ممنوعیت رجیستری آیفون چه تاثیری بر اقتصاد دیجیتال ایران داشت؟

ممنوعیت واردات و رجیستری آیفون در ایران، دسترسی به فناوری‌های نوین را با مشکل مواجه کرده بود. حالا با رفع این ممنوعیت به نظر می‌رسد فرصت‌های جدیدی برای استارتاپ‌ها و کاربران به وجود می‌آید.

کد خبر: ۲۱۸۹۱۹

چهارشنبه - ۳۰ آبان ۱۴۰۳

در سال‌های اخیر، ممنوعیت واردات و رجیستری گوشی‌های آیفون یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اکوسیستم فناوری و اقتصاد دیجیتال بود. این سیاست در بیان مسئولان وقت به‌ویژه زمانی که نرخ ارز افزایش یافته بود، به‌عنوان اقدامی برای کنترل بازار و جلوگیری از خروج ارز از کشور به کار گرفته شد.

با این حال، این تصمیم از سوی بخش‌های مختلف جامعه و فعالان بازار فناوری مورد انتقاد قرار گرفت، زیرا آیفون نه تنها یک دستگاه لوکس نبود بلکه یکی از ابزارهای اصلی دسترسی به فناوری‌های نوین و سیستم‌عامل پیشرفته iOS به حساب می‌آمد.

یکی از پیامدهای عمده این تصمیم، محدود شدن دسترسی به جدیدترین گوشی‌های هوشمند و ابزارهای پیشرفته فناوری بود. این محدودیت‌ها در حالی اعمال شد که در دنیای دیجیتال امروز، گوشی‌های هوشمند به‌عنوان دروازه‌ای به فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء (IoT) و پردازش ابری شناخته می‌شوند. بدین ترتیب بسیاری از کاربران ایرانی از آخرین نوآوری‌های دیجیتال در حوزه‌های مختلف محروم شدند.

ایجاد محدودیت‌ برای توسعه‌دهندگان نرم‌افزار

به جز مواردی که گفته شد، مشکل اصلی سر راه توسعه دهندگان نرم‌افزار بود. توسعه‌دهندگان نرم‌افزار در ایران برای ایجاد و بهینه‌سازی اپلیکیشن‌های خود نیاز به دسترسی به دستگاه‌های جدید و ابزارهای توسعه پیشرفته داشتند. آیفون و سیستم‌عامل iOS به دلیل ویژگی‌های خاص خود مانند محیط توسعه‌ای قوی، ابزارهای پیشرفته پردازش داده‌ها و قابلیت‌های هوش مصنوعی برای بسیاری از استارتاپ‌ها و شرکت‌ها در ایران اهمیت فراوانی داشت.

لذا با ممنوعیت واردات آیفون، بسیاری از این توسعه‌دهندگان از دسترسی به جدیدترین دستگاه‌ها و سیستم‌عامل‌ها محروم شدند و این امر موجب کاهش توان آن‌ها در رقابت با اپلیکیشن‌های جهانی و استفاده از فناوری‌های نوین در حوزه‌هایی چون هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، و واقعیت افزوده (AR) شد. در نتیجه، توانایی ایران برای تولید محصولات دیجیتال رقابتی در سطح جهانی به شدت کاهش یافت.

از سوی دیگر با قطع دسترسی به محصولات خارجی، شرکت‌ها و استارتاپ‌های ایرانی مجبور شدند به فناوری‌های داخلی روی آورند. هرچند که در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی برای توسعه فناوری‌های بومی انجام شده است، اما هنوز فاصله زیادی با استانداردهای جهانی در بسیاری از حوزه‌ها وجود دارد. لذا در حوزه‌هایی مانند توسعه اپلیکیشن‌های موبایل، عدم دسترسی به پلتفرم‌های جهانی و ابزارهای پیشرفته موجب شده است که ایران در رقابت با کشورهای دیگر عقب بماند.

فشار بر مصرف‌کنندگان و افزایش هزینه‌ها

ممنوعیت آیفون در بازار رسمی، منجر به افزایش قاچاق گوشی‌های آیفون شد. مصرف‌کنندگان ایرانی که هنوز خواهان استفاده از محصولات اپل بودند، برای تهیه آیفون مجبور به خرید از بازارهای غیررسمی شدند. این گوشی‌ها معمولاً با قیمت‌های بالاتر از بازار رسمی و بدون گارانتی و خدمات پس از فروش ارائه می‌شدند.

علاوه بر این، این دستگاه‌ها معمولاً از ویژگی‌های به‌روز و آخرین نسخه‌های نرم‌افزاری پشتیبانی نمی‌کردند که باعث ایجاد مشکلات متعددی برای مصرف‌کنندگان در استفاده از فناوری‌های نوین می‌شد. این مشکلات، از جمله کاهش عمر باتری، مشکلات امنیتی و فنی، و عدم پشتیبانی از نسخه‌های جدید سیستم‌عامل، فشار زیادی به کاربران وارد کرد.

آیفون و تقویت زیرساخت‌های دیجیتال

آیفون و محصولات مشابه آن نه تنها به‌عنوان ابزاری برای مصرف‌کنندگان عادی عمل می‌کنند، بلکه نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال کشور ایفا کرده‌اند. بسیاری از پلتفرم‌ها و نرم‌افزارهای مهم در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش آنلاین، بانکداری دیجیتال، و مراقبت‌های بهداشتی بر اساس این دستگاه‌ها توسعه یافته‌اند.

محدود شدن دسترسی به این محصولات، این زیرساخت‌ها را با بحران روبه‌رو کرده و دسترسی به فناوری‌های نوین را در این بخش‌ها دشوارتر کرده است. به عنوان مثال، بسیاری از مدارس و دانشگاه‌ها که از سیستم‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) برای آموزش آنلاین استفاده می‌کنند، بدون دسترسی به دستگاه‌های پیشرفته‌ای مانند آیفون نمی‌توانند از تمامی قابلیت‌های مورد نیاز بهره‌برداری کنند.

بازگشایی رجیستری آیفون فرصتی جدید برای اکوسیستم دیجیتال ایران

با توجه به شرایط اقتصادی و ارزی، تصمیم به آزادسازی رجیستری آیفون برای بسیاری از کاربران و فعالان حوزه فناوری در ایران یک تغییر مهم محسوب می‌شود. این اقدام می‌تواند به‌عنوان یک گام مثبت در جهت بازگشت ایران به دنیای فناوری‌های نوین در نظر گرفته شود. آزادسازی واردات و رجیستری آیفون نه تنها موجب دسترسی به آخرین محصولات این برند می‌شود، بلکه درهای ورود به اکوسیستم‌های پیشرفته‌تری از جمله اپلیکیشن‌ها و نرم‌افزارهای نوآورانه را باز می‌کند.

اگرچه آزادسازی رجیستری آیفون یک گام مثبت است، اما هنوز چالش‌هایی پیش‌روی ایران برای جبران تأثیرات گذشته وجود دارد. اول اینکه بسیاری از کاربران همچنان با مشکلات اقتصادی و قیمت‌های بالای گوشی‌های آیفون روبه‌رو هستند. همچنین، همچنان محدودیت‌هایی در زمینه دسترسی به برخی از سرویس‌های آنلاین و اپلیکیشن‌های جهانی به‌دلیل تحریم‌ها وجود دارد.