قیمت هر لیتر بنزین سوپر وارداتی چقدر می‌شود؟/ تکلیف بنزین سوپر ۳۵۰۰ تومانی چه شد؟

صبح امروز، واردات بنزین سوپر توسط اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت به قیمت غیریارانه‌ای توسط هیئت وزیران مصوب شد. این موضوع بدان معناست که با توجه به قیمت بنزین سوپر فوب خلیج فارس، هزینه پر کردن یک باک 50 لیتری بر اساس دلار آزاد، 4 میلیون خواهد شد.

کد خبر: ۲۱۸۴۳۵

سه‌شنبه - ۲۲ آبان ۱۴۰۳

\موضوع تولید و عرضه بنزین سوپر در کشور، همواره مورد توجه بسیاری از مردم بوده است. بنزین سوپر در یک سال اخیر، تقریبا در هیچ جایگاه سوختی پیدا نمی‌شد. این موضوع در کنار دستور کاهش کیفیت بنزین تولیدی، موضوعی مورد توجه بود.

پس از یک سال عرضه نشدن بنزین سوپر یا عرضه بسیار محدود آن، هفته‌های گذشته،  عرضه روزانه بنزین سوپر، آن هم تنها در شهر تهران شروع شد. در کنار عرضه روزانه بنزین سوپر توسط شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، امروز خبری مبنی بر آزاد شدن واردات بنزین سوپر منتشر شده است.

بر اساس ماده 9 آیین‌نامه اجرایی تبصره 8 قانون بودجه 1403 و با مصوبه هیئت وزیران، واردات و توزیع بنزین سوپر توسط اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت به قیمت غیریارانه‌ای آزاد شد.

به جهت تصویب آزاد شدن واردات بنزین سوپر، نیاز است که به چرایی توقف عرضه بنزین سوپر و مشکل کمبود بنزین در کشور پرداخته شود. آیا شهروندان قادر به خرید بنزین سوپر به قیمت غیریارانه‌ای خواهند بود یا اساسا این اقدام مقدمه گرانی بنزین است؟

بنزین 84 هزار تومانی!

قیمت بنزین سوپر فوب خلیج فارس حدود ۱.۲6 دلار است. بر همین اساس در صورت محاسبه با نرخ دلار آزاد در روز 22 آبان ماه، قیمت هر لیتر بنزین سوپر حدود 84 هزار تومان می‌شود. اما در صورت محاسبه با قیمت دلار مبادله‌ای یعنی 45 هزار و 30 تومان، نرخ هر لیتر بنزین سوپر تقریبا 56 هزار تومان خواهد شد.

این تنها مربوط به هزینه خود بنزین است و هزینه حمل‌ونقل، سود شرکت واردکننده، مالیات و عوارض گمرکی در آن لحاظ نشده است. حال اگر همین بنزین 80 هزار تومانی ملاک قرار گیرد، هزینه پر کردن یک باک 40 لیتری، سه میلیون و 200 هزار تومان و باک 50 لیتری، چهار میلیون تومان است. این ارقام با دلار آزاد محاسبه شده است.

اگر قرار باشد با دلار مبادله‌ای محاسبه شود، هزینه پر کردن یک باک 40 لیتری، حدود دو میلیون و 200 هزار تومان و باک 50 لیتری، دو میلیون و 800 هزار تومان خواهد شد.

شاید آزاد شدن واردات بنزین سوپر به طور کلی امری مطلوب باشد، اما باید پرسید که آیا شهروندان قادر هستند که هر نوبت چهار میلیون تومان بپردازند؟

توقف تولید بنزین سوپر

در ابتدا لازم است که به چرایی کاهش عرضه بنزین سوپر تولیدشده در کشور پرداخته شود. مطابق ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون هوای پاک مصوب هیئت وزیران، اگر توزیع بنزین در کشور روزانه از 85 میلیون لیتر فراتر رود، وزارت نفت الزامی به توزیع بنزین یورو4 در کشور ندارد.

مصرف بنزین از سال 97، بالاتر از 85 میلیون لیتر در روز است و این بدان معناست که وزارت نفت از همان سال معاف از تولید بنزین با اکتان بالا بوده است. باید گفت که بنزین دارای اکتان 95 که به بنزین سوپر شناخته می‌شود، یک بنزین استاندارد است. بنزینی که مطابق با طراحی بسیاری از خودروهای در حال تردد در سطح کشور است.

در حال حاضر به دلیل پایین بودن اکتان بنزین توزیع‌شده، بازار سیاه فروش اکتان در پمپ‌های بنزین به وجود آمده و همین موضوع مشکلات فراوانی برای موتور خودروها به وجود آورده و راه دلالی را فراهم کرده است.

بابک افقهی، مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری نفت، گاز و پتروشیمی، 25 شهریورماه سال جاری اعلام کرده بود که شرکت نفت ستاره خلیج فارس توانایی تولید بنزین با اکتان بالا و بنزین سوپر را دارد، اما به دلیل ناترازی بنزین، مجبور به تولید بنزین با اکتان ۸۷ و قیمت ارزان شده‌اند.

این اظهارات منصوب به شرکت نفت ستاره خلیج فارس است. پالایشگاهی که ادعا می‌شد توانایی تولید بنزین یورو4 و یورو5 برای کل ایران را دارد. اما آن‌طور که مشخص است، به دنبال دستور کاهش کیفیت بنزین تولیدی برای افزایش کمّی تولید، حتی این پالایشگاه هم بنزین سوپر تولید نکرده است.

