وضعیت تورم مسکن چه خواهد شد؟

کارشناسان اقتصادی معتقدند انتخاب ترامپ می‌تواند، حداقل به لحاظ روانی روند رو به رشد قیمت دلار را تشدید کند. اما درباره بازار مسکن، باید ببینیم اساسا تنشی که احتمالا ما با آمریکا خواهیم داشت، در چه سطح و سطوحی خواهد بود. آیا میزان تنش و جنگ سردی که داریم، امکان دارد منتج به جنگ گرم هم بشود یا خیر. اینها می‌تواند معادلات را تغییر بدهد.

کد خبر: ۲۱۸۳۱۷

دوشنبه - ۲۱ آبان ۱۴۰۳

بازار مسکن در ماه های باقی مانده از سال‌جاری چه سرنوشتی پیدا می‌کند؟ آیا رکود تداوم خواهد داشت یا باید منتظر بازگشت تدریجی رونق به معاملات مسکن باشیم؟ حالا که پرونده انتخابات آمریکا به عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای غیراقتصادی موثر بر بازارها با انتخاب «ترامپ» بسته شده، بازار مسکن هم از این موضوع تاثیر خواهد پذیرفت یا اینکه مسکن برخلاف سایر بازارهای دیگر، در امان است؟

داوود سوری، اقتصاددان و بهروز ملکی، پژوهشگر اقتصاد در میزگرد بررسی چشم انداز بازارها به این سوال پاسخ داده اند که سرنوشت مسکن در میان مدت چه خواهد شد؟

بهروز ملکی با اشاره به اضافه شدن مولفه «تحریم» در تحلیل های اقتصادی ایران از اوایل دهه 90 گفت: طی دوازده، سیزده سال اخیر با تمام وجود دیدیم که تحریم ها چقدر می‌توانند به اقتصاد ما آسیب برسانند. این واقعیتی غیرقابل کتمان است که اگر نخواهیم آن را بپذیریم، در سیاستگذاری دچار مشکل خواهیم شد. وی ادامه داد: تشکیل سرمایه ثابت ما همین الان حتی به اندازه نصف سال 90 هم نیست؛ یعنی رشد موجودی سرمایه مان در اوایل دهه 90، اگر اشتباه نکنم، به حدود 3‌درصد می رسید، در حالی که اکنون رشد موجودی سرمایه ما حول وحوش یک‌درصد است.

ملکی خاطرنشان کرد: وقتی که ساختار اقتصاد شما به دلیل وجود تحریم امکان سرمایه‌گذاری، به ویژه سرمایه‌گذاری در ماشین آلات را ندارد، طبیعتا بهره وری عوامل تولید نمی‌تواند عدد قابل توجهی باشد؛ صرف نظر از این سه ، چهار سال اخیر که تا حدودی وضعیت مناسب بوده و آن هم دلایل خاص خودش را دارد و به خاطر همان دلایل اساسا نمی‌تواند پایدار باشد. می خواهم به این نتیجه برسم که وقتی رشد موجودی سرمایه شما عدد مناسبی نباشد و از آن طرف بهره وری عوامل تولید نتواند ارتقا پیدا کند، طبیعتا نمی‌توانید رشد اقتصادی مناسبی داشته باشید.

وی صادرات و به دنبال آن تولید بیشتر نفت در چهار سال اخیر را عامل اصلی رشد اقتصادی عنوان کرد و یادآور شد: الان تولید نفت به محدوده ای رسیده که فکر می کنیم افزایش بیشتر آن، حداقل با ظرفیت های موجود سازگار نیست و به سرمایه‌گذاری بسیار زیادی نیاز دارد. رشد موجودی سرمایه ما طی 10 سال گذشته بسیار ناچیز بوده است. وقتی شما از قبل این سرمایه‌گذاری ها را نداشته باشید، طبیعتا نمی‌توانید انتظار رشد قابل توجهی در اقتصاد داشته باشید. واقعیت این است که 8‌درصد رشد اقتصادی که در برنامه هفتم توسعه پیش‌بینی شده نیز، قابل تحقق نیست.

پیش‌بینی ملکی از تورم عمومی نقطه به نقطه در اسفند امسال، با توجه به سیاست های انقباضی که از سال گذشته اتخاذ شده است، رقمی بین 30 تا 35‌درصد است و با تاکید بر اینکه این نرخ روی بازارهای مختلف اعم از ارز، مسکن و سهام اثرگذار است، گفت: احتمال اینکه شگفتی خاصی در ماه های باقی مانده از سال‌جاری رخ دهد، بسیار کم است. بنابراین انتظار می‌رود نرخ تورم همین حول و حوش باقی بماند.

داوود سوری، اقتصاددان نیز در این میزگرد به تاثیر انتخاب ترامپ بر بازارها پرداخت و گفت: انتخاب ترامپ می‌تواند، حداقل به لحاظ روانی روند رو به رشد قیمت دلار را تشدید کند. اما درباره بازار مسکن، باید ببینیم اساسا تنشی که احتمالا ما با آمریکا خواهیم داشت، در چه سطح و سطوحی خواهد بود. آیا میزان تنش و جنگ سردی که داریم، امکان دارد منتج به جنگ گرم هم بشود یا خیر. اینها می‌تواند معادلات را تغییر بدهد.

