انحراف دولت در ساخت مسکن حمایتی / دولت مسکن ساز خوبی نیست!

تجربه جهانی نشان داده است، دولت مسکن ساز خوبی نیست، بلکه باید «منابع محدود» را برای «تشویق سازنده ها به مسکن سازی» صرف کند. انحراف دولت در بخش مسکن از «بسترسازی» به «مسکن سازی» باعث شده «مدیر شهر» مامور واردات آسانسور به شهر شود.

کد خبر: ۲۱۹۴۶۱

شنبه - ۱۰ آذر ۱۴۰۳

در یکی از شهرهای جدید اطراف تهران که از سال ۹۰، دولت در آنجا به «کارفرمای بزرگ بازار ساختمان سازی» و همچنین «توزیع کننده انحصاری زمین» تبدیل شد، اخیرا مدیر شهر برای «تکمیل ساختمان های ۱۲ سال پیش مسکن مهر»، ۱۰۰ دستگاه آسانسور تامین و وارد انبار شرکت دولتی کرده است.پروژه های مسکن مهر در این شهر از سال ۹۱ «شروع به ساخت» شد اما تا امروز به‌رغم آنکه چهار دولت سر کار آمدند و رفتند، «بار مسکن مهر» هنوز به مقصد نرسیده و این بار روی دوش پنجمین دولت تحویل گیرنده این طرح، افتاده است.

مدیر دولتی این شهر جدید طبق مدل های جهانی مدیریت شهر حومه ای، وظیفه دارد «بستر ساخت مسکن ارزان و شرایط سکونت مطلوب» را برای سازنده ها و خانوارها فراهم کند. یک وظیفه مشخص مدیر دولتی شهر جدید، «رسیدگی به امکانات شهر» برای افزایش سطح خدمات زندگی به تراز شهر مادر است تا ساکنان شهرهای بزرگ برای مهاجرت به حومه رغبت داشته باشند. مدیر دولتی شهر جدید باید «زمین های دولتی آنجا را ابزار قرار دهد»، به این معنا که سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به پشتوانه این اراضی، وارد آنجا شده و سرمایه‌گذاری های شهری انجام دهند. این زمین ها همچنین «حکم طلا» برای «توسعه شهر» را دارد به طوری که «اهرمی» شود تا سرمایه‌گذار بخش خصوصی وارد آنجا شود و نیازهای روی زمین مانده شهر شامل مراکز تجاری، تفریحی، خدماتی و ... را تامین کند.

دولت در این شهر جدید اما «انحرافی» عمل کرد. خودش زمین واگذار کرد، خودش پیمانکار مسکن ساز استخدام کرد، خودش همزمان از خانه اولی ها ثبت‌نام کرد و در عین حال خودش همه این اضلاع را مدیریت کرد. نتیجه این عملکرد طبق تجربه شکست خورده کشورها در سال‌های قبل از ۱۹۷۰، «طولانی شدن ساخت مسکن دولتی» و گران تمام شدن مسکن مهر برای خانه ندارها شد. ساخت واحدها با مترمربعی ۳۰۰‌هزار تومان شروع شد و با قیمت بالای ۲ میلیون تومان تحویل متقاضیان شد. بخشی از واحدهای مسکن مهر هم «امروز آسانسور ندارد» و دولت باید تاوان آن را بپردازد.

تجربه جهانی نشان داده است، دولت مسکن ساز خوبی نیست، بلکه باید «منابع محدود» را برای «تشویق سازنده ها به مسکن سازی» صرف کند. یک راه تجربه شده در دنیا آن است که زمین دولتی در اختیار سازنده قرار بگیرد و در مقابل بخشی از واحدهای ساخته شده به «دهک های حمایتی» تحویل داده شود.