حال باید پرسید کشوری که ادعا می‌شود توانایی تولید بنزین سوپر دارد، چرا باید بنزین وارد کند؟ چرا به دلیل دستور کاهش کیفیت بنزین، پالایشگاه‌ها اختیار تولید بنزین باکیفیت ندارند؟

عرضه قطره‌چکانی بنزین سوپر

پس از توقف عرضه بنزین سوپر و مشخص شدن چرایی آن، از هفته‌های گذشته عرضه قطره‌چکانی بنزین سوپر شروع شد. نحوه توزیع بنزین سوپر در حال حاضر بسیار عجیب است. آدرس جایگاه‌های عرضه بنزین سوپر به‌صورت روزانه در سایت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی منطقه تهران اعلام می‌شود و مردم باید با مراجعه به سایت، جایگاه‌هایی که بنزین سوپر عرضه می‌کنند را مشاهده کنند. البته همان اطلاع‌رسانی هم درست نیست و اطلاعات صحیح جایگاه‌ها را نشان نمی‌دهد.

مردم خود دست به کار شده‌اند و با راه‌اندازی کانال‌های مختلف تلگرامی، به یک‌دیگر اطلاع می‌دهند که بنزین سوپر در کدام نقاط عرضه شده است. همچنین نکته مورد توجه آن است که به قدری عرضه بنزین سوپر کم بوده که تنها برای تهران در نظر گرفته شده است؛ آن هم با اطلاع‌رسانی نادقیق!

کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی، در خصوص اجرای این طرح عنوان کرد: روزانه حدود ۳۰۰ هزار لیتر بنزین سوپر در جایگاه‌های منتخب پایتخت عرضه می‌شود. این مقدار معادل ۱۰ محموله است که هدف آن استمرار توزیع به‌منظور پاسخ به تقاضای بالا و بهبود کیفیت سوخت در تهران است.

حال باید گفت که پس از عرضه قطره‌چکانی بنزین سوپر 3500 تومانی در شهر تهران، واردات بنزین سوپر به قیمت غیریارانه‌ای آزاد شده است. بنابراین این نوع بنزین همچنان عرضه می‌شود اما در جایگاه‌هایی محدود.

آیا بنزین یک کالای لوکس است؟

با توجه به این که بسیاری از خودروهای در حال تردد در سطح شهر با توجه به استاندارد یورو4 یا یورو5 تولید شده‌اند، باید گفت که علنا خودروها به سوخت‌گیری با بنزین اکتان بالا نیاز دارند.

در حال حاضر خودروهای شهروندان یا با همان بنزین بی‌کیفیتِ تولیدشده توسط دولت سوخت‌گیری می‌شوند و روند استهلاک آن‌ها افزایش می‌یابد یا با اضافه کردن اکتان بوسترها، ریسک تقلبی بودن این اکتان بوسترها و خراب شدن موتور خودروها برای شهروندان افزایش می‌یابد.

این شرایط را مستقیما دولت با سیاست کاهش کیفیت بنزین رقم زده است و حال به جای این که توجه داشته باشند که چگونه بنزین با کیفیت برای شهروندان تولید کنند، این مشکل را از سر خود باز کردند. با توجه به قیمت اسفناک دلار، قیمت بنزین سوپر وارداتی بسیار بالا خواهد بود و این وضعیت با توجه به سیاست دولت‌های مختلف رقم خورده است.

با این قیمت‌ها، تنها درصد کمی از شهروندان قادر به سوخت‌گیری از طریق بنزین سوپر وارداتی خواهند بود. در حالی که درصد قابل توجهی از خودروهای مردم بر اساس استاندارد یورو4 و یورو5 طراحی شده و به بنزین باکیفیت احتیاج دارد.

در واقع با آزاد شدن واردات بنزین سوپر، موضوع بی‌کیفیت بودن بنزین تولیدی در کشور تغییر نخواهد کرد و همچنان خودروها با شیب تند به سمت مستهلک شدن حرکت خواهند کرد. چراکه بسیاری از مردم نمی‌توانند هزینه باک چهار میلیونی را بپردازند.

به نظر می‌رسد که مسئولان گمان کردند که افرادی که خودروهای با استاندارد یورو4 خریداری کرده‌اند، توانایی خرید بنزین 80 هزار تومانی را هم دارند. اما مسئولان در نظر نگرفته‌اند که با تورم افسارگسیخته‌ای که خودشان برای مردم رقم زدند، ارزش کالاهای مصرفی مردم روز به روز افزایش می‌یابد و قدرت خرید آن‌ها به همان نسبت کاهش پیدا می‌کند.

اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت چه کسانی هستند؟

در آخر باید پرسید که اشخاص حقوقی دارای مجوز از وزارت نفت چه کسانی هستند و چگونه قرار است بنزین سوپر به کشور وارد کنند؟

بیم آن نمی‌رود که این اقدام مافیای واردکنندگان بنزین سوپر را به وجود آورد و افراد حقوقی مذکور به جای تامین نیاز شهروندان با قیمت‌های گزاف اقدام به سودجویی کنند؟ آیا اساسا واردکنندگان غیروابسته، نفعی در واردات بنزین به این قیمت‌ها می‌بینند که اقدام به وارد کردن آن کنند؟