سوری در عین حال تاکید کرد که باید فارغ از اینکه چه کسی رئیس جمهور آمریکا شده، بر این موضوع متمرکز شویم که تا حدودی اقتصادمان را بازتر بکنیم؛ چه در مراودات خارجی مان، چه در داخل کشور، به لحاظ این مداخله ای که دولت در حوزه قیمت‌گذاری دارد. وی گفت: مداخلات دولت در قیمت‌گذاری، جدای از بحث ریسک های خارجی، اقتصاد را تحت‌تاثیر قرار داده است. در میان مدت و بلندمدت تفاوتی نخواهد کرد که چه کسی رئیس جمهور آمریکا باشد؛ ما باید تصمیم بگیریم اصلاحاتی انجام دهیم که دیگر خیلی تحت‌تاثیر اینکه چه کسی می خواهد آنجا رئیس جمهور شود، قرار نگیریم. این اقتصاددان معتقد است بیشتر از اینکه خروجی انتخابات آمریکا روی اقتصاد ایران اثرگذار باشد، بازارها به نوع مواجهه نظام سیاسی و سیاست های مسعود پزشکیان وابسته هستند.

سوری با بیان اینکه قاعدتا ترامپ باید سیاست های گذشته خود را ادامه دهد، در عین حال گفت: این موضوع قطعی نیست؛ زیرا شرایط منطقه در حال تغییر است. تغییرات بسیار بزرگی در منطقه اتفاق افتاده و جنگ هایی که در منطقه در جریان است و ما نیز به نوعی درگیر آن هستیم، پیش‌بینی را در مورد اینکه واکنش این افراد در آینده چه خواهد بود، بسیار دشوار می‌کند. به نوعی موازنه قدرت در حال تغییر است. بنابراین نمی‌توان گفت آنچه در گذشته و در دولت قبلی ترامپ رخ داد، الزاما تکرار می‌شود. اما اگر قرار باشد آن اتفاقات تکرار شود، قاعدتا تحریم ها برای ما بسیار سخت تر خواهد شد؛ مجددا بحث مشکل در «فروش نفت» را خواهیم داشت؛ «انتقال درآمدهای ارزی» هم بحث بسیار مهمی است.

در ادامه این نشست، ملکی نیز به پیچیدگی پیش‌بینی آنچه در دوران حضور ترامپ در کاخ سفید در بازارها رخ می‌دهد اشاره کرد و گفت: با این پیش فرض که ترامپ روش خود را ادامه دهد، پاسخ به این پرسش را قدری ساده تر می کنم؛ در حالی که سوال واقعا پیچیده تر است و متغیرهای بسیار زیادی به‌خصوص در یک سال گذشته در فضای ژئوپلیتیک منطقه به وجود آمده که می‌تواند پیش‌بینی های ما را تحت الشعاع قرار دهد. اما اگر همان رویه گذشته برقرار باشد، با آمدن ترامپ، صادرات نفت ما می‌تواند دچار اختلال شود. اما اینکه دقیقا برمی گردد به همان حالت دوره اول ترامپ یا خیر، شاید تاحدودی باید با تامل بیشتری به آن بپردازیم، به واسطه اینکه عمده خریدار نفت ایران، چین است.

اگرچه تاثیرپذیری اقتصاد ایران از نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا غیر‌قابل انکار است، اما سوری معتقد است نوسان در بازارها در هر سطحی که باشد، در نهایت افراد را به سمت دارایی هایی که نقدشوندگی بیشتری دارد، نظیر ارز و طلا سوق خواهد داد. با این وصف به نظر می‌رسد بازار مسکن تحت‌تاثیر ریسک های ناشی از حضور ترامپ در مسند قدرت قرار نخواهد گرفت و به نوعی در امان خواهد ماند.

سوری همچنین خاطرنشان کرد: بورس مشکلات عدیده ای دارد که بسیاری از این مشکلات، کوتاه مدت نیستند که با یک یا دو تغییر بشود آنها را حل کرد. قیمت‌گذاری و اقتصاد دستوری در بورس ما تاثیرگذار است؛ بازاری که محصول و نهاده خودش را باید از بازار کنترل شده تهیه کند؛ از یکسو سیاست های مالیاتی دولت گذشته همچنان روی بازار سرمایه سایه انداخته است و از سوی دیگر مشکلات بازار پول بر بورس سنگینی می‌کند. اینها همه نیازمند نگاهی منسجم به اقتصاد کشور است تا بتواند این بازارها را به نوعی با همدیگر مدیریت و تنظیم کند تا بازار سرمایه را که مردم را ترسانده و جذب مردم برایش به سادگی ممکن نیست از این وضعیت خارج کند. متاسفانه هنوز چنین اراده ای را نمی بینیم و انتظارش هم نمی‌رود که بتوانیم چنین دیدگاهی را به زودی از دولت یا مسوولان ببینیم.