؟

کد خبر: ۲۲۴۲۶۰

دوشنبه - ۱۳ اسفند ۱۴۰۳

خرید متری خانه یکی از موضوعاتی است که به‌تازگی جنجال برانگیز شده است. قیمت مسکن طی سال‌های اخیر رشد سرسام‌آوری داشته و همین موضوع باعث شده است تا خرید خانه برای بسیاری از اقشار جامعه تبدیل به یک رویای دست نیافتنی شود.

موضوع خرید و فروش متری مسکن باعث شده، امیدی در دل بسیاری از مستاجران و اقشار کم‌درآمد جامعه شکل بگیرد تا شاید با خرید متراژی از یک واحد مسکونی، بتوانند ارزش سرمایه خود را نسبت به بازار ملک حفظ کنند و به مرور زمان صاحب خانه شوند. با این حال بسیاری از کارشناسان و فعالان حوزه مسکن، نسبت به عواقب این امر هشدار داده‌اند و خرید متری خانه را امری نامطلوب تلقی کرده‌اند.

خرید متری خانه در قالب پروژه‌های تعاونی در دفاتر فروش مسکن!

خرید متری خانه طی یکی دو سال گذشته از طریق بورس و پلتفرم‌های آنلاین امکان‌پذیر بوده است؛ با این حال، موضوع جدیدی که مطرح شده، خرید متری خانه در قالب تعاونی است. این بدین معناست که افراد با سرمایه و بودجه‌های مختلف، اقدام به خرید متری مسکن می‌کنند. برای نمونه، شخصی ۲۰ متر از یک خانه را و شخصی دیگر ۴۰ متر از خانه را می‌خرند و به این ترتیب به مرور زمان با انباشت سرمایه و خرید متری، صاحب خانه می‌شوند. اما این امر چقدر عملا امکان‌پذیر است؟

بررسی‌ها حاکی از آن است که برخی از دفاتر فروش مسکنی که سازندگان ساختمان، راه‌اندازی کرده‌اند،‌ اقدام به فروش متری خانه می‌کنند. آنها با دریافت سرمایه افراد، یک مسکن را در قالب تعاونی یا پیش‌فروش به‌صورت متری به خریدار می‌فروشند. با این حال، کارشناسان نسبت به عواقب این کار هشدارهای جدی داده‌آند.

داوود بیگی‌نژاد، نایب رئیس اتحادیه املاک، در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر، به کاهش قدرت خرید مستاجران اشاره و بیان کرده بود که افزایش هزینه‌های ساخت باعث شده که برخی از فعالان بازار مسکن به روش فروش متری روی آورند. او اشاره کرده بود که در شرایط فعلی، فروش متری به یکی از ابزارهایی تبدیل شده که برخی از افراد و شرکت‌ها برای جذب سرمایه‌های خرد مردم از آن استفاده می‌کنند.

بیگی‌نژاد همچنین درباره ضوابط قانونی این اقدام توضیح داده بود: «طبق قانون، پیش‌فروش‌ها باید تحت نظارت و با مجوزهای مشخص انجام شوند، اما متاسفانه در عمل، نظارت کافی بر این روند وجود ندارد. در این شرایط، خطرات زیادی برای سرمایه‌گذاران خرد به وجود می‌آید. در بسیاری از موارد، پلتفرم‌های غیررسمی و دفاتر مشاوره املاک بدون مجوزهای لازم اقدام به ثبت قراردادهای پیش‌فروش می‌کنند، که این خود می‌تواند تبعات جدی در آینده داشته باشد.»

بیگی‌نژاد در ادامه با اشاره به تبعات خرید متری خانه بیان کرده بود که در برخی از پروژه‌ها، یک واحد مسکونی به چند نفر به صورت پیش‌فروش فروخته می‌شود و همین موضوع می‌تواند باعث ایجاد مشکلات حقوقی، قانونی و اجتماعی گسترده‌ای شود. وی اضافه کرده بود که در چنین شرایطی، نه تنها سرمایه‌های مردم تهدید می‌شود، بلکه در آینده مشکلات بسیاری برای کسانی که وارد این روند شده‌اند، ایجاد خواهد شد.

چالش‌های خرید و فروش متری مسکن

به این ترتیب، به‌نظر می‌رسد قانونی برای این امر در نظر گرفته نشده، با این حال هیچ ماده‌ای مبنی بر غیرقانونی بودن این روش نیز وجود ندارد. با این وجود،‌ به‌نظر می‌رسد خرید متری خانه، امری با ریسک بالا و امکان‌ناپذیر است. در شرایطی که متوسط قیمت مسکن در شهر تهران به متری ۱۰۰ میلیون تومان رسیده، بسیاری از اقشار جامعه با درآمدهای فعلی خود حتی قادر به خرید یک متر خانه نیستند. ضمن آنکه در زمان ثبت سند نهایی، مشکلاتی در تعیین سهم افراد سرمایه‌گذار ایجاد خواهد شد.

از طرفی، بازار مسکن با پدیده رکود تورمی مواجه شده و قیمت‌ها با وجود رکود شدید در این بازار، همچنان افزایش می‌یابند. در نتیجه خرید مسکن به‌صورت متری برای اقشار متوسط و کم‌درآمد حامعه توجیه اقتصادی ندارد و بازار طلا جایگزین بهتری برای سرمایه‌گذاری خرد محسوب می‌‍شود.

همچنین افرادی که سرمایه و بودجه کافی دارند، به‌جای خرید متراژی مسکن که ریسک بالا و نقدشوندگی پایینی دارد، می‌توانند سرمایه خود را به بازارهای موازی با نقدشوندگی بالاتر و مطمئن‌تر مانند طلا و سکه وارد کنند. بنابراین، خرید متری مسکن چندان عاقلانه و منطقی به نظر نمی‌رسد.